10 Δεκεμβρίου 2016

10 Δεκεμβρίου 2016.

I
Χαμογελώ. Μαθαίνω ότι ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, πλέον χρησιμοποιεί τα στοιχεία και την επιχειρηματολογία που χρησιμοποιώ εγώ (και την οποία δεν είδα να χρησιμοποιεί κανείς άλλος στην πολυ-αγαπημένη μας χώρα, και για την οποία έχω αμφισβητηθεί μάλιστα κατά καιρούς), προκειμένου όμως να προειδοποιήσει ή/και να απειλήσει εθνικά κράτη και να νομιμοποιήσει την ύπαρξη της Ε.Ε.

Όποιος και όποια διαβάζει αρκετό χρονικό διάστημα, γνωρίζει πως συμφωνώ ως προς τα στοιχεία και τον τρόπο που προσεγγίζει την κατάσταση ο κ. Πρόεδρος (οικονομία, ποσοστά επί του παγκόσμιου Α.Ε.Π, δημογραφική βαρύτητα κ.λπ), μόνο που κάνουμε εκ διαμέτρου αντίθετη χρήση και ερμηνεία των στοιχείων και οι επιχειρηματολογίες μας οδηγούν σε αντίθετες κατευθύνσεις.

Σημείωση
Λες και το έγραψα ή το είπα εγώ:
είμαστε ένα σημαντικό μέρος της παγκόσμιας οικονομίας, το 25% του ΑΕΠ. Σε δέκα χρόνια, το ποσοστό αυτό θα είναι 15%. Σε 20 χρόνια κανένα μέλος της ΕΕ μόνο του δεν θα είναι μέλος της G7... Από δημογραφική πλευρά, δεν είμαστε πλήρως υπό εξαφάνιση, αλλά χάνουμε βάρος δημογραφικά. Στις αρχές του 20ού αιώνα, οι Ευρωπαίοι αποτελούσαν το 20% της ανθρωπότητας, τώρα το 5-6-7% και στα τέλη του 21ου αιώνα, το 4% των 10 δισεκατομμυρίων κατοίκων

Εντάξει, δεν συμφωνώ ολοκληρωτικά. Π.χ, λόγω της διεθνολογικής ματιάς μου εγώ χρησιμοποιώ ppp και όχι nominal για συγκεκριμένες μετρήσεις (όπως και το Δ.Ν.Τ: ο επίσημος δείκτης για ποσοστά επί του παγκόσμιου Α.Ε.Π είναι σε ppp, όχι σε nominal). Δεν χρειάζεται να τονίσουμε φυσικά πως η Ε.Ε αποτελείται από πολλά εθνικά κράτη και νομίσματα άρα η αναφορά περί περί ποσοστού επί του παγκόσμιου Α.Ε.Π και η σύγκριση οικονομικών μεγεθών με Η.Π.Α ή/και Κίνα είναι παραπλανητική. Επίσης ο πληθυσμος στην Ευρώπη άγγιξε ή/και ξεπέρασε το 25% επί του παγκόσμιου πληθυσμού κατά τον μεσοπόλεμο. Από εδώ και στο εξής, δεν θα χρειάζεται κάθε φορά να κάνω ολόκληρη ανάλυση για τη χρήση δημογραφικών μεγεθών (τα οποία οι οικονομιστές και οι κοινωνιολογιστές είχαν εξαφανίσει μεχρι πρόσφατα, και για τα οποία με ρωτούν συνεχώς «μα τι ρόλο παίζουν»;). Παραπομπές σε αναρτήσεις που έχω εξετάσει την πορεία περιοχών και κρατών κατά αυτόν τον τρόπο σε επόμενο σημείωμα.


II
Ο κ. Γιούνγκερ με την επιχειρηματολογία του επιβεβαιώνει πως τα ευρωπαϊκά κράτη (και γενικότερα η «Ευρώπη») βρίσκονται σε πορεία παρακμής και αποδυνάμωσης, πως χάνουν σε παγκόσμια ισχύ και βαρυτητα (οικονομική, δημογραφική, στρατηγική κ.λπ) και για τον λόγο αυτό χρειάζονται την Ε.Ε (προκειμένου να μην εκλείψει η πολιτική τους βαρύτητα σε παγκόσμιο επίπεδο). Κατά αυτόν τον τρόπο παραδέχεται πως η Ε.Ε αποτελεί μέσο αντιμετώπισης αυτής της αποδυνάμωσης (όπως έχω τονίσει) και όχι παράγωγο ή φυσικό επακόλουθο της «Παγκοσμιοποίησης» (ντετερμινιστικά).

8 Δεκεμβρίου 2016

Φεντεραλισμός, Ομοσπονδία: Kρίση ή/και παρακμή.

Ενα ζήτημα που δεν έχει τονιστεί αρκετά ή έχει υποβαθμιστεί είναι η κρίση ή/και παρακμή του Φεντεραλισμού ή της Ομοσπονδιακότητας, δηλαδή το ζήτημα της Ομοσπονδίας. Εντελώς επιγραμματικά και εν συντομία (το ζήτημα είναι τεράστιο).

I
Η ιδέα της Ομοσπονδίας έχει ταυτιστεί, συνδεθεί ή συσχετιστεί με αντιλήψεις ή ανάγκες, πρώτον, περί ειρήνης, δεύτερον, περί κοινών οικονομικών συμφερόντων, και, τρίτον, περί κοινού εξωτερικού εχθρού και άμυνας συνασπισμένων πολιτικών μονάδων έναντι μιας κοινής απειλής. Γνωρίζω ότι δεν σας αρέσει, αλλά ο τελευταίος είναι ο κύριος και βασικός λόγος ιστορικά, δημιουργίας Ομοσπονδιών.

Η Ομοσπονδία, όπως τη γνωρίζουμε στις μέρες μας, κατ' ουσίαν αποτελεί δημιούργημα των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Η πρώτη σύγχρονη ή μοντέρνα Ομοσπονδία προέκυψε από τον πόλεμο των δεκατριών συνομοσπονδιοποιημένων αμερικανικών πολιτειών εναντίον της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, με γνώμονα την αντιμετώπιση από πλευράς των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής μιας πιθανής μελλοντικής επιθετικότητας των ευρωπαϊκών αποικιακών δυνάμεων. Είχε αντι-αποικιοκρατικό και αντι-ευρωπαϊκό χαρακτήρα (οι Η.Π.Α, ως πολιτική μονάδα, δεν έχουν αποικιοκρατικό παρελθόν, δεν είναι αποικιοκρατική χώρα, ιμπεριαλιστική είναι. Είναι διαφορετικό το ένα από το άλλο). Σε δεύτερη φάση είχαμε τις Συνομόσπονδες Πολιτείες της Αμερικής έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Οι Confederate States of America των νότιων θεωρούσαν ως ξένη δύναμη τις United States of America των βόρειων. Η Συνομοσπονδία των νότιων (the Confederacy) έναντι των βόρειων (Union) και οι δεκατρείς αποικίες συνομοσπονδιοποιημένων αμερικανικών πολιτειών έναντι των βρετανών λειτουργησαν με παρόμοιο τρόπο.

Πέρα από τις Ηνωμένες Πολιτείες, μπορούμε να αναφερθούμε σε δύο ακόμη γνωστές περιπτώσεις Ομοσπονδιών. Η συνομοσπονδία και αργότερα η ομοσπονδία των μικρών ελβετικών πολιτειών βασίστηκε επίσης -είχε ως κεντρικό της κίνητρο- (σ)την κοινή υπεράσπιση έναντι πιθανών εξωτερικών εχθρών και τη διατήρηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και των κοινών συμφερόντων των συνενωμένων κρατιδίων-καντονίων. Η Ελβετία δεν αποτελεί μονάχα παλαιότατη Ομοσπονδία αλλά και μια από τις παλαιότερες Ρεπούμπλικες (Republic). Η Ελβετία είναι μεγάλη ιστορία. Επίσης, παρά το γεγονός ότι η ενοποίηση της Γερμανίας συνδέθηκε με τα αυτοκρατορικά συμφέροντα της Πρωσίας, υπήρξε υποκίνηση και από το κοινό συμφέρον της συνένωσης κρατιδίων και πριγκιπάτων υπό τη γερμανική συνομοσπονδία.

Θα πρέπει να τονιστεί πως οι περιπτώσεις των Η.Π.Α και της Γερμανίας αποτελούν περιπτώσεις μονο-γλωσσικών Ομοσπονδιών.

II
Η ιδέα ενός πολυ-εθνικού (μη αυτοκρατορικού) κράτους τέθηκε ως αξίωση για πρώτη φορά από τους σοσιαλδημοκράτες της Μοναρχίας των Αψβούργων ενώ εφαρμόστηκε για πρώτη φορά από τους κομμουνιστές της Σοβιετικής Ρωσίας. Οι Αυστρο-μαρξιστές επιθυμούσαν τον πολυ-εθνικό μετασχηματισμό της Αψβουργικής Μοναρχίας με την παράλληλη ύπαρξη εδαφικών εθνικών μονάδων αλλά και εθνικών ενώσεων και εταιρειών με κρατικο-λειτουργική υπόσταση που θα θεωρείτο ως πρότυπο για μια μελλοντική και σε παγκόσμια κλίμακα ενοποίηση όλων των εθνών και των κρατών. Οι κομμουνιστές δεν αποδέχονταν την δημοκρατική διαφοροποίηση των κοινοτητων σε εθνοτική και γλωσσική βάση και στα πλαίσια εθνικών εταιρειών, αλλά μόνο την εδαφική αναγνώριση δημοκρατιών και μονάδων (αυτή η διαφορά θυμίζει έντονα τη διαφορά μεταξύ civic εδαφικά προσδιορισμένων και ethnic μη εδαφικά κληρονομικά προσδιορισμένών nationalism και citizenship), στα πλαίσια μιας Διεθνούς Σοβιετικής Ρεπούμπλικας η οποία θα αποτελούσε μελλοντικά ένα παγκόσμιο κράτος (τελικά αποτέλεσε μια μέγα-περιφερειακή πολιτική μονάδα που περιορίστηκε στη σφαίρα της πρώην Ρωσικής Αυτοκρατορίας, όπως και η Ευρωπαϊκή Ένωση σταδιακά θα περιοριστεί στην ευρύτερη γεωγραφία της Αγιάς Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας).

Όταν το σοβιετικό ή κομμουνιστικό ομοσπονδιακό σύστημα κατέρρευσε, αναδύθηκαν νέα πολιτικά συστήματα που ήταν δομημένα στη βάση τους ως φιλελεύθερα, δημοκρατικά και εθνικιστικά. Οι νεο-εθνικοί ή εθνικιστές δημοκράτες δεν αξίωναν, δεν επιθυμούσαν ή δεν οδήγηθηκαν (ας αφήσουμε λίγο στην άκρη το ζήτημα των κινήτρων γιατί υπάρχουν και βαθύτερες διεθνοσυστημικές τάσεις) απλά (σ)τον μετασχηματισμό των τριών υπαρχόντων πολυ-εθνικών κομμουνιστικών κρατών ή συστημάτων (Σοβιετική Ένωση, Γιουγκοσλαβία, Τσεχοσλοβακία) σε πολυ-εθνικά φιλελεύθερα και δημοκρατικά κράτη στα πλαισία των υφιστάμενων συνόρων, αλλά στη διάλυση τους σε περισσότερα από 20-25 ξεχωριστά κράτη. Αυτή η πολύ σημαντική εξελίξη κατ' ουσίαν υποδήλωνε πως οι κομμουνιστικές ομοσπονδίες δεν ερμηνεύονταν πλέον με όρους σοσιαλιστικού διεθνισμού, αλλά με εθνικά προσδιορισμένους όρους (Ρώσοι, Τσέχοι, Σέρβοι). Θα πρέπει βέβαια να τονιστεί πως και υπό συνθήκες «σοσιαλιστικού διεθνισμού» υπήρχε έμμεση ή άμεση ηγεμόνευση εθνών (π.χ τα ρωσικά ως διδασκόμενη γλώσσα - στις μέρες μας συναντάμε την υποχρεωτική επιλογή μεταξύ γαλλικών και γερμανικών σε ορισμένες βαθμίδες της εκπαίδευσης).

Η παγκόσμια επίδραση της διάλυσης των κομμουνιστικών πολυεθνικών ομοσπονδιών υπήρξε καταστροφική για τους Φεντεραλιστές, διότι από το 1991 και ύστερα κυριάρχησε η άποψη σε πολλά κράτη, ότι ο φεντεραλισμός μπορεί να αποτελεί μόνο ένα βήμα ή ένα προοίμιο προς τη διάλυση του κράτους. Ο Φεντεραλισμός έκτοτε συνδυάστηκε με την ιδέα της αποδυνάμωσης ενός κράτους και όχι με την ενίσχυση του κράτους και των συστατικών ομόσπονδων υπο-κρατών ή μελών της Ομοσπονδίας.

III
Υπάρχει η περίπτωση κατά την οποία το βασικό κίνητρο που ενώνει τα κράτη είναι προκειμένου να υπερασπιστούν την ύπαρξη και τις ιδιαιτερότητες τους, μέσω της σύστασης από πλευράς κρατών-μελών ενός κοινού υπερ-κράτους, μεταφέροντας περιορισμένη κυρίαρχία και αρμοδιότητες σε αυτό το υπερ-εθνικό υπέρ-κράτος, συνήθως για την αντιμετώπιση ενός εξωτερικού εχθρού. Το μοντέλο αυτό υποτίθεται πως προσομοιάζει στην Ε.Ε (δεν είναι όμως ακριβώς έτσι και λόγω μη διαφύλαξης ιδιαιτεροτήτων -αντίθετα ομοιομορφία ή/και ομοιογένεια διαχέεται- και επειδή στην Ε.Ε δεν δηλώνεται ευθέως κάποιος εξωτερικός εχθρός. Σε αρκετές περιπτώσεις ο εχθρός είναι εσωτερικός: εθνικά πολιτικά συστήματα, εθνικά κράτη/κυβερνήσεις). Μια ακομη περίπτωση, ένα διαφορετικό μοντέλο, είναι η δημιουργία μιας ομοσπονδίας με τον μετασχηματισμό ενός ενιαίου σε ομόσπονδο κράτος μέσω της δημιουργίας νέων ομόσπονδων κρατιδίων ή υπο-κράτών (Πρόταση που ακούγεται για τη Συρία και έχει προταθεί για τη Λιβύη επίσης). Η κυρίαρχη ιδέα περί ομοσπονδίας στη συγκεκριμένη περίπτωση -υποτίθεται πως- είναι να διατηρηθεί η ενότητα του κράτους στη βάση της δημιουργίας ομόσπονδων κρατιδίων ή υπο-κρατών που έχουν διαφορετικά περιφερειακά συμφέροντα, συλλογικές ταυτότητες, που βασίζονται σε ιστορική αυτονομία ή ανεξαρτησία και σε γλωσσικές-εθνοτικές διαφορές. Ωστόσο, η μετατροπή ενός ενιαίου κράτους (unitary state) σε ομοσπονδία, μέσω της δημιουργίας υπο-κρατών, θεωρείται σχεδόν πάντα προπομπός διάλυσης του κράτους.

