21 Ιουλίου 2017

21 Ιουλίου 2017.

Θέμα Α

I
Περί το 1900 μ.Χ, όλες οι χώρες-περιοχές που είναι χρωματισμένες με πράσινο, ειχαν τον ίδιο πληθυσμό με τη χώρα με κόκκινο χρώμα.


Σημειώσεις-Επισημάνσεις

[-] Το 1900 μ.Χ ο πληθυσμός της Γαλλίας ήταν περίπου 40 εκατομμύρια. Παρεμφερής ήταν ο πληθυσμός όλων των Αράβων (περιλαμβανομένων Αραβοβερβέρων του Maghreb και Αραβολεβαντίνων του Mashriq). Με πράσινο ουσιαστικά αποτυπώνονται οι χώρες του Αραβικού Συνδέσμου.

[-] Αναφερόμαστε σε περιοχές-χώρες γιατί πολλές αν όχι οι περισσότερες από αυτές, δεν υπήρχαν ως αυτοτελείς πολιτειακές μονάδες (έστω υπο καθεστώς αυτονομίας) και δεν είχαν τα ίδια σύνορα (η επισήμανση ισχύει και για το επόμενο).

[-] Bonus: Μια ελλαδοκεντρική παρατήρηση. Ο πληθυσμός της Ελλάδας εκείνη την περίοδο, ήταν παραπλήσιος με τον πληθυσμό της Αλγερίας. Λίγο κάτω από 5 εκατομμύρια (το Μαρόκο είχε λίγο μικρότερο). Σήμερα, η Αλγερία έχει πληθυσμό περίπου 40 εκατομμύρια.


II
Περί το 1913-14 μ.Χ, οι χώρες-περιοχές που είναι χρωματισμένες με μώβ είχαν παραπλήσιο (ελαφρώς μεγαλύτερο) πληθυσμό από τη χώρα με μαύρο χρώμα, μόνη της.


Σημείωση

[-] Το 1913-14 μ.Χ, ο πληθυσμός της Γερμανίας ήταν περίπου 65 εκατομμύρια. Ο πληθυσμός όλων των αραβικών περιοχών (στην πρώτη αποτύπωση με πράσινο), συμπεριλαμβανομένων Τουρκίας και Ιράν (που έχουν προστεθεί σε αυτή την αποτύπωση και ασφαλώς δεν είναι αραβικές χώρες), ήταν γύρω στα 68-70 εκατομμύρια.

[-] Με μώβ ουσιαστικά αποτυπώνονται οι χώρες της λεγόμενης MENA (Middle East and North Africa) στην ευρεία μορφή της (Greater Middle East).

[-] Διάβασε και εδώ (Επτά Σχολιασμοί) το σχολιασμό II, σχετικά με τα δύο προηγούμενα.


Θέμα Β


ΙΙΙ
To 1973 το Ηνωμένο Βασίλειο αποφάσισε να εισέλθει στην Ε.Ο.Κ, ή ορθότερα στις «Ευρωπαϊκές Κοινότητες». Δεν έχουμε όμως εξελίξεις μονάχα σε ό,τι αφορά το Ηνωμένο Βασίλειο τη χρονιά 1973-74, αλλά και στην Αίγυπτο και στο Ισραήλ και στην Ελλάδα και στην Κύπρο. Πέρυσι, το 2016, το Ηνωμένο Βασίλειο αποφάσισε την αποχώρηση του από την Ε.Ε (43 χρόνια μετά από την είσοδο του στην Ε.Ο.Κ). Έγραψα πως «η απόφαση για αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση σηματοδοτεί την ολοκλήρωση ενός ιστορικού κύκλου για την Βρετανία (1973-2016)». Όχι μόνο για τη Βρετανία...
Επισήμανση
Εσείς να κοιτάτε μονάχα στο εσωτερικό των κρατών (σε καθένα ξεχωριστά μάλιστα!), και θα καταλάβετε σίγουρα τι συνέβη τη χρονιά 1973-1974 στην ανατολική Μεσόγειο, δηλαδή σε Αίγυπτο, Ισραήλ, Συρία, Ελλάδα, Κύπρο και Τουρκία.


IV
Αυτό που οι άνθρωποι στην Ελλάδα ονόμασαν «μεταπολίτευση», ξεκίνησε με την Κύπρο και θα ολοκληρωθεί με την Κύπρο.
Σημείωση
Τα υπόλοιπα («πρώτη, νέα» κ.λπ) είναι προσπάθειες φυγής απο τα θεμελιώδη και τα καίρια.

19 Ιουλίου 2017

15 Ιουλίου 2017

Γαλλία. Δημογραφικη εξέλιξη ιστορικά και σημεία καμπής. Εν συντομία.


Η Γαλλία υπήρξε ιστορικά το πολυπληθέστερο έθνος της Ευρώπης. Κατά τον ύστερο Μεσαίωνα και την πρώιμη νεότερη εποχή, τουλάχιστον ένας στους τέσσερις κατοίκους της Ευρώπης ήταν Γάλλος-Φράγκος ή ορθότερα κατοικούσε εκεί. Σταδιακά υπήρξε ελαφρή μείωση. Με αρχη περίπου το 1800, η δημογραφική εξέλιξη της Γαλλίας ήταν μοναδική και ανώμαλη σε σχέση με όλη την υπόλοιπη Ευρώπη [1]. Σε αντίθεση με όλες τις άλλες χώρες, στη Γαλλία δεν υπήρξε έντονη πληθυσμιακή αύξηση κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα και τις πρώτες δεκαετίες του 20ού. Μέσα σε αυτές τις δεκαετίες οι Γερμανοί και οι Ρωσσοι, είχαν φτάσει και ξεπεράσει τη Γαλλία. Το ποσοστό γεννήσεων στη Γαλλία μειώθηκε πολύ νωρίτερα από ό,τι στην υπόλοιπη Ευρώπη, αγγίζοντας το ναδίρ στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα, όταν η Γαλλία, περιβαλλόμενη από τους ταχέως αυξανόμενους πληθυσμούς της Γερμανίας, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιταλίας, είχε ουσιαστικά μηδενική πληθυσμιακή αύξηση (δηλαδή αυτό που αργότερα, κατά τη δεκαετία του 1960, θα καθιερωθεί κοινωνιολογικά ως zero population growth).