Γι' αυτό π.χ, στις μέρες μας η πρόταση ομοσπονδιοποίησης της Συρίας θεωρείται αθέμιτη από αρκετούς. Γιατί γίνεται αντιληπτή ως ένα βήμα προς τη διάλυση του κράτους και όχι ως προς τη διατήρηση του. Η Βοσνία-Ερζεγοβίνη επίσης αποτελεί ομοσπονδία ενώ το Ιράκ το 2005 υιοθέτησε το ομοσπονδιακό σύστημα προκειμένου να κάνουν ορισμένοι τις δουλειές τους -με συγκεκριμένους Κούρδους παραπλανώντας κάποιους άλλους- στο βόρειο Ιράκ ή στο ιρακινό κουρδιστάν (το οποίο αναγνωρίστηκε επίσημα και απέκτησε περιφερειακή κυβέρνηση). Εάν σκεφτούμε μαζί με τις προηγούμενες περιπτώσεις και αυτές της Συρίας και της Λιβύης, τότε μπορούμε να πούμε, κάπως υπαινικτικά: φίλτατε και εν Ατλαντικό αδερφέ, το να καταστρέφεις κράτη ή να συμβάλλεις στην καταστροφή τους και μετά να προτείνεις ομοσπονδία... δεν αποτελεί λύση. Το Σουδάν επίσης, το οποίο χωρίστηκε σε νότιο και βόρειο, εχει ομοπονδιακό σύστημα. Όπως διαπιστώνετε, τα πρόσφατα παραδείγματα ομοσπονδιών δεν είναι και τα καλύτερα δυνατά.

Στην περίπτωση του Κανάδα και του Βελγίου υποτίθεται πως η ομοσπονδιοποίηση έσωσε την ενότητα του κράτους. Είναι όμως πράγματι έτσι στην περίπτωση του Βελγίου; (το Βέλγιο θυμίζει πειραματικό εργαστήριο). Η Ισπανία άραγε επιθυμεί να μετασχηματιστεί σε Ομοσπονδία; Ή μήπως το ΗΝΩΜΕΝΟ Βασίλειο; Το Ηνωμένο Βασίλειο όπως και το Βασίλειο της Ισπανίας αποτελούν ενιαία κράτη και συνταγματικές μοναρχίες υπό κοινοβουλευτικό σύστημα διακυβέρνησης (αυτές είναι οι ορθές ορολογίες και περιγραφές και όχι οι ιδεολογικές φαιδρότητες, αστειότητες και τσουβαλοποίησεις περί «φιλελεύθερης δημοκρατίας» που δεν υπάρχουν σε κανένα σοβαρό νομικό ή πολιτικο κείμενο και τις οποίες αναγκαζόμαστε να χρησιμοποιούμε καταχρηστικά). Αυτές οι δύο χώρες, η Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, είναι Kingdoms ή Monarchies-Βασίλεια, όχι Republics-Ρεπούμπλικές ή «Δημοκρατίες» (π.χ, Γαλλία ως ενιαίο κράτος, Η.Π.Α και Ρωσια ως ομοσπονδίες). Αυτή ήταν κατ' ουσίαν αρχικά η καταγωγική βάση του διπόλου «Αριστεράς-Δεξιάς»: Republics vs Monarchies (μετά το τσουβάλι άρχισε να ξεχειλώνει μέχρι που έφτασε να διέρχεται κρίση περιεχομένων και να εξατμίζονται ή να συγχέονται τα περιεχόμενα του).

Ο Φεντεραλισμός έχει λειτουργήσει ιστορικά τόσο ως μέσο ενοποίησης κρατών όσο και ως μέσο διάλυσης τους. Η Ομοσπονδία μπορεί να λειτουργήσει είτε ενοποιητικά (λίγες αλλά χαρακτηριστικές περιπτώσεις) είτε διαλυτικά (πλειοψηφία) για ένα κράτος. Ο εθνικισμός επίσης μπορεί να λειτουργήσει είτε συμπληρωματικά και υπέρ της Ομοσπονδίας (Η.Π.Α, Ελβετία, Γερμανία και στις μέρες μας η προσπάθεια κατασκευής ενός sui generis εθνικισμού της «Ευρώπης»), είτε εναντίον της Ομοσπονδίας.

Η εξέλιξη που θα πρέπει να προσέξουν οι Φεντεραλιστές (και την οποία έχω εξετάσει σε διάφορα σημειώματα, ενδεικτικά: 1. Η μακρά παγκόσμια κυρίαρχη τάση των τελευταίων δύο αιώνων και η αντίστροφη πειραματική ακροβασία της Ε.Ε, 2. Σύντομη αναφορά περί κρατών. 1950-2010, 3. The Rise of the Nation-State across the World, 1816 to 2001 by Andreas Wimmer and Yuval Feinstein), είναι η εξής:

Στις αρχές του 20ου αιώνα και κατά τη διάρκεια του πρώτου παγκοσμίου πολέμου δεν υπήρχαν τόσα κράτη στον πλανήτη όσα μετά το τέλος του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου. Συγκεκριμένα το 1945 υπήρχαν 51 αναγνωρισμένα από τον Ο.Η.Ε κράτη. Από τα 60 αναγνωρισμένα το 1950, ο αριθμός των κρατών αυξήθηκε σε 130 το 1970, και μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1990 ο αριθμός τους είχε φτάσει περίπου τα 160. Τα πρώτα χρόνια του 21ου αιώνα ο αριθμός των κρατών έφτασε τα 190 και στις μέρες μας υπάρχουν 193 κράτη αναγνωρισμένα από τον Ο.Η.Ε (206 συνολικά, κάποια είναι παρατηρητές, κάποια άλλα δεν διαθέτουν καμία κυριαρχία κ.λπ).

Χρονολογική εξέλιξη του αριθμού κρατών με βάση στοιχεία του Ο.Η.Ε από το 1945 και μετά:

1950: 60
1960: 99
1970: 127
1990: 166
2010: 193
2016: 195


Σημειώσεις
[-] Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αποτελεί προσπάθεια οικοδόμησης μιας μόνο-εθνικής και μονο-γλωσσικής (Η.Π.Α, Γερμανία) ή μιας πολυ-εθνοτικής, πολυ-γλωσσικής και πολυ-θρησκευτικής Ομοσπονδίας (τέτοια είναι η Ρωσία με κυρίαρχη εθνότητα τους Ρώσους και κυρίαρχη θρησκεία την Ορθόδοξία. Στη Ρωσική Ομοσπονδία μιλούνται περίπου 100 γλώσσες και υπάρχουν περίπου 160 εθνοτικές ομάδες). Υποτίθεται πως αξιώνει μια πολυ-εθνική (όχι απλά εθνοτική), πολυ-γλωσσική, πολύ-θρησκευτική (και παράλληλα κόσμική) και πολυ-πολιτισμική (αυτή η λέξη αποτελεί νεόδμητο post-90s σύνθημα) Ομοσπονδία, δίχως -υποτίθεται- κυρίαρχη εθνότητα και θρησκεία (γλώσσα;). Αυτά στη θεωρία. Γιατί στην πράξη είναι κάπως διαφορετικά τα πράγματα.

[-] Ένας από τους μεγαλύτερους λαϊκισμούς που κυκλοφορούν είναι η αυτονόητη και ελαφρά τη καρδία σύγκριση και συσχέτιση Ηνωμένων Πολιτειών και Ευρωπαϊκής Ένωσης.

[-] Η Ελλάδα από τον καιρό της -ρητορικά διακηρυγμένης- «ανεξαρτησίας» της αποτελεί ενιαίο κράτος (πότε βασίλειο πότε δημοκρατία) υπο κοινοβουλευτικό σύστημα διακυβέρνησης και με αυτόνομη περιοχή το Άγιο όρος. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στα 40 παλαιότερα εθνικά κράτη.

[-] Στην περίπτωση της Ελβετίας η ομοσπονδία και ο εθνικισμός λειτούργησαν ως ενοποιητικός παράγοντας.

[-] Υπάρχουν κράτη που λόγω της σύστασης τους, εφόσον επιθυμούν να αποτελούν πολιτική μονάδα-οντότητα, δεν μπορούν παρά να είναι Ομοσπονδίες, όπως π.χ η Ινδία και η Βραζιλία.

[-] Δεν επιθυμώ να θίξω το ζήτημα της Κύπρου. Ο καθένας και η καθεμία ας κρίνουν.

7 Δεκεμβρίου 2016

Σχολιασμοί (7 Δεκεμβρίου 2016).

I
1. Μελετώντας ένα ακόμη έργο που εξετάζει την «άνοδο της Δύσης», τον ευρωκεντρισμό κ.λπ συνάντησα ξανά στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο οι Μογγόλοι και η Οθωμανική αυτοκρατορία επηρέασαν τις κατοπινές ευρωπαϊκές εξελίξεις (έχω αναφερθεί παλαιότερα, ανάμεσα σε άλλα, στην εισαγωγή του χειροβόλου όπλου στην ευρωπαϊκή ήπειρο). Ως γνωστόν π.χ, η άνοδος της Οθωμανικής αυτοκρατορίας διακοπτεί-φράζει τις εμπορικές οδούς της Μεσογείου που οδηγούν στην Ανατολή, εξωθώντας την «Ευρώπη» (ποιά «Ευρώπη» όμως; Αναφερόμαστε σε ορισμένες χώρες του Ατλαντικού) να βρει εναλλακτικές λύσεις-οδούς γύρω από την Αφρική (Πορτογαλία) και στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού (Ισπανία). Επιπλέον, η αντίληψη περί εξωτερικής απειλής είχε σημαντικό αντίκτυπο στις ενδο-ευρωπαϊκές σχέσεις ισχύος (καθορίζοντας έμμεσα και την τοποθέτηση της Αγγλίας ως προς τα ηπειρωτικά ζητήματα).

Τα ουσιώδη όμως δεν είναι τα προηγούμενα (λίγο πολύ γνωστά). Εκείνο που πρέπει να επισημανθεί είναι το εξής: Εντός των επόμενων δεκαετιών θα αποψιλωθούν μεγάλα τμήματα των κοσμοθεωριών του Μάρξ και του Βεμπερ. Με την πτώση της Ε.Σ.Σ.Δ και τη διάψευση του Τέλους της Ιστορίας, έχει επιταχυθεί αυτή η διαδικασία. Οι αντιλήψεις αυτές -συμπεριλαμβανομένου του «φιλελευθερισμού»- είναι βαθύτατα και στον πυρήνα τους ευρωκεντρικές. Τις διαπερνά η ευρωκεντρική ιδεολογια και ιστοριογραφία. Αυτό που διέρχεται κρίση είναι ολόκληρο το διανοητικό οικοδόμημα και ρεύμα που χαρακτηρίζει μια εποχή (με απαρχή και βάση της τον 19ο αιώνα) η οποία καθορίστηκε από τις ιδέες ανθρώπων όπως οι Comte, Weber, Hegel, Marx, Durkheim, Gobineau κ.λπ. Οι άνθρωποι σε αρκετές περιπτώσεις ήθελαν να αντιλαμβάνονται όλα τα προηγούμενα, όχι απλά και μόνον ως εναλλακτικά μεταξύ τους νοητικά και ερμηνευτικά σχήματα αλλά και ως σχήματα με οικουμενικές αξιώσεις.

Το σημαντικότερο όμως είναι το εξής, όπως έχω γράψει παλαιότερα: Η επόμενη μεγάλη μάχη που θα δοθεί -και θα κερδηθεί αλλά δεν πρόκειται να το μάθουμε στο παράρτημα/αποικία- θα είναι η αμφισβήτηση της ανόδου της «Ευρώπης» ως αποκλειστικά ΕΝΔΟΓΕΝΕΣ φαινόμενο. Εάν όμως καταρρεύσει η άνοδος της «Ευρώπης» ή της «Δύσης» ως αποκλειστικά ΕΝΔΟΓΕΝΕΣ φαινόμενο θα αμφισβητηθούν θεμελιώδη δόγματα της «δυτικής πολιτικής» και ένα μεγάλο μέρος της σύγχρονης «κοινωνιολογίας» και διάφορων «θεωρητικών επιστημών». Τι θα συμβεί εάν πάψουν να κυριαρχούν η ιστορική άγνοια για τους άλλους πολιτισμούς και τα συνθήματα τσουβαλοποίησης τους;

2. Οι δυτικο/ευρω-κεντρικές μας αντιλήψεις και απόψεις για τον κόσμο είναι τόσο βαθιά ριζωμένες μέσα μας, έχουν ηγεμονεύσει σε τέτοιο βαθμό και είναι πανταχού παρούσες σε τόσα επίπεδα της ζωής και της σκέψης μας που κατά κάποιο τρόπο θεωρούνται «φυσικές».

Οδηγούμαστε έτσι σε μια ανικανότητα και αδυναμία εξοδου από τον ευρωκεντρικό διανοητικό κλίβανο. Σε αυτή την εξέλιξη συνέβαλε η αγνόηση ή εξαφάνιση της «μεσαιωνικής» ιστορίας, η επιβολή της ευρωκεντρικής και νεωτερικής ιστοριογραφίας και ιδεολογίας και η επέκταση ή το ξεχείλωμα της «ευρωπαϊκής» κυριαρχιας στον παρελθόν. Παραδείγματος χάριν, το 1750 η Ινδία παρηγαγε περίπου το 25% της παγκόσμιας μεταποιητικής παραγωγής ενώ από το 1 μ.Χ μεχρι το 1820 μ.Χ Ινδία και Κίνα αποτελούν τις δύο μεγαλύτερες οικονομίες στον πλανήτη. Η μεγάλη μετάβαση οικονομικά γίνεται μεταξύ 1820-1860 μ.Χ ενώ η μεγάλη μετάβαση στρατιωτικά γίνεται -εν πολλοίς- με τους Πόλεμους του Οπίου. Να τονιστεί επίσης πως κατά την επανάσταση-εξέγερση των Boxer συνασπίστηκαν (προκειμένου να φερουν εις πέρας την πρώτη «ανθρωπιστική επέμβαση») Βρετανική Αυτοκρατορία (έμμεσα και Ινδία), Γαλλική Δημοκρατία, Ρωσική Αυτοκρατορία, Ηνωμένες Πολιτείες, Ιαπωνία, ΑυστροΟυγγρική Αυτοκρατορία, Βασίλειο της Ιταλίας και Γερμανική Αυτοκρατορια εναντίον της Κίνας της Δυναστείας Τσινγκ/Μαντσού (Qing dynasty). Δεν ξέρω αν αντιλαμβάνεστε, αν μπορείτε να συλλάβετε τα μεγέθη (και τους εν δυνάμει πόρους σε περίπτωση που υπήρχε διάρκεια). Αυτά συνέβησαν πριν από 120 περίπου χρόνια και όχι το 1492 μ.Χ.

Πρόσεξτε και το εξής: το 1900 μ.Χ, έτος της εξέγερσης-επανάστασης, ο παγκόσμιος πληθυσμός ήταν περίπου 1.6 δισεκατομμύρια άνθρωποι. Στην Ευρώπη τότε κατοικούσε περίπου το 25% του παγκόσμιου πληθυσμού. Ένας στους τέσσερις ανθρώπους επί του πλανήτη γεννιόταν ή περπατούσε στην Ευρώπη. Σήμερα, η Ε.Ε (την οποία αρκετοί ονομάζουν «Ευρώπη») αποτελεί λιγότερο από το 7% του παγκόσμιου πληθυσμού.

Τους τελευταίους δύο περίπου αιώνες υπήρξε αυτό που αρκετοί ονομάσαν ''aberration''. Ο ιστορικός κύκλος που χαρακτηρίστηκε από αυτή την ''aberration'' ολοκληρώνεται σιγά-σιγά:

if you look at the past two thousand years of world history from the year one to the year 1820... for 18 hundred out of the last two thousand years, the two world largest economies where always China and India. So it's only in the last 200 years that Europe took off and North America took off, but if you view the past two hundred years in consideration with the past two thousand years, the past two hundred years have been a major historical aberration. So all aberrations comes to a natural end, and you go back to the historical norm, and therefore is perfectly normal to have China as a number one economy in the world, and there's nothing you can do, to stop it from happening - Kishore Mahbubani

Η «ανωμαλία» αυτή γέννησε και την ευρωκεντρική ιδεολογία και ιστοριογραφία.

3. Το έτος 2014, ενημερωθήκαμε πως η Κίνα πλέον ήταν η μεγαλύτερη οικονομία στον πλανήτη (PPP), και, για πρώτη φορά μετά από σχεδόν 150 χρόνια, οι Η.Π.Α βρέθηκαν στην δεύτερη θέση. Οι Η.Π.Α ήταν η πρώτη οικονομική δύναμη στον πλανήτη από το 1872 μ.Χ -όταν και ξεπέρασαν για πρώτη φορά το σημερινο Ηνωμένο Βασίλείο/πρώην Βρετανική Αυτοκρατορία- μέχρι το 2014 μ.Χ.

Από το 1820 άρχισε, σταδιακά, να φθίνει η οικονομική πρωτοκαθεδρία και ισχύς της Κίνας. Δύο δεκαετίες μετά, έχουμε τον πρώτο Πόλεμο του Οπίου ενώ περί το 1860 τον δεύτερο - όπου παγιώνονται πλέον οι συσχετισμοί (παντα μέσω πολέμου παγιώνονται) και έτσι ξεκινά ο αιώνας των ανισοβαρών συνθηκών ή ο αιώνας του εξευτελισμού για την Κίνα. Μέχρι το 1870 η αποδυνάμωση και η υποταγή της Κίνας γίνεται εμφανής (παρόλο που δεν υπήρχε μεμονωμένη πολιτική μονάδα που να εκφράζει μεγαλύτερα οικονομικά μεγέθη από την ίδια). Το 1899-1901 έχουμε την εξέγερση των Boxer. Στην Κίνα ξεκινά η πάλη για την αποτίναξη του «ευρωπαϊκου» και καθε εξωεδαφικού ζυγού. Το 1997 τερματίζεται η κυριαρχία της Βρετανίας στο Hong Kong και γίνεται η μεταβίβαση ή παράδοση της Κυριαρχίας του Hong Kong απο τους Βρετανούς στους Κινέζους (κατά τα άλλα η έννοια της κυριαρχίας έχει «πεθάνει», όπως λέει το αφήγημα των πρώην αποικιοκρατών που στις μέρες μας έχουν φορέσει νέες διαφορετικές προβιές). Ένας ιστορικός κύκλος που ξεκίνησε με τους Πολέμους του Οπίου και τις Συνθήκες Νανκίνγκ και Πεκίνου (τότε χάνει την κυριαρχία της επί του Hong Kong η Κίνα), ολοκληρώνεται: 1842 - 1997 μ.Χ.

Οι άνθρωποι λόγω ευρωκεντρικών ιστοριογραφιών, «δυτικιστικών» ιδεολογημάτων και περί «παγκοσμιοποίησης» αφηγημάτων, δεν έχουν αντιληφθεί τι συμβαίνει. Όταν εισέρχονται εντός της ιστορίας και του διεθνούς συστήματος παλαιά ιστορικά κέντρα και λαοί όπως οι Κινέζοι, οι Ινδοί και οι Ιρανοί τι περιμένε να συμβεί; Φουκογιάμα και δυτικο/ευρωκεντικός μονοπολισμός;

Σημειώσεις
[-] Συνθήκες Νανκίνγκ και Πεκίνου (Convention of Peking, Treaty of Nanking): Απ'ότι φαίνεται δεν έχουμε αναθεώρηση συνθηκών μονάχα στη Μέση Ανατολή... Χαμογελώ.

[-] 1997 μ.Χ κυριαρχία στο Hong Kong. 2013, η Κίνα γίνεται το πρώτο εμπορικό έθνος στον πλανήτη. 2014 η μεγαλύτερη οικονομία (ppp) στον πλανητη κ.λπ. Παρ' αυτά η αντίληψη πως πρόκειται να έχουμε μονοπολισμό ή παγκόσμιο ηγεμόνα, είναι εσφαλμένη.

[-] Οι απόψεις των οπαδών του δυτικοκεντρικού και ευρωκεντρικού μονοπολισμού θα αποτελούν αντικείμενα χλευασμού και ανεκδοτολογίας στο μέλλον. Για περισσότερα δεν την ετικέτα Δυτικοευρωκεντρισμός.


II
1. Αναπαράγονται στην Ελλάδα δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων που θυμίζουν -και παραπέμπουν σε- νοοτροπίες «πάση θυσία» και άλλα τέτοια φαιδρά («μενουμευρωπαϊσμός» α λα Τούρκα). Τα γνωστά: προειδοποιήσεις, απειλές, εκτός της «Δύσης» υπάρχει το χάος κ.λπ. Αναφέρομαι σε δηλώσεις πως εάν η Τουρκία αποχωρήσει από το ΝΑΤΟ και προσχωρήσει στον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO), θα... μπλά, μπλά...

Λοιπόν, το ΝΑΤΟ και το κάθε ΝΑΤΟ (ή SCO) αποτελεί μέσο και όχι σκοπό. Την Τουρκία την ενδιαφέρει να κερδίσει όσο περισσότερους βαθμούς ελευθερίας μπορεί και να αποκτήσει μια όσο το δυνατόν μεγαλύτερη κεντρικότητα ως χώρα. Θα μείνει στο ΝΑΤΟ μέχρι να εξαντλήσει τα πιθανά οφέλη-κέρδη της. Η απομάκρυνση της Τουρκίας από τη «Δύση» είναι απολύτως φυσιολογική και έχει να κάνει με δομικές διεθνοσυστημικές μεταβολές (όπως φυσιολογική ήταν και η συμμετοχή Γαλλίας και Γερμανίας στην AIIB παρά την αντίθεση των Η.Π.Α ή το γεγονός ότι στους πρώτους πέντε μεγαλύτερους εμπορικούς εταίρους των Η.Π.Α υπάρχει μόλις μια ευρωπαϊκή χώρα και στους δέκα μεγαλύτερους εμπορικούς εταίρους της Ε.Ε βρίσκονται μόλις τρεις «δυτικές» χώρες). Ο ίδιος ο πυρήνας της λεγόμενης «Δύσης» αποδυτικοποιείται και κατακερματίζεται (λογικό εφόσον υπάρχει δημογραφική, οικονομική και πολιτική συρρίκνωση και αποδυνάμωση). Τα υπόλοιπα είναι παραμύθια για «Ελλάδες» και «Δουκάτα».

Καμία χώρα στον πλανήτη δεν έχει, και δεν μπορεί να έχει, σχέσεις μόνον με τη «Δύση» ή την «Ευρώπη» (όπως συνέβαινε, σε κάποιο βαθμό και μέχρι ενός σημείου, κατά τη διάρκεια του ψυχρού πολέμου).

Εκείνο που μπορεί να θέτει κάποιες πραγματικές βάσεις στην πιθανότητα συμμετοχής της Τουρκίας στον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης σε βάθος χρόνου είναι πως ο Οργανισμός εμπεριέχει στα θεμέλια του θέσεις που ενδιαφέρουν άμεσα την Τουρκία (και τις περισσότερες χώρες), όπως τη διαφύλαξη της εθνικής ανεξαρτησίας, της εδαφικής ακεραιότητας και της κυριαρχίας και ότι τάσσεται στην καταπολέμηση τριών δεινων: της τρομοκρατίας, των αποσχιστικών τάσεων και του εξτρεμισμού. Τουλάχιστον το ζήτημα απόσχισης εδαφών την ενδιαφέρει (το ζήτημα περί τρομοκρατίας βέβαια, η Τουρκία το οριζεί με τον δικό της... ιδιαίτερο τρόπο: Daesh, PKK και FETO τα θεωρεί όλα συλλήβδην «τρομοκρατικές οργανώσεις»). Όπως και να 'χει. Αυτή είναι η πραγματική βάση που μπορεί να απασχολεί την Τουρκία σε σχέση με τον SCO (πόσο μάλλον εάν πιστεύουν ορισμένοι εντός της χώρας αυτής πως υπήρξαν ΝΑΤΟικά κράτη που έμμεσα ή άμεσα συνέβαλλαν στην απόπειρα πραξικοπήματος). Η Τουρκία όσο μπορεί να παραμείνει στο ΝΑΤΟ, ξεχειλώνοντας το σχοινί, διαπραγματευόμενη και εκβιάζοντας, θα παραμείνει (και με την Ε.Ε θα αποκομίσει ό,τι περισσότερο μπορεί). Την Τουρκία δεν την απασχολεί να αποτελεί μέλος του ΝΑΤΟ ή του SCO, απλά για να αποτελεί. Την απασχολεί, όπως έγραψα νωρίτερα, να αποκτήσει όσο περισσότερους βαθμούς ελευθερίας και ανεξαρτησίας μπορεί και όσο μεγαλύτερη κεντρικότητα είναι δυνατόν.

2. Εκείνο που πρέπει να τονιστεί δεν έχει να κάνει τόσο με την Τουρκία αλλά με τα δικά μας χάλια και τη χρήση τέτοιων δηλώσεων προς διαμόρφωση της «κοινής γνώμης» και τη δημιουργία μιας εσωτερικής ιδεολογίας. Οι δηλώσεις αυτές θυμιζουν έντονα όσα ακούμε στην Ελλάδα («εάν φύγουμε από το ευρώ θα καταστραφούμε» κ.λπ).

Φανταστείτε εάν κάποιος άνθρωπος ενστερίζεται την άποψη πως μια χώρα με περίπου 4 φορές μεγαλύτερο συνολικό Α.Ε.Π, 6 φορές μεγαλύτερη έκταση και 7 φορές μεγαλύτερο πληθυσμό από την Ελλάδα, θα διαλύθει-καταστραφεί εάν αποχωρήσει από το ΝΑΤΟ -φανταστείτε αυτόν τον άνθρωπο- τι θα ισχυριστει για την Ελλάδα, εάν προσπαθήσει να κερδίσει βαθμούς ελευθερίας και ανεξαρτησίας. Πόσο υποτακτικός -by default- θα είναι (εν τω μεταξύ το ΝΑΤΟ έχει προβλήματα και αποσυντίθεται εσωτερικά τα τελευταία χρόνια, αλλά δεν με απασχολεί να θίξω εδώ το συγκεκριμένο ζήτημα).

Όσο υπήρχε ο ψυχροπολεμικός ιδεολογικός εχθρός τα πράγματα ήταν εύκολα. Όμως λόγω της κατάρρευσης-ανυπαρξίας του εχθρού ο τρόμος και οι απειλές κρίνονται απαραίτητες. Όσο η «κόκκινη απειλή» ήταν ζωντανή δεν μπορούσες να μιλάς για ΝΑΤΟ (διότι ήσουν κομμουνιστής). Τελικά σήμερα φτάσαμε άνθρωποι όπως ο Τράμπ και ο Μαρκεζίνης να αμφισβητούν το ΝΑΤΟ (μια ακόμη αντιστροφή που συμβαίνει στις μέρες μας). Άρα σήμερα ποια είναι η επιλογή, αφού μας τέλειωσε ο ιδεολογικός εχθρός; Οι απειλές, η καταστροφή, το χάος. Ίδιο είναι το μοντελάκι, τόσο για την Ε.Ε και την Ευρωζώνη (θυμάστε το Brexit;), όσο και για το ΝΑΤΟ. Για ολόκληρη την ευρωατλαντική δομή, η οποία πιέζεται από φυγόκεντρες τάσεις και τάσεις πολυ-διάσπασης.

3. Το 1842 το Hong Kong έγινε βρετανική αποικία. Το 1997 επέστρεψε στην κυριαρχία της Κίνας. Το 1832 στα καθ' ημάς -και εφόσον έγινε hijacked η «επανάσταση» ή εθνεγερσία- είχαμε τη δημιουργία, κατασκευή και κρατογέννεση ενός αποικιακού outpost της δυτ. Ευρώπης στην περιοχή μας (αναφέρομαι στο κράτος των Αθηνών, στο Δουκάτο των Αθηνών). Τα αποικιακά outpost, παραρτήματα, vassal / client states, τελειώνουν. Αυτό δεν έχουν καταλάβει. Είτε θα αναλάβεις -επιτέλους- μετά από δύο αιώνες τις ευθύνες σου και θα πάρεις τις τύχες στα χέρια σου, θα αποτελέσεις δηλαδή ιστορικό υποκείμενο, είτε θα αποσυντεθείς. Δύο αιώνες μετά την κρατογέννεση εν εξαρτήσει δεν μπορείς να συνεχίζεις τα ίδια πράγματα με διαφορετικά χρώματα (ανηκολογίες, παση-θυσιολογίες). Πρόσφατα μας «προγραμμάτισαν» μέχρι το 2060! Σε φτύνουν και νομίζεις ότι βρέχει. Γελάει ο πλανήτης...

Οι Κινέζοι το 1997 (Hong Kong), το 2013 (μεγαλύτερο εμπορικό έθνος) και το 2014 (μεγαλύτερη οικονομία - ppp) ολοκλήρωσαν μια πορεία που ξεκινά με την απόφαση τους να αποτινάξουν το άχθος του αιώνα του εξευτελισμού (περί το 1920 αποτέλεσε συνειδητή επιλογή-στόχο αυτό. Το κατάφεραν έναν αιώνα μετά). Οι Τούρκοι λένε τα δικά τους (ανεξάρτητα της οποίας έκβασης). Εσύ τι λές; Να παραμείνω για τρίτο συνεχόμενο αιώνα αποικιακό παράρτημα-outpost πάση θυσία; Δύο αιώνες μετά και εξακολουθείς να ετεροκαθορίζεσαι. Δίνεις μάχες οπισθοφυλακών μιας ευρωκεντρικής εποχής που έχει φύγει και μιας δυτικοκεντρικής εποχής που φεύγει. Η Τουρκία, η Κίνα, η Ινδία, το Ιράν βγήκαν εκτός ιστορίας για περίπου έναν αιώνα και στις μέρες μας επανέρχονται. Αυτό δεν έχεις καταλάβει. Βλέπεις την ιστορία ανάποδα (όπως όλοι οι ευρωκεντρικοί).