Στα μέσα περίπου της δεκαετίας του 1930 την ξεπέρασε πληθυσμιακά και η Ιταλία, ρίχνοντας την στην πέμπτη (5η) θέση, για πρώτη φορά στη γαλλική και ευρωπαϊκή ιστορία [2]. Αυτή η εξέλιξη, η οποία αποτέλεσε τον πληθυσμιακό πάτο-ναδίρ της Γαλλίας σε σχέση με τις υπολοιπες ευρωπαϊκές χώρες (και η οποία συνέπεσε με τη γερμανική κατοχή στο Βορρά - ή οδήγησε σε αυτήν - και τη Γαλλία του Βισύ στο Νότο, την περίοδο του πολέμου), κράτησε για περίπου 60 χρόνια, μέχρι τη δεκαετία του 1990 (μεταπολεμικά, η Γαλλία εισήλθε σε φάση πληθυσμιακής αύξησης που χωρίζεται σε δύο περιόδους. Η πρώτη έντονη μέχρι περίπου τα μέσα της δεκαετίας του 1970 και η δεύτερη πιο ήπια από εκεί και ύστερα). Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990 ο πληθυσμός της Γαλλίας (ξανά)υπερέβει αυτόν της Ιταλίας, αλλά την ίδια δεκαετία την ξεπέρασε η Τουρκία [3]. Η Τουρκία μέχρι εκείνη την περίοδο, καθόλη τη διαρκεια της ιστορίας της, ήταν μικρότερη πληθυσμιακά από τη Γαλλία. Είναι η πρώτη φορά εδώ και περίπου 1000 χρόνια, χονδρικά από τον 10ο αιώνα μ.Χ, που η ευρύτερη περιοχή της Ανατολίας (σημερινή Τουρκία) είναι περισσότερο πολυάνθρωπη από την περιοχή της Γαλλίας. Αυτό που συνέβη, δηλαδή, κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990, αποτελεί εξέλιξη ιδιαίτερης αν όχι ευρω-ιστορικής σημασίας [4].



Ορισμένα σημεία καμπής σε ό,τι αφορά την πληθυσμιακή εξέλιξη της Γαλλίας στην Ευρώπη και τον Πλανήτη.

• 1500-1600 μ.Χ: Για αιώνες, η Γαλλία παραμένει η 1η χώρα σε πληθυσμό στην Ευρώπη και η 4η σε παγκόσμια κλίμακα (Ένας στους τέσσερις και αργότερα ένας στους πέντε ανθρώπους που ζούν στην Ευρώπη, γεννιέται και περπατά στη Γαλλία). Μέχρι περίπου και τη Γαλλική Επανάσταση, η μητροπολιτική Γαλλία παρέμεινε η πολυπληθέστερη χώρα της Ευρώπης, πάνω και από τη Ρωσία, και η τρίτη-τέταρτη πολυπληθέστερη χώρα στον κόσμο, πίσω από την Κίνα και την Ινδία (ίσως για ορισμένα σύντομα χρονικά διαστήματα να κονταροχτυπιόταν οριακά με την Ιαπωνία).

• 1820: 1η ευρωπαϊκά και 3η στον πλανήτη (πίσω μόνο από Κίνα και Ινδία. Πιθανότατα προς τα τέλη του προηγούμενου αιώνα έχει υπερβεί, έστω οριακά, την Ιαπωνία. Το 1820 έχουμε για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία πέντε ευρωπαϊκές χώρες στις δέκα πολυπληθέστερες του πλανήτη: Γαλλία, Ρωσσία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιταλία).

• 1870: 3η στην Ευρωπη και 6η παγκόσμια (αναδύονται οι Η.Π.Α -κατόπιν και του εμφυλίου- πίσω από τη Ρωσσία. Μέσα στις επόμενες δύο δεκαετίες θα την ξεπεράσουν. Ακολουθεί η Γερμανία. Για πρώτη φορά η Γαλλία πίσω και από τις τρείς αυτές χώρες. Μια κατάσταση που παραμένει μέχρι σήμερα, σχεδόν 150 χρόνια μετά. Παράλληλα έχουμε για πρώτη φορά έξι χώρες που, έμμεσα ή άμεσα, σχετίζονται με την Ευρώπη στις δέκα πολυπληθέστερες του πλανήτη. Αυτή η κατάσταση, μοναδική στην παγκόσμια ιστορία, θα διαρκέσει μέχρι περίπου το 1950).

• 1909-1914/19: 4η θέση πανευρωπαϊκά (το Νησί -Ηνωμένο Βασίλειο- ξεπερνά για πρώτη φορά από πολιτικής υπάρξεως του πληθυσμιακά την ηπειρωτική μητροπολική χώρα της Γαλλίας. Αυτο δεν είχε συμβεί ποτέ ξανά, από τότε που πάτησαν άνθρωποι στο νησί που οι αρχαιοι ονόμασαν Brettaniai και το σύμπλεγμα Κασσιτερίδες νήσους. Μια ακόμη πρωτοφανής εξέλιξη, σε ευρωπαϊκό επίπεδο αυτή τη φορά, και μάλιστα για ένα νησί απέναντι σε μια ηπειρωτική χώρα. Η Ιταλία καραδοκεί). Η Γαλλία αποτελεί την 9η μεγαλύτερη πληθυσμιακά χώρα σε παγκόσμια κλίμακα (οι Η.Π.Α αρχίζουν να ξεφεύγουν από τη Ρωσσία, την πολυπληθέστερη χώρα της Ευρώπης. Μια κατάσταση που διαρκεί μέχρι σήμερα).