Οι Τούρκοι τις δύο τελευταίες νίκες τους (γιατί έχουν και άλλες κατά το παρελθόν) επί της ευρωπαικής «Δύσης», δηλαδή τη Αγγλίας και της Γαλλίας, τις κατήγαγαν επί της Βρετανικής Αυτοκρατορίας και της Γαλλικής Δημοκρατίας το 1912, κατά την εκστρατεία στην Καλλίπολη, και επί της Βρετανικής Αυτοκρατορίας το 1916, κατά την πολιορκία της Al-Kūt (Kut Al Amara). Εσύ δεν τολμάς ούτε κριτική να ασκήσεις στην Αγγλία (ή στη Γαλλία, της οποίας αποτελείς διανοητικό και πνευματικό -όχι όμως οικονομικό ή πολιτικό- παράρτημα). Τα βιβλία σου είναι λες και τα έχουν γράψει Άγγλοι αξιωματικοί (δύο αιώνες μετά την ίδρυση σου, ούτε τα βρακιά σου δεν μπορείς να πλύνεις δίχως τους Άγγλους και τους Γάλλους). Wake Up. Δεν μπορείς να λειτουργείς συνεχώς από την ίδρυση σου ως παράρτημα ή proxy. Πρέπει να αποφασίσεις αν θα υπάρχεις ως αυτοτελές υποκείμενο ή όχι (και όχι σαν παράρτημα ή υποπροϊόν μιας παλαιάς αποικιοκρατικής δύναμης που ουδείς πλέον την «νιώθει» στον πλανήτη - αναφέρομαι στη Γαλλία). Τα προηγούμενα δεν υπονοούν θετικότητα για άλλες δυνάμεις (απλά οι Άγγλοι και οι Γάλλοι έχουν καθορίσει περισσότερο την Ελλάδα, απ' ότι οι Γερμανοί, οι Ρώσοι και οι Αμερικανοί). Η Ελλάδα δεν χρειάζεται Αγγλόφιλους, Γαλλόφιλους, Αμερικανόφιλους, Γερμανόφιλους και Ρωσόφιλους. «Γκώσαμε»! Φτάνει.

Αν είναι γραφικοί στα δικά μας μάτια οι «πάση θυσία» φανταστείτε πόσο γραφικοί και γελοίοι φαίνονται στους Τούρκους, οι οποίοι έχουν κατάγαγει και νίκες επί Άγγλων και Γάλλων (ο «ευρωπαϊστής» στην Τουρκία λέει πως η Ελλάδα κατέχει νησιά που του ανήκουν, όχι πάση θυσία Ευρώπη). Ποτέ ο Τούρκος δεν θα πει «Τουλάχιστον, η Τούρκια αν καεί, να καεί για να υπάρξει μια συνοχή και μια πραγματικά ενωμένη Ευρώπη» [*]. Ποτέ.

Σημείωση
[*] Ούτε ο Έλληνας θα το πει. Το ελλαδίτικο -αριστεροδεξιό ψυχροπολεμικό συνήθως- ανθρωπολογικό υβρίδιο του Δουκάτου των Αθηνών που σου λέει πως έχεις λόγο ύπαρξης ΩΣ μέλος του ΝΑΤΟ, της Ε.Ε και της Ευρωζώνης (και μόνο τότε), που διατυμπανίζει ότι «Ανήκει εις την Δύσιν» και πως «η Ευρώπη είναι η ταυτότητα του», που λέει «Πάση θυσία στο ευρώ», αυτός ο ανθρωπολογικός τύπος θα πει «Τουλάχιστον, η Ελλάδα αν καεί, να καεί για να υπάρξει μια συνοχή και μια πραγματικά ενωμένη Ευρώπη», και ως φυσικό επακόλουθο θα καταλήξει να μην τον σέβεται και να μην τον υπολογίζει κανείς, και να προσεύχεσαι σε ευρωμανουάλια. Ο Τούρκος δεν θα πεί ούτε θα ανεχτεί ποτέ τα προηγούμενα. Εσύ τα ανέχεσαι. Αναπαρήγαγε λοιπόν δηλώσεις που σκοπό έχουν τη διαμόρφωση μιας εσωτερικής ιδεολογίας που θα λέει: «Δες! Η Τουρκία αν φύγει θα διαλύθει. Άρα σκάσε και μη μιλάς! Και πάλι καλά να λες. Ένας αιώνας ακόμη αποικιακό παράρτημα και πολύ σου είναι».

[-] Τα επόμενα (III) τα προσυπογράφω. Θα μπορούσα να έχω γράψει ακριβώς τα ίδια, αυτολεξεί. Η κατάσταση όμως που επικρατεί στη χώρα δεν μου επιτρέπει να χρησιμοποιώ τόσο ήπιο και καθώς πρέπει ύφος.


III
To είπα και θα το ξαναπώ. Αν βγω και σας γράψω:

  • Η Τουρκία θα διαλυθεί οσονούπω.
  • Η δημιουργία Μεγάλου Κουρδιστάν "δρομολογήθηκε" και είναι προ των πυλών.
  • Η Τουρκία θα επιχειρήσει θερμό επεισόδιο στο Αιγαίο εντός του 2017 αλλά θα φάει τα μούτρα της, διότι ξέρετε...
  • Αμερικάνοι και Ρώσοι συνωμοτούν εναντίον της Τουρκίας και δεν θα ξέρει από που της ήρθε.
  • Οι Τούρκοι έχουν δεμένα τα κόλυβα στο ζωνάρι τους.
  • Ασε που Τουρκία και Ισραήλ ανταλλάζουν πρέσβεις, τους την έχουν στημένη οι Εβραίοι. Εννοείται και οι Ρώσοι, τι Turkish Stream και βλακείες - μόνοι τους ανοίγουν τον τάφο τους.
Τότε θα πάρω "μπράβο", "πες τα", likes, καρδούλες, shares και θα με αναδημοσιεύουν από Καθημερινή μέχρι και Pentapostagma.gr.

Αν βγω και σας πω πως τα πράγματα είναι λίγο πιο περίπλοκα σε κάθε ένα από τα πιο πάνω θέματα, και ότι, ξέρετε, η καταστροφή, τα κόλυβα, ο επικήδειος, και η νομοτελειακή ήττα της Τουρκίας μπορεί να μην έρθει για λόγους Α, Β και Γ, τότε: θα πάρω θυμωμένες φατσούλες, λιγότερα likes, και θα με κάνουν share σχολιάζοντας πόσο λάθος είμαι. Το σημαντικότερο είναι πως θα γίνω αμέσως, προδότης, εθνικός μειοδότης, άσχετος, πράκτορας των Τούρκων (ΜΙΤ, τουρκ.ΥΠΕΞ, κτλ.), κομμουνιστής(!), πληρωμένος από ΜΚΟ ή από ξένες πρεσβείες, ανθέλληνας και ότι άλλο φανταστείτε.

Το καλύτερο το είπε προχθές ο Ευαγγελάτος και παραφράζω: "Εγώ δεν το νομίζω, όχι διότι είναι η ανάλυσή μου, αλλά διότι δεν θέλω να το πιστέψω".

Κάποια στιγμή πρέπει να το κοιτάξουμε αυτό το (εθνικό) πρόβλημα.

Zenonas Tziarras (Ζήνωνας Τζιάρρας)

5 Δεκεμβρίου 2016

Σχολιασμοί (5 Δεκεμβρίου 2016).

I
Παρότι «παραγωγική» και «αποδοτική» και παρότι κερδισμένη από την «παγκοσμιοποίηση» και την κρίση του 2008, το οικονομικό μερίδιο της Γερμανίας σε πλανητική κλίμακα, από την ενοποίηση της έως σήμερα, μειώνεται σταθερά. Έχει σχεδόν υποδιπλασιάστει. Το 1991 το μερίδιο της Γερμανίας επί του παγκόσμιου Α.Ε.Π ήταν 6.19% [Gross domestic product based on purchasing-power-parity (PPP) share of world total (Percent)]. Πέρυσι, το μερίδιο της κυμάνθηκε στο 3.38%. Η πτώση μέσα σε περίπου δύο δεκαετίες είναι της τάξης του 45%. Αυτή η πτωτική πορεία θα συνεχιστεί.

Παρατηρώντας πολλαπλά πεδία κανείς, συνεχώς διαπιστώνει πως της Γερμανίας της λείπουν βασικά στοιχεία προκειμένου να αρθεί σε ανώτερο επίπεδο: από γλώσσα με δημογραφικό εκτόπισμα και βάθος μέχρι μια θέση στο Συμβούλιο Ασφαλείας του Ο.Η.Ε, από πυρηνικά όπλα και κυρίως πυρηνική τεχνολογία και τεχνογνωσία μέχρι στοιχείωδη ενεργειακή επάρκεια, από εδάφη και προνομιακή γεωγραφική θέση μέχρι πληθυσμιακά μεγέθη και δημογραφικό σφρίγος κ.λπ. Οι αδυναμίες της Γερμανίας καλύπτονται πίσω από την «Ευρώπη».

Επειδή συχνά, για λόγους εμπορικούς και ευρυτερα οικονομικούς, η Γερμανία τοποθετείται δίπλα στην Κίνα, θα πρέπει να επισημάνω πως το 1991 το μερίδιο της Κίνας επί του παγκόσμιου Α.Ε.Π ήταν μόλις 4.41%. Πέρυσι, το μερίδιο της κυμάνθηκε στο 17.25%. Αυτή η ανοδική πορεία θα συνεχιστεί. Μέσα στην επόμενη πενταετία, το 2020, η Κίνα αναμένεται να εκφράζει πάνω από το 19% της συνολικής παγκόσμιας οικονομίας ενώ η Γερμανία περίπου το 3% (οι Η.Π.Α περίπου το 15%).

Επίσης, το 1995 ο πληθυσμός της Γερμανίας ήταν 81,6 εκατομμύρια με το σύνολο του παγκόσμιου πληθυσμού να είναι 5,7 δισεκατομμύρια άνθρωποι, ενώ πέρυσι, το 2015 ο πληθυσμός της ήταν 82,2 εκατομμύρια με τον παγκόσμιο πληθυσμό να έχει ανέλθει στα 7,3 δισεκατομμύρια (Από τα 82,2 εκατομμύρια ανθρώπους τα 17,7 εκατομμύρια ''with migrant background'' ενώ από από τους τελευταίους τα 8,7 εκατομμύρια θεωρούνται ''foreign'' - Statistisches Bundesamt). Η Γερμανία είναι η δεύτερη (2η) πιο γηρασμένη κοινωνία στον πλανήτη με μέση ηλικία τα 46 έτη.

Η Γερμανία δεν είναι μια χώρα σε άνοδο. Ζει -ή έζησε- και αυτή τη Μονοπολιτική Στιγμή της (κατά την Unipolar Moment των Η.Π.Α). Τη Γερμανική Στιγμή. Θα ακολουθήσει και αυτή με τη σειρά της την πορεία αποδυνάμωσης που ακολούθησαν οι Η.Π.Α μετά τη διάψευση του «Τέλους της Ιστορίας».

Πέρυσι, σε ένα σύντομο σημείωμα που τιτλοφόρησα «Καταγραφή για τα μελλοντικά χρονικά», έγραφα:
Τα περί ενός κράτους και ενός λαού υπό συνθήκες μετα-κυριαρχίας και μετα-εθνικότητας είναι η ευρωπαϊκή εκδοχή «του τέλους της ιστορίας». Οι Αμερικανοί έζησαν την διάψευση των ονειροφαντασιών τους περί «του τέλους της ιστορίας». Τα επόμενα χρόνια, «οι Ευρωπαίοι», θα ζήσουν και αυτοί με τη σειρά τους, την διάψευση της δικής τους εκδοχής περί «του τέλους της ιστορίας».


Σημειώσεις
[-] Δες και προηγούμενο σημείωμα για Αμερικανική και Γερμανική Στιγμή. Το επαναφέρω-παραθέτω πιο κάτω ως επισήμανση (Όσες όσοι το έχετε διαβάσει πρόσφατα, αγνοήστε το και περάστε στο II).

[-] Η μέση ηλικία στις Η.Π.Α είναι τα 38 ενώ στην Κίνα τα 37 έτη (στην Ελλάδα τα 44 έτη).

[-] Για στοιχεία: Statistisches Bundesamt και Economic Outlook Database, October 2016.

[-] Εν τω μεταξύ, πέρυσι, για πρώτη φορά, περισσότεροι άνθρωποι πέθαναν στην Ευρωπαϊκή Ένωση από ό,τι γεννήθηκαν (eurostat). Σε πληθυσμό 508,3 ανθρώπων στα 28 κράτη-μέλη της Ε.Ε, γεννήθηκαν περίπου 5,1 εκατομμύρια παιδιά ενώ πέθαναν πάνω από 5,2 εκατομμύρια άνθρωποι (Η Ελλάδα, πέρυσι, ήταν μια από τις χώρες με την μεγαλύτερη μείωση πληθυσμού στην Ε.Ε). Για πρώτη φορά η Ε.Ε κατέγραψε φυσική μείωση πληθυσμού. Ωστόσο ο πληθυσμός της αυξήθηκε κατά λίγο (από 508,3 υπολογίστηκε στα 510,1 εκατομμύρια, λόγω μετανάστευσης).

[-] «Το τέλος της ιστορίας», θα καταγραφεί στα μελλοντικά χρονικά ως μια από τις γελοιοδέστερες, αφελέστερες και κυρίως καταστροφικότερες ιδέες στην ανθρώπινη ιστορία.

Επισήμανση
Στη Γερμανία θα πρέπει να σταθμίσουν πως η Μονοπολική Στιγμή (Unipolar Moment) των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής διήρκεσε μόλις μια δεκαετία. Η Γερμανία ζει, και αυτή με τη σειρά της, τη μονοπολική της στιγμή (όχι όμως σε πλανητική κλίμακα, όπως οι Η.Π.Α, αλλά σε πανευρωπαϊκή). Ζει τη «Γερμανική Στιγμή» της (Der deutsche Moment), την ''Augenblick'' της. Όπως η Αμερική έγινε κάποτε -έστω και ως μύθος- το απολύτως απαραίτητο έθνος (Indispensable Nation) έτσι και η Γερμανία κατέστη η απολύτως απαραίτητη ευρωπαϊκή δύναμη. Οι Η.Π.Α αξίωναν να ηγηθούν της «Δύσης». Η Γερμανία αξίωνε (ή αξίωναν άλλοι γι' αυτήν) να ηγηθεί της «Ευρώπης». Οι Η.Π.Α δεν κατάφεραν νε μετασχηματίσουν την «Αμερικανική Στιγμή» σε μια νέα «Δυτική Στιγμή». Ούτε η Γερμανία δείχνει πως έχει την ικανότητα -ή/και τη δύναμη και τη βούληση- να μετασχηματίσει τη δική της «Γερμανική Στιγμή» σε μια νέα «Ευρωπαϊκή Στιγμή». Στην πραγματικότητα, η κρίση, η ανικανότητα και η ανεπάρκεια της γερμανικής «ηγεσίας» (σε συνδυασμό με πολλαπλούς παράγοντες, ανάμεσα στους οποίους και αντισυσπειρώσεις που μελλοντικά ενδέχεται να ενισχυθούν) φανερώνει πως πιθανότατα, η Γερμανική Στιγμή, μπορεί ήδη να αποτελεί παρελθόν. Αν και η Γερμανία αποτελεί έναν από τους μεγάλους κερδισμένους της «παγκοσμιοποίησης» και τη μόνη ευρωατλαντική ή «δυτική» χώρα που ενδυναμώθηκε από την «παγκοσμιοποίηση» και την οικονομική κρίση του 2008, η αντίληψη-σκέψη της Γερμανίας ως ''Weltmeister'' που μέσω της ''Weltwirtschaft'' αξιώνει μια ''Weltpolitik'' φανερώνει περισσότερο νοσταλγία ενώ στα πλαίσια της «ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης» φέρνει έντονα στο μυαλό τη διάψευση περί «Τέλους της Ιστορίας» του Φουκογιάμα (το οποίο θυμίζω πως μέχρι και το 2005 είχε και ευρωπαϊκή -όχι μονάχα αμερικανική- μονοπολική ερμηνεία ή εκδοχή: αν δεν είναι οι Η.Π.Α θα είναι η Ε.Ε).


II
Έγραφα πριν από 1,5 περίπου χρόνο: «Οι Βρυξέλλες αποτελούν μια κοσμική μορφή Βατικανού (υπερβολικά πιο παρεμβατική βέβαια) και η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί μια κοσμική επαναφορά της Αγιάς ΡωμαιοΓερμανικής Αυτοκρατορίας (ορισμένοι θα ισχυρίζονταν η Ευρωζώνη και όχι η Ε.Ε). Βρυξέλλες και Ε.Ε -ή Ευρωζώνη- αποτελούν ένα κοσμικό ισοδύναμο του είδους της οικουμενικής πολιτικής οργάνωσης που υπήρχε στη δυτική χριστιανοσύνη κατά τον μεσαίωνα. Είναι μια μετανεωτερική νεομεσαιωνική κοσμικιστική οικουμενίστική πολιτική τάξη-σύστημα που έχει ως βασικά χαρακτηριστικά της την επικαλυπτόμενη εξουσία, την πολλαπλή αφοσίωση και την μη εδαφική ταυτότητα... Ο επιφανειακός κοσμικιστικός αντι-κληρικαλισμός δεν μπορεί να «δει» ούτε την αντιστοιχία Βρυξελλών-Βατικανού, ούτε τη σχέση Βρυξελλών-Γερμανίας ως αντιστοιχία της σχέσης Βατικανό-Αυτοκράτορας (της Αγίας ΡωμαιοΓερμανικής Αυτοκρατορίας)».

Οι βασιλείς έπρεπε να υπερνικήσουν την εκκλησία, την αυτοκρατορία και την αριστοκρατία, προκειμένου να δημιουργηθεί το σύγχρονο κράτος. Η ειρήνη της Βεστφαλίας, το 1648, η οποία τερμάτισε τον πόλεμο, σηματοδότησε τον θρίαμβο του μονάρχη τόσο επί της Αυτοκρατορίας όσο και επί της εκκλησίας. Από αυτή τη διαδικασία γεννήθηκε το απολυταρχικό κράτος, στο οποίο έρχονται αργότερα να προσδώσουν δημοκρατικό, εθνικό και λαϊκο περιεχόμενο οι επαναστάσεις. Η ιστορία του απολυταρχικού κράτους δεν συνδέεται τόσο με τον δεσποτισμό αυτόν καθ' αυτόν, όσο με τον τρόπο με τον οποίο, μεταξύ 1648 και 1789, το πρόσωπο του ηγεμόνα και το «κράτος» του διαχωρίστηκαν το ένα από το άλλο, ώσπου το πρώτο να χάσει σχεδόν κάθε σημασία σε σχέση με το δεύτερο. Η ιστορία αυτή αποτελεί σχεδόν εξ ολοκλήρου δυτικοευρωπαϊκή εξέλιξη και δεν εξήχθη σε άλλες ηπείρους παρά μόνο έπειτα από πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η ένταση που υπάρχει ανάμεσα σε «Ευρώπη» (Ε.Ε ή/και Ευρωζώνη) και εθνικά κράτη θυμίζει την αντιπαράθεση ανάμεσα σε αυτοκρατορία VersuS βασιλείς και μπορεί να ιδωθεί ως επαναφορά της παλαιάς αυτής διαμάχης: Η Νέα κοσμική Εκκλησία, η Νέα Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία (του Γερμανικού Έθνους) και η Αριστοκρατία VersuS των βασιλέων, των λαών και των εθνών (ή/και των Republics αργότερα). Η Ευρωπαϊκή Ένωση σαφώς και αποτελεί επαναφορά της Αυτοκρατορίας και της Εκκλησίας σε νέα κοσμική μορφή και η επαναφορά αυτή σχετίζεται περισσότερο με αυτή την ιστορική δυτικοευρωπαϊκή εξέλιξη παρά με την «παγκοσμιοποίηση». Απλά η «παγκοσμιοποίηση» αποτελεί raison d'être και -νομιμοποιητικό- θεμέλιο λίθο της Ε.Ε έχοντας μεταβληθεί σε μύθο, υποκειμενική επιδίωξη, αφήγημα και μέσο νομιμοποίησης πολιτικών [π.χ, ο Ορντολιμπεραλισμός ως μια (νέο-προτεσταντική) οικονομική Θεολογία της Τάξης (και του Ορθού Δρόμου)].

Τέλος, τα περί παγκόσμιας κοινωνίας (που τάχα αναπτύσσεται πρώτη φορά) τα διαβάζουμε από την εποχή της σύλληψης της ιδέας περί Civitas Maxima. Η υπόθεση ότι η διεθνής κοινωνία είναι μια civitas maxima, ένα υπερ-κράτος (και εδώ το «είναι» σημαίνει «είναι ουσιωδώς», «θα έπρεπε να είναι» ή «είναι προορισμένο να είναι») αναπτύχθηκε κυρίως από τον Καλβίνο αλλά είναι παλαιότερη από αυτόν.


III
Χιουμοριστικοί [κάπως], αυθαίρετοι [;] μη πολιτικοί [;] σχολιασμοί και παραλληλισμοί, ἀτάκτως ἐρριμμένοι (με αφορμή και την Ιταλία, αλλά όχι μόνον αυτή. Ανάλυση συγκεκριμένα περί της Ιταλίας δεν υπάρχει σε αυτό το σημείωμα):

  • Αναγέννηση vs Διαφωτισμένη Απολυταρχία ή Φωταδισμένη Δεσποτεία (Renaissance vs Enlightened Absolutism / Despotism).
  • Ζήτω η Μεσόγειος. Κάτω η Μεγάλη -και Βόρεια- Ευρωπαϊκή Πεδιάδα (Great / North European Plain).
  • Όχι Locke vs Hobbes, αλλά Guicciardini και Machiavelli vs Locke ή Voltaire.
  • Ενάντια στον Ορντολιμπεραλισμό ως μια (νέο-προτεσταντική) οικονομική Θεολογία της Τάξης (και του Ορθού Δρόμου)
  • Ενάντια στον Ευρώλαϊκισμό και στην κάλυψη-γεφύρωση της αντίφασης ανάμεσα στην αρχή της γενικής ισότητας, την υπαρκτή ανισότητα και τη κυριαρχία μιας ελίτ (ατόμων, κοινωνικών στρωμάτων/τάξεων ή κρατών - ακόμα και περιφερειών) μέσω συνθημάτων που εκφράζουν οι ευρώλαϊκιστές.
  • Ενάντια στον ψευδο-ορθολογισμό και τον ψυχρό λαϊκισμό, τη δαιμονοποίηση και τον φανατισμό, το ψέμα και την ανύπαρκτη ανάλυση των φαινομένων, και τη σύγχυση συμπτώματων και αιτιών. Ενάντια στην επίκριση ή/και καταπολέμηση των συμπτωμάτων και την συνεχή επανάληψη ευχολόγιων προκειμένου τα τελευταία να εξαφανιστούν. Οι ευρωλαϊκιστές -γιατί περί λαϊκιστών πρόκειται- αποκρύβουν τα αίτια εξελίξεων και μεταβάλλουν το σύμπτωμα ή το αποτέλεσμα σε αίτιο [*].

Σημείωση
[*] Παραδείγματος χάριν, η επαναφορά της πολιτικής των εθνικών συνόρων, δηλαδή της ανόδου της αναρχίας και της αταξίας στο εσωτερικό της Ε.Ε (συμπεριλαμβανομένης της εκλαμπρότατης Γαλλίας) υπήρξε αποτέλεσμα ή σύμπτωμα της ανεπάρκειας και της αποτυχίας της λεγόμενης «ευρωπαϊκής» πολίτικης, της αύξησης της μετανάστευσης και της μεταβολής στη σχέση εξωτερικών-εσωτερικών συνόρων της Ε.Ε: η απότομη και αθρόα εισροή μεταναστών-προσφύγων (χαλάρωση εξωτερικών συνόρων) οδήγησε αμέσως στην ενίσχυση των εσωτερικών διακρατικών συνόρων και των εθνικών πολιτικών -δηλαδή στην άνοδο της αναρχίας και της αταξίας- στο εσωτερικό της Ε.Ε, οδηγώντας σε αποσταθεροποίηση της.

Κατόπιν έγινε μετακύλιση βαρών από την Ε.Ε των 500 εκατομμύρίων σε 5-10 νησιά του ανατολικου Αιγαίου των δεκάδων χιλιάδων. Προκειμένου η «Ευρώπη» μας να μην «ρηγματωθεί» (και να μην τραυματιστεί ή καταποντιστεί περαιτέρω η δημοφιλία της κ. Μέρκελ), το βάρος που αποδείχθηκε ανίκανη να αναλάβει μια υπερ-εθνική οντότητα 500 εκατομμυρίων ανθρώπων έκτασης 4.325.000 km² μετακυλίστηκε σε μια υπο-εθνική περιοχή-περιφέρεια της Ελλάδας (υπό τη συνοδεία απειλών μάλιστα, και οι δικοί μας συναίνεσαν σε αυτό). Ουδείς μίλησε. Ομερτά. Μόνον ψυχολογικός πόλεμος, απειλές, λαϊκισμός, δαιμονοποίηση, ψέμα, εκβιασμοί.

3 Δεκεμβρίου 2016

Η λήθη, η ἐληά, ο εφιάλτης, το γράμμα και η επίκληση.


.~`~.
Λήθη

Καλότυχοι οἱ νεκροὶ ποὺ λησμονᾶνε
τὴν πίκρια τῆς ζωῆς. Ὅντας βυθίσει
ὁ ἥλιος καὶ τὸ σούρουπο ἀκλουθήσει,
μὴν τοὺς κλαῖς, ὁ καημός σου ὅσος καὶ νἆναι.
Τέτοιαν ὥρα οἱ ψυχὲς διψοῦν καὶ πᾶνε
στῆς λησμονιᾶς τὴν κρουσταλλένια βρύση·
μὰ βοῦρκος τὸ νεράκι θὰ μαυρίσει,
ἂ στάξει γι᾿ αὐτὲς δάκρυ ὅθε ἀγαπᾶνε.
Κι ἂν πιοῦν θολὸ νερὸ ξαναθυμοῦνται.
Διαβαίνοντας λιβάδια ἀπὸ ἀσφοδύλι,
πόνους παλιούς, ποὺ μέσα τους κοιμοῦνται.
Ἂ δὲ μπορεῖς παρὰ νὰ κλαῖς τὸ δείλι,
τοὺς ζωντανοὺς τὰ μάτια σου ἂς θρηνήσουν:
Θέλουν μὰ δὲ βολεῖ νὰ λησμονήσουν.


.~`~.
Ἡ ἐληά

Εἶμαι τοῦ ἥλιου ἡ θυγατέρα
ἡ πιὸ ἀπ᾿ ὅλες χαϊδευτή,
κι ἡ τόση ἀγάπη τοῦ πατέρα
σ᾿ αὐτὸν τὸν κόσμο μὲ κρατεῖ.
Ὅσο νὰ γύρω νεκρωμένη
αὐτὸν τὸ μάτι μου ζητεῖ.
Εἶμαι ἡ ἐληὰ ἡ τιμημένη.
Ὅπου κι ἂν λάχω κατοικία
δὲ μοῦ ἀπολείπουν οἱ καρποὶ
ὡς τὰ βαθιά μου γηρατεῖα
δὲν βρίσκω στὴ δουλειὰ ντροπή.
Μ᾿ ἔχει ὁ Θεὸς εὐλογημένη
κι εἶμαι γεμάτη προκοπή.
Εἶμαι ἡ ἐληά ἡ τιμημένη.
Φρίκη κι ἐρμιά, νερὰ καὶ σκότη
τὴν γὴν ἐθάψαν μιὰ φορά...
Πράσινη αὐγὴ μὲ φέρνει πρώτη
στὸ Νῶε ἡ περιστερά.
Ὅλης τῆς γῆς εἶχα γραμμένη
τὴν ἐμορφάδα καὶ χαρά.
Εἶμαι ἡ ἐληὰ ἡ τιμημένη.
Ἐδῶ στὸν ἥσκιο μ᾿ ἀποκάτου
ἦρθ᾿ ὁ Χριστὸς ν᾿ ἀναπαυθεῖ,
κι ἀκούστηκε ἡ γλυκειὰ λαλιά του
λίγο προτοῦ νὰ σταυρωθεῖ.
Τὸ δάκρυ του, δροσιὰ ἁγιασμένη,
ἔχει στὴ ρίζα μου χυθεῖ.
Εἶμαι ἡ ἐληά ἡ τιμημένη.
Καὶ φῶς πραότατο χαρίζω
ἐγὼ στὴν ἄγρια νυχτιά,
τὸν πλοῦτο πιὰ δὲν τὸ φωτίζω,
σὺ μ᾿ εὐλογεῖς φτωχολογιά.
Κι ἂν ἀπ᾿ τὸν ἄνθρωπο διωγμένη,
μὰ φέγγω ἐμπρὸς στὴν Παναγιά.
Εἶμαι ἡ ἐληὰ ἡ τιμημένη.


.~`~.
Ο εφιάλτης της Περσεφόνης

Εκεί που φύτρωνε φλισκούνι κι άγρια μέντα
κι έβγαζε η γη το πρώτο της κυκλάμινο
τώρα χωριάτες παζαρεύουν τα τσιμέντα
και τα πουλιά πέφτουν νεκρά στην υψικάμινο.
Εκεί που σμίγανε τα χέρια τους οι μύστες
ευλαβικά πριν μπουν στο θυσιαστήριο
τώρα πετάνε αποτσίγαρα οι τουρίστες
και το καινούργιο πάν να δουν διυλιστήριο.
Εκεί που η θάλασσα γινόταν ευλογία
κι ήταν ευχή του κάμπου τα βελάσματα
τώρα καμιόνια κουβαλάν στα ναυπηγεία
άδεια κορμιά σιδερικά παιδιά κι ελάσματα.
Κοιμήσου Περσεφόνη
στην αγκαλιά της γης
στου κόσμου το μπαλκόνι
ποτέ μην ξαναβγείς.


.~`~.
Γράμμα στὸν ἄνθρωπο τῆς πατρίδας μου

...Μὴν μὲ μαρτυρήσεις!
Καὶ προπαντὸς νὰ μὴν τοῦ πεῖς πὼς μ᾿ ἐγκατέλειψεν ἡ ἐλπίδα!
Καθὼς κοιτᾷς τὸν Ταΰγετο, σημείωσε τὰ φαράγγια ποὺ πέρασα.
Καὶ τὶς κορφὲς ποὺ πάτησα. Καὶ τὰ ἄστρα ποὺ εἶδα.
Πές τους ἀπὸ μένα,
πές τους ἀπὸ τὰ δακρυά μου, ὅτι ἐπιμένω ἀκόμη πὼς
ὁ κόσμος εἶναι ὄμορφος!