• 1933-45: 5η στην Ευρωπη (την ξεπερνά η Ιταλία και την κατέχει η Γερμανία) και 10η στον πλανήτη (Ιάπωνία και Γερμανία βρίσκονται στην πέμπτη και έκτη θέση αντιστοίχως).

• 1950: Για πρώτη φορά εδώ και αιώνες (πάνω από χιλιετία) η Γαλλία εκτός πρώτης δεκάδας σε παγκόσμια κλίμακα (Βρισκόμαστε έξι χρόνια πριν από την Κρίση του Σουέζ, η οποία φανερώνει οριστικά και με εμφατικό τρόπο τη μεταφορά του κέντρου βάρους του παγκοσμίου συστήματος σε εξω-ευρωπαϊκούς χώρους. Οι μεγάλες δυνάμεις πλέον δεν είναι -αποικιακές- ευρωπαϊκές. Το τελευταίο ακόμη δείχνουν να μην μπορούν να το χωνέψουν ορισμένοι).

• 1990-95: Επιστρέφει στη 4η θέση η Γαλλία σε ευρωπαϊκή κλίμακα (ξαναπερνά την Ιταλία. Ουσιαστικά όμως βρίσκεται στην 5η, καθώς η Τουρκία, για πρώτη φορά, έχει μεγαλύτερο πληθυσμό από αυτήν). Εν τω μεταξύ η Γαλλία έχει πέσει στη 19η θέση σε παγκόσμια κλίμακα (Ρωσσία και Ηνωμένες Πολιτείες, οι μόνες χώρες που σχετίζονται με την Ευρώπη, στις δέκα πολυπληθέστερες του πλανήτη. Καμία ευρωπαϊκή στις πρώτες δέκα. Πρώτη φορά στην καταγεγραμμένη ιστορία των ανθρώπων συμβαίνει αυτό. Μια ακόμη συγκλονιστική εξέλιξη. Επίσης, για πρώτη φορά η Ευρώπη ως ήπειρος πέφτει στην τρίτη θέση, καθώς την ξεπερνά η Αφρική).


Κατά τον ύστερο μεσαίωνα και την απαρχή των νέων χρόνων η Γαλλία αποτελούσε περίπου το 20-25% του ευρωπαϊκού πληθυσμού. Σήμερα αποτελεί περίπου το 8-9% (αναλόγως πως ορίζει και προσμετρά κανείς την Ευρώπη) και το 13% του πληθυσμού της Ε.Ε (2η), ενώ είναι η μεγαλύτερη (1η) εδαφικά χώρα της (Ε.Ε).

Κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης - την οποία κεφαλαιοποιεί ηθικά και υλικά ακόμη και σήμερα - η Γαλλία ήταν η μεγαλύτερη (1η) πληθυσμιακά χώρα στην Ευρώπη και η τρίτη (3η) μεγαλύτερη στον πλανήτη. Σήμερα είναι η τέταρτη (4η) πολυπληθέστερη στην Ευρώπη (πίσω από τη Ρωσσία, τη Γερμανία και την Τουρκία: Συμβούλιο της Ευρώπης) και η εικοστή δεύτερη (22η) στον πλανήτη.


Σημειώσεις - Επισημάνσεις - Παρατηρήσεις

[1] Ακριβώς αυτή η μοναδικότητα και η ανωμαλία της Γαλλίας, σε πολλούς τομείς, όχι μονάχα στον συγκεκριμένο, προβλήθηκε ή προωθήθηκε ως παγκόσμιο πρότυπο ή μέτρο για τους υπολοίπους.

[2] Αναφερόμαστε σε μητροπολιτική Γαλλία. Το ίδιο ισχύει και για το Ηνωμένο Βασίλειο. Κατά τη δεκαετία του 1930 ο πληθυσμός της Γαλλικής Αποικιακής Αυτοκρατορίας ήταν πάνω από 100 εκατομμύρια, εκ των οποίων περίπου 40 εκατομμύρια από την Μητροπολιτική Γαλλία, ενώ τριάντα χρόνια νωρίτερα, γύρω στο 1900, η Βρετανική Αυτοκρατορία είχε πληθυσμό περίπου 350 εκατομμύρια κατοίκους (230-90 εκατομμύρια ήταν μόνο η Ινδία). Σήμερα, οι Βρετανοί έχουν περίπου τον ίδιο πληθυσμό με τους Γάλλους. Εάν η Γαλλία υπερβεί το Ηνωμένο Βασίλειο, και η εξέλιξη αυτή παγιωθεί, κάτι τέτοιο θα συμβαίνει για πρώτη φορά εδώ και περίπου έναν αιώνα (1909-1914/19). Προβλέψεις εκτιμούν πως μέχρι το 2050 - υποτίθεται πως - η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο θα έχουν προσεγγίσει ή ξεπεράσει οριακά τον πληθυσμό της Γερμανίας (δεν το βρίσκω πιθανό).

Μια χώρα μπορεί να ενισχύεται σε ευρωπαϊκό και να αποδυναμώνεται σε παγκόσμιο πλαίσιο (γενικότερα, σε διάφορους τομείς) και σε σχέση με την επιρροή που ασκούσε κατά το παρελθόν.