.~`~.
Ὠδαί
Επίκληση στις Μούσες

Πολυτέκνου θεᾶς, ὦ Μνημοσύνης
θρέμματα πτερωτά, χαραὶ τοῦ ἀνθρώπου,
καὶ τῶν μακάρων Ὀλυμπίων ἀείμνηστα
κ᾿ εὐτυχῆ δῶρα· ἐπὶ τὰ νῶτα ἀκάμαντα
τῶν ζεφύρων, πετάξατε ταχέως.
Ἐσᾶς προσμένει ἡ γῆ μου· ἐκεῖ τὰ σφάγια,
καὶ τ᾿ ἄνθη ἐκεῖ πλουτίζουσι, καὶ ἡ σμύρνα,
χιλίους ναούς· τοὺς ἔκτισαν ἀνίκητα
τῆς ἱερᾶς Ἐλευθερίας τὰ χέρια.
Ἦλθεν ἡ ποθητὴ ὥρα· στολίζουσι
τὴν κεφαλὴν σεβάσμιον τῆς Ἑλλάδος
ἡ δάφναι, φύλλα ἀμάραντα θριάμβων·
καὶ σεῖς χρυσά, σεῖς ἀμβροσίοδμα ρόδα
τοῦ παραδείσου ἐλικωνίου, συμπλέξατε
σήμερον τὸν ἁγνὸν στέφανον· μόνη,
ἁμάργαρος, ὁλόγυμνος, αὐτάγγελτος,
τὸ καθαρὸν τοῦ οὐρανοῦ ἀναβαίνει
ἡ Ἀρετή· ἀλλ᾿ ἂν ἡ Πιερίδες
τὴν λαμπρᾶν τῆς χαρίσωσιν ἀκτίνα
ἀφθόνητος τιμᾶται· ἐπαινουμένη
τοὺς ἐπιγείους χοροὺς τότε δὲν φεύγει.


Ὄσσα δὲ μὴ πεφίληκε
Ζεύς, ἀτύζονται βοᾶν
Πιερίδων ἀΐοντα,
Γᾶν τε καὶ πόντον κατ᾿ ἀμαιμάκετον.
(Πινδάρου Πύθεια α´.)

.~`~.

Λορέντζος Μαβίλης, Κωστὴς Παλαμᾶς, Νίκος Γκάτσος, Νικηφόρος Βρεττάκος, Ἀνδρέας Κάλβος

Σχολιασμοί (3 Δεκεμβρίου 2016)

I
Είμαστε η μοναδική χώρα στον πλανήτη που χρησιμοποιεί τον όρο «πλανητάρχης». Γεγονός που φανερώνει πολλά τόσο για την ίδια τη χώρα (την κρατική υφή, τη σύσταση της), όσο και για τη γλοιώδη εθελοδουλία, τη χυδαία αμάθεια και την ασχετοσύνη ορισμένων διαμορφωτών «κοινής γνώμης» και χάραξης πολιτικής (και ''opinion makers'') που εφηύραν-κατασκεύασαν αυτόν τον παγκόσμιας πρωτοτυπίας ελλαδικό νεολογισμό. Ο ορισμός της πολιτικής υπανάπτυξης. Γι' αυτό η Ελλάδα είναι... αυτό που είναι.


II
Όσες και όσοι αυτοκατανοούνται ως Ιερόμαχοι του Φωταδισμού ή του φιλελεύθερου κοσμικού Φωτός, καλό θα ήταν να είναι λίγο προσεκτικοί. Γιατί τα περισσότερα κόμματα που βρίσκονται σε άνοδο στη δυτική (επαναλαμβάνω στη δυτική) Ευρώπη και συγκεκριμένα στην κεντρική ηπειρωτική ευρωπαϊκή γεωγραφία του φιλελευθερισμού, επικαλούνται (πέρα από την αρχαία Ελλάδα και τον χριστιανισμό: cliché), τον ουμανισμό, τον διαφωτισμό και τον διαχωρισμό Εκκλησιας και Κράτους (έναντι του Ισλάμ). Τους τη βγαίνουν δια του -φιλελεύθερου κοσμικού- Φωτός.

Και κάτι τελευταιο. Ιδού, ποια είναι η φωτογραφία εξωφύλλου ή κεφαλίδας που έχει ο Geert Wilders στο λογαριασμό του στο Twitter: Η Θεά-Ελευθερία ή Marianne κατά το γαλλικότερον, που οδηγεί τον λαό, του Φερδινάνδου Βίκτωρ(α) Ευγένιου Ντελακρουά.


Σημείωση
Οι παραδοσιακοί «δεξιοί» και «αριστεροί», κάπου εδώ βραχυκυκλώνουν, διότι δεν έχουν αντιληφθεί τις μεταβολές και τις αντιστροφές που συμβαίνουν στις ημέρες μας.


III
Δεν ξέρω εάν το έχετε συνειδητοποιήσει, αλλά ο «Ατλαντισμός» (Atlanticism) ως ιδεολογία πέθανε. Η Merkel -αφελώς και προσωποποιημένα- έμεινε μόνη. Ο Γερμανικός Ατλαντισμός, με τις υπερ-εθνικές του (δια)συνδέσεις πέρα από τον Ατλαντικό -μη αφελώς και μη προσωποποιημένα- έμεινε μόνος.

Ας μη χαίρονται ορισμένοι. Η κρίση είναι «δυαδική». Υπάρχει ταυτόχρονη κρίση (Δι)Ατλαντισμού και (Παν)Ευρωπαϊσμού.


Σημειώσεις
[-] Βέβαια η ιστορία του γερμανικού «ευρωπαϊσμού» είναι κάπως σύνθετη, και έμμεσα συνδέεται με τον φιλελεύθερο γερμανικό ατλαντισμό.

[-] «Μόνος» υπό την έννοια της πολιτικής έκφρασης και εκπροσώπησης.


IV
Στη Γερμανία θα πρέπει να σταθμίσουν πως η Μονοπολική Στιγμή (Unipolar Moment) των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής διήρκεσε μόλις μια δεκαετία. Η Γερμανία ζει, και αυτή με τη σειρά της, τη μονοπολική της στιγμή (όχι όμως σε πλανητική κλίμακα, όπως οι Η.Π.Α, αλλά σε πανευρωπαϊκή). Ζει τη «Γερμανική Στιγμή» της (Der deutsche Moment), την ''Augenblick'' της. Όπως η Αμερική έγινε κάποτε -έστω και ως μύθος- το απολύτως απαραίτητο έθνος (Indispensable Nation) έτσι και η Γερμανία κατέστη η απολύτως απαραίτητη ευρωπαϊκή δύναμη. Οι Η.Π.Α αξίωναν να ηγηθούν της «Δύσης». Η Γερμανία αξίωνε (ή αξίωναν άλλοι γι' αυτήν) να ηγηθεί της «Ευρώπης». Οι Η.Π.Α δεν κατάφεραν νε μετασχηματίσουν την «Αμερικανική Στιγμή» σε μια νέα «Δυτική Στιγμή». Ούτε η Γερμανία δείχνει πως έχει την ικανότητα -ή/και τη δύναμη και τη βούληση- να μετασχηματίσει τη δική της «Γερμανική Στιγμή» σε μια νέα «Ευρωπαϊκή Στιγμή». Στην πραγματικότητα, η κρίση, η ανικανότητα και η ανεπάρκεια της γερμανικής «ηγεσίας» (σε συνδυασμό με πολλαπλούς παράγοντες, ανάμεσα στους οποίους και αντισυσπειρώσεις που μελλοντικά ενδέχεται να ενισχυθούν) φανερώνει πως πιθανότατα, η Γερμανική Στιγμή, μπορεί ήδη να αποτελεί παρελθόν.

Σημείωση
Αν και η Γερμανία αποτελεί έναν από τους μεγάλους κερδισμένους της «παγκοσμιοποίησης» και τη μόνη ευρωατλαντική ή «δυτική» χώρα που ενδυναμώθηκε από την «παγκοσμιοποίηση» και την οικονομική κρίση του 2008, η αντίληψη-σκέψη της Γερμανίας ως ''Weltmeister'' που μέσω της ''Weltwirtschaft'' αξιώνει μια ''Weltpolitik'' φανερώνει περισσότερο νοσταλγία ενώ στα πλαίσια της «ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης» φέρνει έντονα στο μυαλό τη διάψευση περί «Τέλους της Ιστορίας» του Φουκογιάμα (το οποίο θυμίζω πως μέχρι και το 2005 είχε και ευρωπαϊκή -όχι μονάχα αμερικανική- μονοπολική ερμηνεία ή εκδοχή: αν δεν είναι οι Η.Π.Α θα είναι η Ε.Ε).

1 Δεκεμβρίου 2016

Το κίνημα της παγκόσμιας διακυβέρνησης (global governance).


Τους επόμενους μήνες αναμένονται νέες πολιτικές εξελίξεις και μεταβολές. Το 2017 η πύκνωση του πολιτικού χρόνου θα συνεχιστεί, επιταχυνόμενη. Με αφορμή τις μεταβολές στο σύνολο του ευρωατλαντικού χώρου και στο εσωτερικό της Ε.Ε, επαναφέρω, ελαφρώς αναπροσαρμοσμένη, μια παλαιότερη ανάλυση που είχα γράψει πριν από περίπου 1,5 χρόνο για το κίνημα της παγκόσμιας διακυβέρνησης (global governance). Το κείμενο είναι επίκαιρο και εξετάζει τη μεγάλη αυτή δομή, με την οποία έμμεσα ή άμεσα σχετίζονται -ή στην οποια μπορούν να ενταχθούν- ορισμένες από αυτές τις πολιτικές μεταβολές.


.~`~.
Εισαγωγή

Το κίνημα για την «παγκόσμια διακυβέρνηση» (global governance) πρεσβεύει ένα νέο καθεστώς ή μια νέα μορφή πολιτικής οργάνωσης -ανταγωνιστική ακόμη και στην περίφημη «φιλελεύθερη δημοκρατία»- και ήδη διαδραματίζει σημαντικό ρόλο σε πλανητικό επίπεδο (οι πολιτικές εξελίξεις στον Αγγλοσαξωνικό Κόσμο φανερώνουν τάσεις συσπείρωσης γύρω από τη «φιλελεύθερη δημοκρατία» και αποσυσπείρωσης ή απομάκρυνσης από το πεδίο της «παγκόσμιας διακυβέρνησης»). Στην Ελλάδα ουδεμία ή ελάχιστη ενημέρωση υπάρχει περί του θέματος. Για το συγκεκριμένο ζήτημα, τα ινστιτούτα των κομμάτων γενικά, και τα κόμματα τα ίδια ειδικότερα, θα έπρεπε να παράγουν έργο και να διοργανώνουν ημερίδες ή/και εκδηλώσεις προκειμένου να ενημερώνουν τους πολίτες.


.~`~.
Πρόλογος

For I dipt into the future, far as human eye could see,
Saw the Vision of the world, and all the wonder that would be;

Saw the heavens fill with commerce, argosies of magic sails,
Pilots of the purple twilight dropping down with costly bales;

Heard the heavens fill with shouting, and there rain'd a ghastly dew
From the nations' airy navies grappling in the central blue;

Far along the world-wide whisper of the south-wind rushing warm,
With the standards of the peoples plunging thro' the thunder-storm;

Till the war-drum throbb'd no longer, and the battle-flags were furl'd
In the Parliament of man, the Federation of the world.

There the common sense of most shall hold a fretful realm in awe,
And the kindly earth shall slumber, lapt in universal law.

Απόσπασμα από το ποίημα του Alfred Tennyson με τίτλο Locksley Hall (Σύνθεση 1835, έκδοση 1842). Ούτε η «παγκοσμιοποίηση», με την τρέχουσα κυρίαρχη έννοια, ούτε οι «τεχνολογικές εξελίξεις» ή διάφορα άλλα μυθο-τεχνο-λογικά αφηγήματα, τροφοδότησαν τέτοιας υφής σκέψεις (Κοινοβούλιο του Ανθρώπου, Παγκόσμια Ομοσπονδία, Καθολικό Δίκαιο). Ο Paul Kennedy, εμπνευσμένος από το συγκεκριμένο ποίημα, τιτλοφόρησε το βιβλίο του για τα Ηνωμένα Έθνη: Το Κοινοβούλιο του Ανθρώπου (The Parliament of Man: The Past, Present, and Future of the United Nations, 2006). Από τον 19ο στον 21ο αιώνα, λοιπόν.


.~`~.
Περί «παγκόσμιας διακυβέρνησης» (global governance)

Η λεγόμενη «παγκόσμια διακυβέρνηση» (global governance) επιδιώκει νομιμοποίηση, όχι από τη δημοκρατία, αλλά από μια στρατευμένη ερμηνεία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αξιώνει τη μετατόπιση της ισχύος από τις δημοκρατίες (τη λογοδοσία, τις δημοκρατικές διαδικασίες, την κυριαρχία) και το (δι)εθνικό/κρατικό/κυβερνητικό επίπεδο σε μετα-δημοκρατικές υπερ-εθνικές (post-democratic supra-national) αρχές όπως το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης. Επιδιώκει να αποσπάσει την απόλυτη πολιτική ισχύ (την κυριαρχία) από τα κοινοβούλια και τα εθνικά νομοθετικά σώματα (κογκρέσα, γερουσίες κ.λπ), τα οποία είναι υπεύθυνα και λογοδοτούν προς τους εθνικούς δήμους και τα εκλογικά σώματα, και να την μεταφέρει σε δικαστήρια, γραφειοκρατικές υπηρεσίες, φορείς και αρχές που βρίσκονται σε υπερεθνικό επίπεδο και δεν λογοδοτούν παρά μονάχα στους εαυτούς τους ή σε άλλα υπερεθνικά σώματα.

Στο υπάρχον διεθνές-διακρατικό σύστημα, η νομιμότητα (legitimacy) αλλά και η νομιμοποίηση πηγάζει -και έχει κατεύθυνση- από «κάτω προς τα πάνω», από τους ψηφοφόρους δια των εκλογών και των κυρίαρχων κυβερνήσεων στους διεθνείς οργανισμούς μέσω συνθηκών. Οι διεθνείς/κρατικοί/κυβερνητικοί αυτοί οργανισμοί έχουν συγκεκριμένες και περιορισμένες αρμοδιότητες. Αντίθετα, στη λεγόμενη παγκόσμια διακυβέρνηση, η νομιμότητα (legitimacy) πηγάζει και απορρέει από μετα-εθνικές γραφειοκρατικές ή μη ελίτ και υπερεθνικούς οργανισμούς και μέσω συνθηκών «διαχέεται» προς μετα-κυρίαρχες κυβερνήσεις οι οποίες έχουν περιορισμένη ισχύ και αρμοδιότητες -που ρυθμίζονται από υπερεθνικούς (supra/trans-national) γραφειοκράτες και νομικούς-, καταλήγοντας στους ψηφοφόρους.

Μιλάμε για την πλήρη αντιστροφή της κατεύθυνσης ή της φοράς νομιμοποίησης. Φαντάζει ως μια επιδίωξη να εγκαθιδρυθεί ένα παγκόσμιο ιεραρχικό σύστημα -δηλαδή να μετατραπεί το διεθνές σύστημα από άναρχο που είναι σε ιεραρχικό- και να εξομοιωθούν οι διεθνείς σχέσεις σε μια κατάσταση παγκόσμιας εσωτερικής πολιτικής. Είναι ένα παλαιό όνειρο του οποίου οι ρίζες βρίσκονται πριν ακόμα και από τον 19ο αιώνα.

Οι οπαδοί και οι φορείς αυτών των διαδικασιών ισχυρίζονται πως οι ψηφοφόροι -ορθότερα οι πολίτες- ενισχύουν τη δύναμη και την επιρροή τους μέσω της «ομαδοποίησης ή του διαμοιρασμού», δηλαδή μέσω της παραχώρησης της κυριαρχίας τους σε υπερεθνικά σώματα και όργανα. Βέβαια αυτοί οι άνθρωποι είναι ανίκανοι να περιγράψουν με απτό τρόπο πως ακριβώς ασκούν μεγαλύτερη επιρροή οι πολίτες μέσα από μια τέτοια διαδικασία. Στα καθ' ημάς «ευρωπαϊκά»: Πώς μπορεί π.χ, το εν αναμονή και στη θερμοκοιτίδα «ευρωπαϊκό έθνος» ή οι «ευρωπαίοι πολίτες» να θέσουν προ των ευθυνών της -ή ακόμα και να εκδιώξούν (γιατί όχι;)- την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή μέλη της; Πως μπορούν να ασκήσουν έφεση κατά μιας απόφασης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου; Πως μπορούν να επηρεάσουν τις διπλωματικές αποστολές ή τις καμπάνιες της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Πολύ απλά, δεν μπορούν. Οι ψηφοφόροι, οι πολίτες, απλά δεν μπορούν να κάνουν τίποτα από τα προηγούμενα. Και όχι μόνο αυτό. Μπορούν να κάνουν ακόμη λιγότερα από όσα έκαναν παλαιότερα - διότι δεν μπορούν να ξεφορτωθούν τους υπερεθνικούς παράγοντες στους οποίους παραχωρούν τμήματα της κυριαρχίας τους. Δεν είναι οι πολίτες αλλά μη εκλεγμένα πρόσωπα, Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, λομπίστες (εταιρικοί ή άλλοι), υπερεθνικά σώματα και «ελίτ» που επηρεάζουν, διοικούν και ασκούν εξουσία.

Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, μετα-δημοκρατικά έθνη (όπως το Βέλγιο), υπερεθνικές γραφειοκρατίες (όπως αυτή του Ο.Η.Ε ή δικαστικοί κλάδοι και όχι ο ίδιος ο οργανισμός), Διεθνής Αμνηστία, Bank for International Settlements, Davos, (τμήματα της υβριδικής οντότητας που ονομάζουμε) Ευρωπαϊκή Ένωση, American Bar Association, Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, είναι μονάχα μερικοί από τους φορείς και τους οργανισμούς που δημιουργούν ένα δίκτυο το οποίο έμμεσα ή άμεσα σχετίζεται με το «κίνημα της παγκόσμιας διακυβέρνησης» και ωθούν προς μια «παγκόσμια διαδικασία λήψης αποφάσεων». Κοινό όλων αυτών: δεν λογοδοτούν, δεν εκλέγονται. Οι περισσότεροι από αυτούς τους οργανισμούς θεμελιώθηκαν ως διεθνικοί/κρατικοί/κυβερνητικοί και μεταλλάχθηκαν ή μεταλλάσσονται σε trans/supranational.

Συντάγματα, κοινοβούλια, δικαιώματα, πολιτικές

Ένας καχύποπτος παρατηρητής θα μπορούσε να περιγράψει το κίνημα για την παγκόσμια διακυβέρνηση ως μια ακόμη απόπειρα -μέσα σε έναν αιώνα- να λανσαριστεί η άσκηση εξουσίας και κυριαρχίας των «ελίτ» με δημοκρατικό μανδύα.

Ας εξετάσουμε κάτι πολύ συγκεκριμένο και εξαιρετικά σημαντικό. Από τη μια μεριά έχουμε ορισμένα θεμελιώδη δικαιώματα (Σύνταγμα) και από την άλλη έχουμε πολιτικές (Κοινοβούλιο). Οι πολιτικές βρίσκονται στο πεδίο της δημοκρατίας, της αυτοκυβέρνησης, των αποφάσεων. Αυτό που συμβαίνει είναι το εξής: Παίρνουν πολιτικές και τις ενσωματώνουν στα δικαιώματα. Συρρικνώνουν, δηλαδή, το χώρο της δημοκρατίας, της πολιτικής και των αποφάσεων και διευρύνουν το χώρο των δικαιωμάτων, «συνταγματοποιούν» πολιτικές τις οποίες σερβίρουν σαν δικαιώματα. Δηλαδή ασκούν πολιτική μέσω των δικαιωμάτων δίχως να υπάρχει δυνατότητα παρέμβασης, απόφασης, διαμόρφωσης είτε από τους πολιτικούς είτε από τους πολίτες. Η διαδικασία αυτή θα μπορούσε να περιγραφεί ως δικαιωματοκρατική μετα-πολιτική δίχως πολίτες και δίχως πολιτικούς. Δεν είναι καθόλου τυχαία η μετατόπιση που παρατηρείται από τη δημοκρατία προς τη δικαιωματοκρατία και τη μετα-δημοκρατία.

Αυτή η διαδικασία μπορεί ιδωθεί ως μια αντιπαράθεση όχι απλά ανάμεσα σε (δι)εθνικό και υπερεθνικό επίπεδο αλλά επίσης ανάμεσα σε πολιτική και δίκαιο (η υφέρπουσα αντίληψη πως η πολιτική είναι «κακή» και ο νομικισμός «καλός» ουδόλως τυχαία είναι). Πιο σημαντικό, όμως, είναι πως αυτή η διαδικασία μπορεί να ιδωθεί ως αντιπαράθεση ανάμεσα σε ανθρώπους (πολιτικούς) που εκλέγονται, λογοδοτούν και ελέγχονται και σε ανθρώπους (δικαστές, νομικούς, δικηγόρους ή άλλους) που δεν εκλέγονται, δεν λογοδοτούν και δεν ελέγχονται. Οδηγούμαστε δηλαδή σε έναν υπερεθνικό νομικιστικό ολιγαρχικό Λεβιάθαν ως μία υπέρτατη αρχή που απονέμει δικαιοσύνη και επιβάλλει κανόνες δικαίου, εντός του οποίου ως πολίτες δεν έχουμε δυνατότητες παρέμβασης (μόνο ένας νέος Hobbes μπορεί να μας σώσει από τους μετα-νεωτερικούς θεολόγους).

Νομικοποιούνται ζητήματα που θα έπρεπε να τίθενται προς διάλογο στη δημόσια σφαίρα και να άπτονται των αρμοδιοτήτων της πολιτικής, της αντιπαράθεσης, της απόφασης. Αυτός που καθορίζει τον Νόμο εάν δεν υπόκειται σε αυτόν -προκειμένου να μπορεί να τον αλλάξει- είναι Κυρίαρχος (αυτό το γνώριζε πολύ καλά ο Hobbes). Ανάμεσα σε άλλα επιθυμούν να δημιουργήσουν μια υπερεθνική ή παγκόσμια κοσμική Εκκλησία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (δεν είναι βέβαια αυτό το πρωτεύον καθώς, ούτως ή άλλως, και το κίνημα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων διέρχεται κρίση). Το ζήτημα είναι ποιος ορίζει τι είναι και τι δεν είναι ανθρώπινο δικαίωμα, τι υποχρεώσεις και τι καθήκοντα επιβάλλουν αυτά τα δικαιώματα. Προσοχή! Δεν μιλάμε για αμφισβήτηση ή απόρριψη της έννοιας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ως ενός καθολικού πλαισίου για τα περιεχόμενα του οποίου θα συγκρουστεί σύμπασα η Οικουμένη (ο Οργανισμός Ισλαμικής Διάσκεψης/Συνεργασίας έχει υιοθετήσει τη δική του Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στο Ισλάμ ενώ σε παρόμοια κατεύθυνση κινείται και η Ινδία), αλλά για τον δεσμευτικό -για όλους- ορισμό του περιεχόμενου τους από φορείς οι οποίοι δεν λογοδοτούν και δεν υπόκεινται σε έλεγχο.

Με όρους λογισμικού/υπολογιστών θα λέγαμε πως μέσω της «συνταγματοποίησης» ή «δικαιωματοκρατικοποίησης» ενσωματώνουν στο software -των δικαιωμάτων- συγκεκριμένες πολιτικές λειτουργίες. Οι απλοί πολίτες-χειριστές δεν μπορούν να παρέμβουν στο software (οπότε μονάχα μια ανίερη συμμαχία ανάμεσα σε έναν νέο Hobbes και στους Hackers μπορεί να μας εξασφαλίσει βαθμούς ελευθερίας). Ας το επαναλάβουμε. Μέσω των δικαιωμάτων ασκούν πολιτική δίχως να ελέγχονται, δίχως να λογοδοτούν και δίχως να εκλέγονται. Στο όνομα τίνος πράττουν τα προηγούμενα; Και το σημαντικότερο. Πως μπορεί να παρέμβει αυτός στο όνομα του οποίου μιλούν; Πολύ απλά, δεν μπορεί.

Το ερώτημα είναι απλό και παραμένει αναλλοίωτο από απαρχής -πολιτικού- κόσμου παρά την «παγκοσμιοποίηση». Από τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη μέχρι τον Hobbes.

Ποιος Αποφασίζει;

Μέσω αυτών των ατραπών μπορούν -σε έσχατο σημείο- να αμφισβητηθούν αποτελέσματα εκλογών και να αγνοηθεί η λαϊκή βούληση και θεμελιώδεις πυρήνες ή/και θεμέλια του συνταγματικού κράτους και της δημοκρατικής κυριαρχίας, εάν δεν πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις σε επίπεδο δικαιωμάτων.

Το δόγμα πως «οι εκλογές αποσταθεροποιούν την οικονομία», η αμφισβήτηση μιας εκλεγμένης κυβέρνησης ή η αγνόηση δημοψηφισμάτων, ως παραδείγματα αποτελούν απλά μια πρόγευση και μια εισαγωγή σε αυτόν τον «Μετα-Ηρωικό Νέο Κόσμο». Επίσης, αυτή η κατάσταση μπορεί να οδηγήσει στον προκαθορισμό του ιδεολογικού περιεχόμενου των κομμάτων. Δηλαδή στο περίφημο «ό,τι και να ψηφίσεις το ίδιο είναι». Το βιώνουμε ξεκάθαρα τα τελευταία χρόνια. Η λύσσα που υπάρχει ανάμεσα σε «δεξιά και αριστερά» προκείμενου να εφεύρουν διαφορές μεταξύ τους δεν είναι δίχως λόγο. Το μεγαλύτερο μέρος «της αριστεράς και της δεξιάς» εντός του ευρωατλαντικού πλαισίου, θέλοντας και μη, έχουν μεταλλαχθεί σε συνιστώσες ή και υποσυστήματα του κινήματος της «παγκόσμιας διακυβέρνησης».

Τα προηγούμενα μικρή σχέση έχουν με τον παραδοσιακό φιλελευθερισμό και σοσιαλισμό ή με τη Γαλλική και την Αμερικανική επανάσταση (στην πραγματικότητα σε αρκετές περιπτώσεις μάλιστα αποτελούν ευθείες αντιστροφές τους). Η Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως έχω γράψει και παλαιότερα, πέρα από σχέδιο περιφερειακής ολοκλήρωσης και -διαχείρισης της- «παγκοσμιοποίησης», αποτελεί και το πιο προωθημένο project υπέρβασης της βεστφαλιανής κυριαρχίας σε πλανητική κλιμακα. Η Ε.Ε βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των εξελίξεων που οδηγούν σε έναν μετα-δημοκρατικό, μετα-πολιτικό και μετά-έθνοκρατικό «Μετα-Ηρωικό Νέο Κόσμο». Το κίνημα για την παγκόσμια διακυβέρνηση έχει ως στόχο να υποτάξει σημαντικούς τομείς της -εθνικής, δημοκρατικής ή άλλης- κυριαρχίας σε υπερεθνικό επίπεδο και σε τρανσεθνικά δίκτυα (η περίπτωση της Ελλάδας είναι χαρακτηριστική). Το κίνημα αυτό μπορεί να περιγραφεί ως μετα-δημοκρατικό, μετα-φιλελεύθερο και μετα-εθνικό. Το περίφημο «δημοκρατικό έλλειμμα» που χαρακτηρίζει την Ευρωπαϊκή Ένωση χαρακτηρίζει επίσης το κίνημα αυτό. Από έθνη με δημοκρατική κυριαρχία οδηγούμαστε σε μετα-δημοκρατία δίχως κυρίαρχα έθνη, σε πρώτη φάση. Εάν ωθήσουμε στα έσχατα όρια της αυτή τη «λογική» οδηγούμαστε σε μετα-δημοκρατία δίχως κυριαρχία και δίχως έθνη. Δηλαδή σε Νεομεσαιωνισμό.

Κράτη, κυριαρχία και το νέο «νεραϊδοβασίλειο»

Από το κίνημα της παγκόσμιας διακυβέρνησης έχουν στοχοποιήθει -όχι απαραίτητα άδικα- συγκεκριμένα εθνικά κράτη. Μερικά από αυτά είναι: οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και η Ινδία από τα λεγόμενα «δημοκρατικά», η Κίνα και η Ρωσία από τα λεγόμενα «αυταρχικά». Τι κοινό έχουν όλα τα προηγούμενα κράτη; Δεν έχουν επικυρώσει -ακόμα και εάν έχουν υπογράψει- το Καταστατικό της Ρώμης για το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.

Έχει εξαιρετική σημασία και αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον ότι η μεγαλύτερη δημοκρατία στον πλανήτη (Ινδία), η μεγαλύτερη «δυτική» δημοκρατία (Ηνωμένες Πολιτείες) και η μεγαλύτερη μουσουλμανική δημοκρατία (Ινδονησία) δεν αναγνωρίζουν τη δικαιοδοσία αυτού του δικαστηρίου που εδρεύει στη Χάγη της Ολλανδίας.

Ο Αβραάμ Λίνκολν όρισε την κυριαρχία ως μια πολιτική κοινότητα δίχως καμία ανώτερη αρχή πάνω από αυτήν. Η παγκόσμια διακυβέρνηση καθορίζει τα δημοκρατικά -αλλά και γενικότερα όλα τα- κυρίαρχα κράτη ως υποδεέστερα, εξαρτημένα ή υποτακτικά (subordinate) Αυτής. Ένα -δημοκρατικά- κυρίαρχο κράτος, βέβαια, δεν μπορεί να δεχτεί κάποια ανώτερη αρχή ή πιο χυδαία «νταβατζήδες» -νομικούς, θεολόγους, δικαιωματοανθρωπολόγους ή άλλους- πάνω από το κεφάλι του. Με την άνοδο της βεστφαλιανής κυριαρχίας ξεκινά η πτώση της θεολογικής κυριαρχίας, ενώ ο εθνικισμός έρχεται να ολοκληρώσει την ισοπέδωση της (δεν πρεσβεύω κάποιου είδους αντικληρικαλισμό, διαπιστώνω. Άλλωστε οι σημερινοί «αντικληρικαλιστές» είναι οπαδοί των μετα-νεωτερικών θεολόγων της νέας παγκόσμιας Εκκλησίας).