[3] Σε όλα τα προηγούμενα συμπεριλαμβάνονται το Ηνωμένο Βασίλειο και η Τουρκία γιατί αποτελούν μέρος του ευρωπαϊκού συστήματος ισορροπιών εδώ και αιώνες, συμμετέχουν ενεργητικά στη διαμόρφωση των συσχετισμών δύναμης και η συμμετοχή τους αυτή έχει θεσμική έκφραση. Τελος περίπου 1-1,5 εκατομμύριο Βρετανοί και 5-7 εκατομμύρια Τούρκοι ζούν στην Ευρώπη (όχι μόνον στην Ε.Ε).

[4] Η εξέλιξη αυτή, δηλαδή πως τις δύο τελευταίες δεκαετίες έχουμε εισέλθει σε μια περίοδο όπου για πρώτη φορά, εδώ και περίπου χίλια χρόνια, η ευρύτερη περιοχή της Ανατολίας (σημερινή Τουρκία) είναι περισσότερο πολυάνθρωπη από την περιοχή της Γαλλίας, αποτελεί έναν ακόμη λόγο που πιέζουν και προσπαθούν να έχουν σε ελεγχόμενα πλαίσια την Τουρκία. Γνωρίζουμε άλλωστε πως εαν αποτελούσε μέλος της Ε.Ε, θα είχε μεγαλύτερο ποσοστό ψήφων από τη Γαλλία και θα κινδύνευε η προνομιακή θέση της τελευταίας σε αυτήν. Το Παρίσι ιστορικά, παίρνει τα πρωτεία της πολυπληθέστερης πόλης στην Ευρώπη από την Κωνσταντινούπολη.


[•] Η διαδικασία φραγκοποίησης-γαλλοποίησης αποτελεί μια διαδικασία που δεν έχει προσεχθεί αρκετά. Η Γαλλία υπήρξε μεγάλο χωνευτήρι (έχουμε γράψει παλαιότερα για γλώσσες, Οξιτάνούς κ.λπ: δες και εδώ, κυρίως το II). Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1980 υπήρχαν λιγότεροι από 110 εκατομμύρια γαλλόφωνοι. Σήμερα υπολογίζονται σε πάνω από 270 εκατομμύρια. Αναρωτιέμαι γιατί το ελλαδικό κράτος αποφάσισε να αποτελέσει πλήρες μέλος του Διεθνούς Οργανισμού Γαλλο-Φραγκοφωνίας - ο οποίος ιδρύθηκε το 1970 - και γενικότερα γιατί συμβάλλει στην επέκταση του γαλλικού γλωσσικού εθνικισμού. Όσες ευρωπαϊκες χώρες συμμετέχουν, πλήν Αλβανίας, Μονακό, Λουξεμβούργου, π.Γ.Δ.Μ, Ρουμανίας, Πολωνίας κ.λπ, συμμετέχουν ως παρατηρητές και όχι ως πλήρη μέλη (όπως οι προηγούμενες, μαζί με την Ελλάδα). Εννοείται πως καμία από τις μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες (Βρετανία, Ισπανία, Ρωσσία, Γερμανία, Ιταλία) δεν συμμετέχει ούτε ως πλήρες μέλος, ούτε ως παρατηρητής.

[•] Η Γαλλία - σε αντίθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Βρετανία κ.λπ - δεν διατηρεί στατιστικά φυλετικής και εθνοτικης καταγωγής. Τα απαγόρευσε με νόμο ο οποίος εγκρίθηκε το 1978 (και τροποποιήθηκε το 2004). Συνεπώς, η Γαλλία - επίσημα τουλάχιστον - δεν συλλέγει στοιχεία που αφορούν την καταγωγή των πολιτών της. Η φιλοσοφία του συγκεκριμένου άρθρου-νόμου έχει ως εξής: Απαγορεύεται η συλλογή ή η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που αποκαλύπτουν, άμεσα ή έμμεσα, τη φυλετική ή εθνοτική προέλευση, τις πολιτικές, φιλοσοφικές ή θρησκευτικές απόψεις, τη συνδικαλιστική ιδιότητα, την υγεία ή τη σεξουαλική ζωή των ατόμων. Ωστόσο, η απαγόρευση μπορεί να αρθεί υπό προϋποθέσεις (συνεπώς δεν είναι ακριβώς απαγόρευση όσο προτροπή, υπόδειξη ή σύσταση). Αντιμέτωπη με επαναλαμβανόμενες και αυξανόμενες πιέσεις (και από ερευνητές λόγω μη διαθεσιμότητας), το 2005, η γαλλική αρχή προστασίας δεδομένων (Commission Nationale Informatique et Libertés or CNIL) εξέδωσε τις πρώτες επίσημες συστάσεις σχετικά με "τη μέτρηση της ποικιλομορφίας" (“measurement of diversity”). Κατ' ουσίαν, αυτό που οι Αμερικανοί ονομάζουν “Statistics on Race, Origin, Ancestry and Tribal Groups”, οι Γάλλοι το ονομάζουν “diversity statistics”.

13 Ιουλίου 2017

10 Ιουλίου 2017

Ηνωμένο Βασίλειο. Ιστορική εξέλιξη και σημεία καμπής. Εν συντομία.

Το κείμενο δεν αποτελεί αποτίμηση της βρετανικής αυτοκρατορίας, παρά μια σύντομη -σχεδόν τηλεγραφική- αποτύπωση της εξέλιξης της και κυρίως του ίδιου του Βασίλείου. Οι παγκόσμιοι χάρτες είναι ενδεικτικοί και συμπληρωματικοί (και όχι ιδιαίτερα ακριβείς). Το ενδιαφέρον στρέφεται κυρίως στην εξέλιξη του πυρήνα, του Βασιλείου (1707, 1801, 1922-1937, 1949, 2016).

.~`~.

1707: Ιδρύεται το Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας μέσω της ένωσης του Βασιλείου της Σκωτίας με το Βασίλειο της Αγγλίας (Acts of Union). Ολοκλήρωση της νήσου Βρετανίας (εικόνα 1. χάρτης) και του πυρήνα (είκονα 2. διάγραμμα).


1713: Συνθήκη της Ουτρέχτης. Η Ισπανία παραδίδει την κυριαρχία του Γιβραλτάρ στο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας. Βάσει αυτής της συνθήκης οι Άγγλοι διατηρούν μέχρι και σήμερα τα κυριαρχικά τους δικαιώματα στο Γιβραλτάρ.




1776-1783: Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και αναγνώριση της ανεξαρτησίας της από τη Μεγάλη Βρετανία με τη Δεύτερη Συνθήκη των Παρισίων (1783).

1801: Σχηματίζεται το Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και της Ιρλανδίας, από τη συγχώνευση του Βασιλείου της Ιρλανδίας και του Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας (Acts of Union). Ολοκλήρωση βρετανικών νήσων (εικόνα 1. χάρτης. British Isles. Βρετανία, Ιρλανδία, Σέτλαντ, Νήσος του Μαν, Λιούις και Χάρις, Ορκάδες κ.λπ) και του νησιωτικού πλέγματος πυρήνα (είκονα 2. διάγραμμα).


1840: Treaty of Waitangi. Η Νέα Ζηλανδία βρετανική αποικιά (αργότερα με καθεστώς αυτοκυβέρνησης). Διακήρυξη βρετανικής κυριαρχίας επί της Νέας Ζηλανδίας.

1867: The British North America Act. Ομοσπονδιακό Βασίλειο των Επαρχιών του Καναδά και της Νέας Σκωτίας.



1876: Royal Titles Act 1876. Το Κοινοβούλιο του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Ιρλανδίας αναγνωρίζει επίσημα τη Βασίλισσα Βικτώρια ως «Αυτοκράτειρα της Ινδίας».

1914: Προσάρτηση της Κύπρου. Μέχρι τότε το νησί ήταν de jure υπό οθωμανική κυριαρχία - όπως η Αίγυπτος και το Σουδάν - αν και οι Βρετανοί είχαν αναλάβει de facto τη διοίκησή του από το 1878. Τα προηγούμενα σχετίζονται και με τη Συνθήκη της Λωζάνης. Το 1925 η Κύπρος κηρύσσεται αποικία (βέβαια η ιστορία της Βρετανίας με την Κύπρο έχει παρελθόν και το νησί εχει γίνει επίκεντρο βενετό-οθωμανικής, αγγλο-γαλλικής και ακολούθως αγγλο-ρωσικής διαμάχης για τον έλεγχο της Ανατολικής Μεσογείου).


1914-1921: Μέγιστη εδαφική επέκταση της βρετανικής αυτοκρατορίας



1922-1937: Ανεξαρτησία του μεγαλύτερου μέρους της νήσου Ιρλανδίας (Irish Free State) και μερική ανεξαρτησία της Αιγύπτου την ίδια χρονιά. Δημοψήφισμα στην Ιρλανδία το 1937 και νέο σύνταγμα. Μεταβολή ονόματος (Éire) και ονομαστική αξίωση επί του συνόλου της νήσου Ιρλανδίας, κηρύσσοντας τη διαίρεση-διχοτόμηση της νήσου παράνομη (σας θυμίζει κάτι αυτό;).


Τέλος στη διαδικασία ολοκλήρωσης των βρετανικών νήσων (1707-1922) υπό την Αγγλία και αρχή της αποσύνθεσης, τόσο του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Ιρλανδίας όσο και της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Το 1922, μετά από την παραχώρηση μερικής ανεξαρτησίας στην Αίγυπτο, οι Βρετανοί προσαρτούν την Κένυα, την οποία μεταβάλλουν από βρετανικό προτεκτοράτο, υπο τον Σουλτάνο της Ζανζιβάρης, σε αποικία (όπως έκαναν και με την Κύπρο).


1926-1931: Κοινοπολιτεία των Εθνών (Balfour Declaration, Statute of Westminster)

1947: Ανεξαρτησία της Ινδίας και του Πακιστάν. Όπως στην Ιρλανδία και την Οθωμανική Αυτοκρατορία, έτσι και εδώ έχουμε partitions (Partition φυσικά έχουμε -de facto- και στην Κύπρο).

1949: Δημοκρατία της Ιρλανδίας. Μεταβολή στο πολίτευμα και αποχώρηση από την Κοινοπολιτεία.

1956: Κρίση ή ορθότερα πανωλεθρία του Σουέζ. Εξευτελισμός -και- από τους σύμμάχους αμερικανούς. Τυπικό τέλος του Ηνωμένου Βασιλείου ως «υπερδύναμης» ή «παγκόσμιας δύναμης» (η Γαλλία; Έχει πάψει να είναι; Σωστά;).

Η βρετανική αυτοκρατορία το 1959

Nigeria Independence Act 1960 και εξελίξεις σε μαζική κλίμακα.


1973-1975: Η Βρετανία, μετά από τη μαζική απώλεια κτήσεων και ύστερα από δύο αποτυχημένες προσπάθειες (λόγω διαδοχικών βέτο που έθεσε η Γαλλία: l'Angleterre, ce n'est plus grand chose) εντάσσεται στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα ή ορθότερα στις «Ευρωπαϊκές Κοινότητες», το 1973 (μαζί με την Ιρλανδία και τη Δανία). Στις 5 Ιουνίου 1975 διεξάγεται το πρώτο (παν)εθνικό δημοψήφισμα στην ιστορία του Ηνωμένου Βασιλείου, για την παραμονή ή όχι στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες. Αποτέλεσμα: 67.23% Ναι (Παραμονή 17,3 εκατομμύρια ψήφοι) - 32.77% Όχι (Αποχώρηση 8,4 εκατομμύρια ψήφοι). Οι εγγεγραμμένοι ήταν 40 εκατομμύρια. Παρακάτω υπάρχει ένας συγκριτικός χάρτης των αποτελεσμάτων του 1975 και του 2016.