Οι προηγούμενες αναφορές στον Hobbes υπήρξαν για τον εξής λόγο: Στο έργο του, Leviathan ή Ύλη, Μορφή και Εξουσία μιας Εκκλησιαστικής και Λαϊκής Πολιτικής Κοινότητας, ο Thomas Hobbes εξαπολύει μια επίθεση ενάντια στη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, επειδή εξακολουθεί να αξιώνει παγκόσμια ηγεμονία επί των κυρίαρχων κρατών. Την κατάσταση αυτή ο Hobbes την ονόμαζε ειρωνικά «νεραϊδοβασίλειο». Τη θέση που κατέχει στον Hobbes η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία καταλαμβάνει στον E.H.Carr η Κοινωνία των Εθνών η οποία αποτελούσε -σύμφωνα με αυτόν τον σπουδαίο ιστορικό στοχαστή και διπλωμάτη- φάντασμα της αποθανούσας Pax Britannica που στεκόταν πάνω από τον τάφο και μοιρολογούσε (με τον Πρόεδρο Wilson, το λόρδο Cecil, τον Churchill κ.λπ να αποτελούν τις μοιρολογίστρες του τότε «νεραϊδοβασίλειου»). Στις μέρες μας έχουμε νέες Εκκλησίες, δεν έχουμε όμως έναν Hobbes ή έναν Carr προκειμένου να τις αντιπαλέψουν.

Είναι εξαιρετικά δύσκολο, λοιπόν, για ένα -δημοκρατικό ή μη- κυρίαρχο κράτος να δεχτεί την άποψη της Anne-Marie Slaughte (την οποία παρακολουθώ με ενδιαφέρον στο twitter) πως τα έθνη θα πρέπει να παραχωρήσουν κυρίαρχες εξουσίες σε υπερεθνικά (supranational) θεσμικά όργανα και τρανσεθνικά δίκτυα.

We the People

Με αυτήν τη φράση ξεκινά ο πρόλογος των Συνταγμάτων των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ινδίας. Των δύο μεγαλύτερων δημοκρατιών στον πλανήτη.



Οι κυβερνώντες που δεν εκλέγονται και δεν λογοδοτούν -ανεξάρτητα της ιδεολογίας και των προθέσεων τους- οδηγούνται με εσωτερική λογική συνέπεια στη τυραννία. Η αξίωση υποταγής στην παγκόσμια διακυβέρνηση αποτελεί μια άμεση και ανήθικη επίθεση στην ελευθερία των λαών και των εθνών και τη δυνατότητα τους να αυτοκυβερνώνται.

Η Ινδία δεν θα παραδεχόταν ποτέ ότι οι άνθρωποι δεν είναι έτοιμοι για αυτοδιοίκηση... η Ινδία, μιλώντας εξ ονόματος όλων εκείνων των χωρών της Ασίας, για τις οποίες τόσο συχνά ειπώθηκε ότι δεν είναι έτοιμες για ανεξαρτησία... θα επιθυμούσε να δηλώσει ότι αυτή τη στιγμή όλοι οι λαοί, σε όποιο στάδιο προόδου και εάν βρίσκονται, έχουν το δικαίωμα να κυβερνούν τους εαυτούς τους.
V.K.Krishna Menon/Mrs Laksmi Menon
Ο.Η.Ε 1950 και 1955

.~`~.
Επίλογος

Η παγκοσμιοποίηση θα συνεχιστεί, όχι όμως απαραίτητα όπως την επιθυμούν ή την φαντασιώνονται. Η παγκοσμιοποίηση αποτελεί ταυτόχρονα αντικειμενική εξέλιξη και υποκειμενική επιδίωξη (και σύνθημα επίσης). Ως αντικειμενική εξέλιξη, η παγκοσμιοποίηση θα συνεχιστεί με τα καλά της και τα άσχημα της προφέροντας καρπούς και δεινά στις ανθρώπινες κοινωνίες. Ως επιδίωξη, η «παγκοσμιοποίηση» που προωθείται με διάφορες θεσμικές, δικαιικές, πολιτισμικές και επικοινωνιακές μεθοδεύσεις και στοχεύει σε παγκόσμια επιβολή και στη συγκρότηση μιας παγκόσμιας κυριαρχίας θα συναντήσει εμπόδια και εχθρούς.

Όπως σημείωνε ο Hedley Bull, ήδη από το 1977, στο έργο του Η Άναρχη Κοινωνία. Μελέτη της Τάξης στη Παγκόσμια Πολιτική:
Υπάρχει αφθονία αυτοπροσδιοριζόμενων εκπροσώπων του κοινού καλού του «διαστημοπλοίου γη» ή «αυτού του πλανήτη που κινδυνεύει». Ωστόσο οι απόψεις αυτών των ιδιωτών, όποια αξία και να έχουν, δεν είναι αποτέλεσμα κάποιας πολιτικής διαδικασίας προώθησης και σύνθεσης συμφερόντων. Καθώς δεν επικυρώνονται από μια τέτοια πολιτική διαδικασία, οι απόψεις αυτών των ατόμων συνιστούν έναν ακόμη λιγότερο έγκυρο οδηγό για το κοινό καλό της ανθρωπότητας από ό,τι οι απόψεις των εκπροσώπων κυρίαρχων κρατών, ακόμη και εκείνων με μη αντιπροσωπευτικά ή τυραννικά καθεστώτα, που έχουν τουλάχιστον δικαίωμα να μιλούν για κάποιο μέρος της ανθρωπότητας ευρύτερο από τον εαυτό τους. Ούτε έχουν οι εκπρόσωποι των μη κυβερνητικών ομάδων τέτοιου είδους εξουσία' μπορεί να μιλούν με κύρος για το συγκεκριμένο αντικείμενο τους, αλλά το να καθορίζουν τα συμφέροντα της ανθρωπότητας ισοδυναμεί με το να αξιώνουν ένα είδος εξουσίας που μπορεί να παρασχεθεί μόνο από μια πολιτική διαδικασία.

Αν όμως αναγκαζόμασταν να ψάξουμε μέσα από τις απόψεις των κρατών, και ειδικά των κρατών που συναθροίζονται σε διεθνείς οργανισμούς, για να ανακαλύψουμε το παγκόσμιο κοινό καλό, τούτο θα οδηγούσε σε διαστρέβλωση της πραγματικότητας. Οι οικουμενικές ιδεολογίες που ασπάζονται τα κράτη είναι πασίγνωστο ότι εξυπηρετούν τα ιδιαίτερα συμφέροντα τους και οι συμφωνίες που συνάπτονται μεταξύ κρατών είναι γνωστό ότι είναι περισσότερο προϊόντα διαπραγμάτευσης και συμβιβασμού παρά προϊόντα κάποιου ενδιαφέροντος για τα συμφέροντα της ανθρωπότητας ως συνόλου.
Hedley Bull, 1977. Η Άναρχη Κοινωνία.
Μελέτη της Τάξης στη Παγκόσμια Πολιτική. Εκδ. Ποιότητα


.~`~.
Για περαιτέρω ιχνηλάτηση και πληρέστερη προοπτική

1) Global Governance (Παγκόσμια Διακυβέρνηση) και κυριαρχία. Εισαγωγή. 2) Υπερεθνικότητα (supranationalism), διακυβερνητισμός (intergovernmentalism), κυριαρχία (sovereignty) και αυτοδιάθεση (self-determination). Εισαγωγή. 3) «Νεομεσαιωνισμός», Ευρωπαϊκή Ένωση, κυριαρχία και περιφερειακή ολοκλήρωση κρατών. 4) Ο «κεντρισμός» ως οικονομικο-πολιτικός μονόλογος και η πολιτιστική αυτοχθονία ως πολιτική πολυφωνία. Εισαγωγή στις έννοιες του πολιτικού και πολιτιστικού «προστατευτισμού». 5) I) World getting 'super-aged' at scary speed II) UN global migration statistics reveal 232 million international migrants living abroad worldwide. 6) Διαφορές εσωτερικής και διεθνούς πολιτικής, οι παραδοσιακοί και οι μοντέρνοι μελετητές και οι αναγωγικές θεωρίες ερμηνείας της διεθνούς πολιτικής - μέρος α´. 7) Όσα ωφελούσαν τους ισχυρούς και ιδιοτελείς τα προπαγάνδιζαν οι αφελείς. 8)Με αφορμή μια επισήμανση του Joschka Fischer. Κυριαρχία, ηγεμονία, εθνικό κράτος και «Ευρώπη». 9) Αλλαγή ισορροπίας δυνάμεων ανάμεσα σε υπερεθνικό και εθνικό επίπεδο εντός της Ε.Ε. 10) Διεθνής κοινωνία, civitas maxima, υπερ-κράτος. 11) Υπερεθνικές πολιτικές οντότητες και εθνικά οργανωμένος κόσμος. Σύντομη αναφορά. 12) Με αφορμή τα αυτονομιστικά κινήματα και τις υποεθνικές-κρατικές τάσεις και πιέσεις: Ο «νεομεσαιωνισμός» ή «New medievalism» ως ένα πρότυπο διακυβέρνησης της παγκόσμιας πολιτικής και οικονομίας, τρεις οπτικές θεώρησης της παγκοσμιοποίησης -από τα μάτια του τωρινά ισχυρού- και δυο λόγια εισαγωγικά περί «εδαφικών» και μη ιδεολογιών. 13) Πλανητικός μετασχηματισμός -εισαγωγικά περί «γεωκεντρικής τεχνολογίας» και «εθνοκεντρικής πολιτικής», παγκοσμιοποίησης και μη αναστρεψιμότητας της, διεθνικών οργανισμών, πολυεθνικών επιχειρήσεων και εθνών-κρατών. 14) Διαφορές εσωτερικής και διεθνούς πολιτικής, οι παραδοσιακοί και οι μοντέρνοι μελετητές και οι αναγωγικές θεωρίες ερμηνείας της διεθνούς πολιτικής - μέρος α´. 15) Σύντομη παρατήρηση Περί κεϋνσιανο-μαρξιστο-φιλελεύθερου υπερεθνισμού (supranationalism) 16) Επίπεδα. 17) Τρία επίπεδα και «αριστερά» και «δεξιά». 18) Το «δημοκρατικό έλλειμμα» της Ε.Ε και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή: μια αμφισβητούμενη εξουσία. 19) Ρηξικέλευθες και -τάχα- πρωτοφανείς πολεμικές και ανησυχίες περί «Ευρώπης». 20) Ανάμεσα στην Σκύλλα και τη Χάρυβδη. 21) Εισαγωγική αναφορά στα δομικά προβλήματα του ευρωπαϊκού πλαισίου και μια αναφορά στον ελλαδοευρωπαϊσμό.

Η Ιερά Συμμαχία της εποχής μας.


Αυτό που συμβαίνει στις μέρες μας είναι, πράγματι, εκπληκτικό. Μιλώντας με βάση μια παραδεδομένη διάκριση, η Ιερά Συμμαχία της εποχής μας προβάλλεται ως καλή και προοδευτική και οι λαοί και τα έθνη ως κακά και συντηρητικά.

Η Ιερά Συμμαχία των ημερών μας διατηρεί τον ολιγαρχικό της χαρακτήρα και την top-down φορά νομιμότητας και νομιμοποίησης, έχοντας όμως υποκαταστήσει την παλαιά θεϊστική θρησκευτικότητα με την ριζοσπαστική κοσμική θρησκευτικότητα (secular religiosity) των ανθρώπινων δικαιωμάτων (τα οποία είναι «ιερά» όπως και η συμμαχία) και διάφορων γιουνιβερσαλιστικών ιδεωδών [*]. Μέσω της δικαιωματοκρατίας αντιστρέφεται η φορά και από bottom-up (λαϊκή κυριαρχία, η οποία αποτελεί θεμέλιο του πολιτεύματος) μετατρέπεται σε top-down (π.χ ευρωπαϊκές αξίες). Έτσι αναιρείται η λαϊκή, εθνική ή δημοκρατική κυριαρχία ως θεμέλιο του πολιτεύματος, εξ ου και τα δημοψηφίσματα ή οι εκλογές δεν διαδραματίζουν ιδιαίτερο ρόλο. Η Ιερά Συμμαχία της εποχής μας είναι υπερ/μετα-εθνική, προοδευτικά ελιτίστικη, δικαιωματοκρατική και ολιγαρχική και επιδιώκει να αποσπάσει την απόλυτη πολιτική ισχύ (την κυριαρχία) από τα κοινοβούλια και να αντιστρέψει τη φορά νομιμότητας και νομιμοποίησης (bottom-up: λαός, έθνος, δημοκρατία σε top-down: κοσμικός θεος-ανθρωπίνα δικαιώματα) σε μια προσπάθεια αναίρεσης της Γαλλικής και Αμερικανικής Επανάστασης ως κατοχύρωσης της λαϊκής κυριαρχίας και της εθνικής ανεξαρτησίας μέσω ενός ρωμαλέου μαζικού εθνικού δημοκρατικού κινήματος και του εθνικού και δημοκρατικά κυρίαρχου κράτους.

Οι Μέττερνιχ της εποχής μας είναι καλοί, προοδευτικοί, ελιτιστές και αντιμάχονται τους λαούς και τα έθνη στο όνομα μιας ριζοσπαστικής κοσμικής θρησκείας.

Σε όλους αυτούς θα πρέπει να θυμίσουμε ποιός είναι κυρίαρχος. Σε περίπτωση που το ξεχάσαν ή τους διέφυγε:

Όλες οι εξουσίες πηγάζουν από το Λαό, υπάρχουν υπέρ αυτού και του Έθνους.


Σημείωση

[*] Όπως ορθά έχει παρατηρήσει ο Stephen Hopgood (The Endtimes of Human Rights): ''universal humanist norms inspired a sense of secular religiosity among the new middle classes of a rapidly modernizing Europe. Human rights were the product of a particular worldview (Western European and Christian) and specific historical moments (humanitarianism in the nineteenth century, the aftermath of the Holocaust)''. Σαφώς και αυτή η μορφή κοσμικής θρησκευτικότητας διαθέτει και το δικό της ιερατείο. Σαφώς, τέλος, είναι κρίμα που μια τόσο -φαινομενικά- ευγενής ιδέα στρατεύεται σε τέτοιους σκοπούς.

Καθόλου περίεργο, λοιπόν, που οι κατά τόπους «αριστερές και δεξιές» έχουν μπλέξει τα μπούτια τους. Και για να χρησιμοποιήσω ως μέσο τη μαζική κουλτούρα και τα βιντεοπαιχνίδια. Με βάση όλα τα προηγούμενα, στο βίντεο που ακολουθεί, ποιος είναι καλός και ποιος κακός; Ποιος είναι φίλος και ποιος εχθρός;



When the government violates the people's rights, insurrection is (for the people and for each portion of the people) the most sacred of the rights and the most indispensible of duties.

Gilbert du Motier de La Fayette


.~`~.
Για περαιτέρω ιχνηλάτηση και πληρέστερη προοπτική


30 Νοεμβρίου 2016

Δ`~.

Κοσμοϊδιογλωσσία: Επίσημη σελίδα σε ιστοχώρο κοινωνικής δικτύωσης.