1982: Η εξαίρεση στον νότιο ατλαντικό και παράλληλα Canada Act 1982 (Κάτι παρεμφερές είχαμε στην Αυστραλία το 1986 και στη Νέα Ζηλανδία. Δες σημειώσεις)

1997: Επιστροφή κυριαρχίας του Hong Kong από τη Βρετανία στην Κίνα. Ανάκτηση κυριαρχίας από την Κίνα.

2002: Μετονομασία του όρου Εξαρτημένα Εδάφη ("dependent territory") σε Βρετανικά Υπερπόντια Εδάφη ("British Overseas Territory"). Έτσι ονομάζονται τα εδάφη που δεν διαθέτουν πλήρη κυριαρχία και ανεξαρτησία. Οι Βρετανοί διαθέτουν δεκάτέσσερα Υπερπόντια Εδάφη. Οι «Περιοχές Κυρίαρχων Βάσεων Ακρωτηρίου και Δεκέλιας», δηλαδή οι βρετανικές βάσεις στην Κύπρο, παραμένουν ένα από αυτά τα Υπερπόντια Εδάφη (Παρατηρείστε το Γιβραλτάρ στη δυτική και την Κύπρο στην ανατολική Μεσόγειο).

Βρετανικά Υπερπόντια Εδάφη ή απομεινάρια της βρετανικής αυτοκρατορίας


2016: Την Πέμπτη 23 Ιουνίου του 2016 το Ηνωμένο Βασίλειο ψήφισε για δεύτερη φορά μέσα σε 41 χρόνια για την παραμονή του σε αυτό που είναι τώρα γνωστό ως Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε). Αποτέλεσμα: 48.11% Ναι (Παραμονή 16,1 εκατομμύρια ψήφοι) - 51.89% Όχι (Αποχώρηση 17,4 εκατομμύρια ψήφοι). Οι εγγεγραμμένοι ήταν 46 εκατομμύρια. Συγκριτικός χάρτης αποτελεσμάτων 1975 και 2016.



2014-2017: Στις 18 Σεπτεμβρίου 2014, οι πολίτες της Σκωτίας πήγαν στις κάλπες για να αποφασίσουν εάν το έθνος τους θα κηρύξει ανεξαρτησία από το Ηνωμένο Βασίλειο μετά από 307 χρόνια. Το αποτέλεσμα ήταν αρνητικό. Τον Μάρτιο του τρέχοντος έτους (2017) το κοινοβούλιο της Σκωτίας εξουσιοδότησε την κυβέρνηση για τη διεξαγωγή νέου δημοψηφίσματος. Ασχέτως της άρνησης του βρετανικού κοινοβουλίου και ανεξαρτήτως της διεξάγωγής του, το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Σκωτίας από το Ηνωμένο Βασίλειο - όταν, εφόσον και όποτε διεξαχθεί - θα σηματοδοτήσει την ολοκλήρωση μιας ιστορικής περιόδου και ενός ιστορικού κύκλου που ξεκίνησε το 1707 (με θεσμική έκφραση τις Acts of Union 1707).


Οι εκλογές αποτελούν αποτυπώσεις βραχείας κλίμακας και δράσης. Μακροπρόθεσμα η τάση είναι προς το 1707. Ο Θερμός -δεύτερος μεγάλος ή παγκόσμιος- Πόλεμος και ο μετέπειτα Ψυχρός Πόλεμος συνέβαλλαν στη διατήρηση της βρετανικής ταυτότητας και στην ενότητα του Ηνωμένου Βασιλείου (και όλων των υπολοίπων πλην Ιρλανδίας. Η Ιρλανδία παρέμεινε ουδέτερη κατά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο). Με την ολοκλήρωση του Ψυχρού Πολέμου, οι συνθήκες αυτές δεν υπάρχουν πλέον.

Η διάσπαση του Βασιλείου, η απώλεια των αποικιακών κτήσεων και η συνεπακόλουθη συρρίκνωση και σταδιακή αποσύνθεση ή ρευστοποίηση της βρετανικής αυτοκρατορίας καταλήγει στην κρίση της βρετανικής ταυτότητας, έχοντας πλέον αγγίξει -εδώ και κάποιες δεκαετίες- τον πυρήνα όχι απλά των νήσων (Ιρλανδία, Βρετανία κ.λπ), αλλά της ίδιας της μεγάλης νήσου (Βρετανία), μέσω της ανάδυσης και ανάπτυξης τάσεων πολυδιάσπασης στο εσωτερικό του -όχι και τόσο- Ηνωμένου Βασιλείου, που βαίνουν παράλληλα με την άνοδο των εθνικισμών στα συστατικά μέρη-χώρες του (κυρίως σκωτσέζικος και αγγλικός εθνικισμός), ενώ η έλευση πληθυσμών της παλαιάς αυτοκρατορικής περιφέρειας προς τα μητροπολιτικά κέντρα (όπως το Λονδίνο και το Μάντσεστερ), σηματοδοτεί την ολοκλήρωση της περιόδου διαλυτικής αποσύνθεσης και απο-αποικιοποίησης και την αντιστροφή αυτής της σχέσης.


Σημειώσεις - Επισημάνσεις - Σχολιασμοί

I.
[-] Μέσα στον 20ο αιώνα, η Βρετανία αποχώρησε από τη Μέση Ανατολή και το Σουέζ. Από τις κτήσεις της στην Αφρική και το Χονγκ Κονγκ. Υπήρξε μια εξαίρεση. Το 1982, σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια να κρατήσει τα μικροσκοπικά Νησιά Φώκλαντ στο Νότιο Ατλαντικό, το Ηνωμένο Βασίλειο διεξήγαγε έναν σύντομο πόλεμο με την Αργεντινή - τον οποίο κέρδισε ως ένα είδος αυτοκρατορικού βραβείου παρηγοριάς. Παλαιότερα, η Βρετανία είχε ενσωματώσει την Κύπρο στη ψυχροπολεμική ιδεολογία και στρατηγική της περιόδου στη Μεσόγειο με το ΝΑΤΟ, ώστε να μπορέσει να διατηρήσει το τελευταίο της παλαιο-αυτοκρατορικό έρεισμα της στην ανατολική Μεσόγειο (στη δυτική Μεσόγειο έχει -ακόμη- το Γιβραλτάρ). Οι Βρετανοί απέκτησαν το πάνω χέρι στη Μεσόγειο προσπαθώντας να ανακόψουν τη ρωσική επιρροή και υποστηρίζωντας την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η Βρετανία είναι αυτή που προς τα μέσα του 20ου αιώνα έβαλε την Τουρκία στο παιχνίδι της Κύπρου, λόγω των ασφυκτικών πίεσεων που δεχόταν (αργότερα κέρδισε την υποστήριξη των Η.Π.Α προκειμένου να διατηρήσει τις βάσεις της στην Κύπρο). Οι Βρετανοί έχασαν τα πάντα, εχάσαν όλες τους τις αποικίες, εχάσαν το Διαμάντι του Στέμματος (την Ινδία. Κάποιοι την έβλεπαν ως Διαμάντι, κάποιοι άλλοι ως «τριτοκοσμική». Είναι θέμα αντίληψης και νοοτροπίας). Έχασαν το Σουέζ και στο τέλος έχασαν ακόμη και τον Καναδά (δες παρακάτω), ενώ κινδυνεύουν να χάσουν πλέον και τη Σκωτία, δηλαδή την ίδια τη βρετανικότητα. Τι τους έμεινε; Τους έμειναν οι Νήσοι Φώκλαντ και οι βάσεις στην Κύπρο... Βέβαια οι Άγγλοι δεν αποτελούν αυτόνομο καθοριστικό παράγοντα στην περιοχή, οι Αμερικανοί αποτελούν. Αφού επισημάναμε το αμέσως προηγούμενο, μπορούμε να πούμε πως οι «ΑγγλοΑμερικανοί» δεν θέλουν ούτε μια Κύπρο ελληνική ούτε μια Κύπρο τουρκική. Θέλουν μια Κύπρο αδύναμη, εξαρτημένη-υποτακτική και ελεγχόμενη με μια αδύναμη κεντρική κυβέρνηση. Οι «ΑγγλοΑμερικανοί» θέλουν να ελέγχουν και να χειραγωγούν και την Κύπρο και την Ελλάδα και την Τουρκία (απλά η Τουρκία είναι η πιο άγρια, ατίθαση και δυναμική, η περισσότερο ανεξάρτητη και ριψοκίνδυνη, η λιγότερο υποτακτική, υποχωρητική και εύκολο-διαχειρίσιμη, από τις τρεις). Σε ό,τι αφορά την Κύπρο, παρατηρώντας τις εξελίξεις όπως αποτυπώνονται στην ανάρτηση, ασφαλώς και αποτελεί παραδοξότητα η παραμονή των βρετανικών βάσεων στη Νήσο.

[-] The Canada Act 1982 is an Act of the Parliament of the United Kingdom that was passed at the request of the Canadian federal government to "patriate" Canada's constitution, ending the necessity for the British parliament to be involved in making changes to the Constitution of Canada. The Act also formally ended the "request and consent" provisions of the Statute of Westminster 1931 in relation to Canada, whereby the British parliament had a general power to pass laws extending to Canada at its own request. - Australia as "a sovereign, independent and federal nation", and - the Constitution Act 1986 repealed the New Zealand Constitution Act 1852, renamed the General Assembly as the "Parliament of New Zealand" and ended the right of the Parliament of the United Kingdom to legislate with the consent of the New Zealand Parliament.


II.
[-] Το Λονδίνο και το Μάντσεστερ ψήφισαν υπέρ της παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το Μπέρμιγχαμ, εάν δεν με απατά η μνημη μου, ψήφισε οριακά υπέρ της αποχώρησης από την Ε.Ε. Η τοποθέτηση είναι πως τόσο η Βρετανία όσο και η Γαλλία βρίσκονται σε πορεία αποδυναμώσης (λόγω της δομής και της φύσης της τελευταίας η εξέλιξη είναι διαφορετική). Οι άνθρωποι έχουν μάθει να σκέφτονται με όρους μηδενικού αθροίσματος (κάτι που δεν είναι περίεργο) λες και η Ε.Ε ως χώρος ή η σχέση Ε.Ε - Η.Π.Α (ευρωατλαντικός χώρος) αποτελούν το όλον ή τον κόσμο. Αλλά ας μην επεκταθούμε και στη Γαλλία. Θα τονίσουμε μόνο πως για λόγους που σχετίζονται με τη διαμόρφωση κλίματος και θετικής εικόνας για την Ε.Ε, καθώς και τη νομιμοποίηση της, καταβάλεται προσπάθεια η αποδυνάμωση και παρακμή της Βρετανίας να παρουσιαστεί ως απότοκο της αποχώρησης της από την Ε.Ε (με αφορμή και αντιπαραβάλλοντας τις εκλογές σε Βρετανία και Γαλλία έγινε προσπάθεια να αναδειχθούν οι δυσκολίες του Λονδίνου και η παρακμή της επιρροής του σε παγκόσμια κλίμακα σε σχεση με του Παρισιού και ορισμένοι ανταγωνίζονταν για το εάν μειώνεται περισσότερο το εκτόπισμα της Γαλλιας ή της Βρετανίας σε παγκόσμια κλίμακα). Ως προς το εσωτερικό του Ηνωμένου Βασιλείου, όπως προαναφέθηκε, ο Θερμός -δεύτερος μεγάλος ή παγκόσμιος- Πόλεμος και ο μετέπειτα Ψυχρός Πόλεμος συνέβαλλαν στη διατήρηση της βρετανικής ταυτότητας και στην ενότητα του Ηνωμένου Βασιλείου. Με την ολοκλήρωση του Ψυχρού Πολέμου, οι συνθήκες αυτές δεν υπάρχουν πλέον.

[-] The size of the foreign-born population in the UK increased from about 3.8 million in 1993 to over 8.7 million in 2015. During the same period the number of foreign citizens increased from nearly 2 million to more than 5.7 million... Over the whole time period analysed (1993 to 2015) the highest growth in the foreign-born population occurred between 2005 and 2008. This period coincides with the significant inflow of East European migrants following EU enlargement in 2004... The share of foreign-born people in the UK’s total population increased by more than half between 1993 and 2015, i.e. from 7% to nearly 13.5%. During the same period, the share of foreign citizens in the UK’s population rose from 3.6% to 8.9%... Poland, India and Pakistan are the main three foreign countries of birth accounting respectively for 9.5%, 9.0% and 5.9% of the UK’s foreign born population... - The Migration Observatory at the University of Oxford.


III.
[-] Ό,τι είναι η Σκωτία λειτουργικά για την ολοκλήρωση της νήσου Βρετανίας είναι η βόρειος Ιρλανδία για την ολοκλήρωση της νήσου Ιρλανδίας.

[-] Παρά τις θεωρίες περί του αντιθέτου και τα διάφορα κοινωνιολογικά θεωρήματα-δόγματα που επικρατούν, η άνοδος στο κατά κεφαλήν Α.Ε.Π της Σκωτίας οδήγησε στην ενίσχυση και ενδυνάμωση του σκωτσέζικου εθνικισμού και στην ενίσχυση και όχι στην αποδυνάμωση του εθνικού αισθήματος στην Σκωτία.

[-] Bonus από το πεδίο της μαζικής κουλτούρας. To 1995 κυκλοφορεί στις κινηματογραφικές αίθουσες η παραγωγή-ταινία Braveheart, γνωρίζοντας μεγάλη επιτυχία. Την επόμενη χρονιά (1996) κάνει πανευρωπαϊκή επιτυχία το cult πλέον Trainspotting, το οποίο είναι βασισμένο σε νουβέλα του Σκώτου ή Σκωτσέζου Irvine Welsh, ενω σταδιακά κυκλοφορούν ανεξάρτητες κινηματογραφικές παραγωγές που σκαλίζουν το πρόσφατο πολιτικό παρελθόν των βρετανικών νήσων, όπως το 'Michael Collins' με πρωταγωνιστή -μεταξύ άλλων- τον ΙρλανδοΑμερικανό Liam Neeson, το οποίο κέρδισε το Χρυσό Λέοντα (το ανώτερο βραβείο στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας) και το εξαιρετικό 'Hunger' (Bobby Sands / Irish hunger strike), στο οποίο πρωταγωνιστής ήταν ο ΓερμανοΙρλανδός Michael Fassbender και σκηνοθέτης ο Steve McQueen (όχι ο παλαιός, ο νέος: 12 Years a Slave). Ο McQueen, αν και γεννήθηκε στο Λονδίνο έχει καταγωγή από παλαιά-πρώην βρετανική αποικία της Καραϊβικής (Βρετανικές Δυτικές Ινδίες). Σύμφωνα με δηλώσεις του ίδίου του Fassbender, η οικογένεια του σχετίζεται με τον Michael Collins - Mícheál Ó Coileáin (φωτογραφίες), στον οποίον αναφέρεται η προηγούμενη ομώνυμη ταινία και ο οποίος αποτέλεσε ηγέτη της Ιρλανδίας κατά τη διάρκεια του πολέμου της ανεξαρτησίας ('We're only going by my grandfather's word, but - I believe it').


IV.
Το ότι πλησιαζουμε προς το 1707, δηλαδή στις Πράξεις της Ένωσης του 1707 (στην αναίρεση τους), φανερώθηκε συν τοις άλλοις και από την πρόσφατη -σχετικά χαλαρή μεν, υπαρκτή δε- επαναφορά του ζητήματος του Γιβραλτάρ, μεταξύ Ισπανίας και Ηνωμένου Βασίλείου. Το Γιβραλτάρ (το οποίο αποτελεί το δυτικομεσογειακό -όχι όμοιο αλλά- λειτουργικά ανάλογο των βάσεων της Κύπρου) μας επαναφέρει στη Συνθήκη της Ουτρέχτης του 1713, την οποία προανέφερα. Με τη Συνθήκη της Ουτρέχτης τίθεται φρένο στις γαλλικές φιλοδοξίες πανευρωπαϊκής ηγεμονίας, ενώ σηματοδοτείται η ναυτική, εμπορική και οικονομική υπεροχή της Μεγάλης Βρετανίας. Οι γαλλικές ηγεμονικές φιλοδοξίες τερματίζονται οριστικά με το περας των Ναπολεόντιων Πολέμων και το Συνέδριο της Βιέννης. Από εκεί και ύστερα, τα ηνία της προσπάθειας-επιδίωξης επιβολής ηγεμονίας στο σύνολο της ευρωπαϊκης ηπείρου, θα τα αναλάβει η Γερμανία (Οι νεο-ηγεμονισμοί σε περιφερειακή κλίμακα των ημερών μας προκύπτουν λόγω της αδυναμίας και όχι της δύναμης των δύο αυτών κρατών -Γαλλίας και Γερμανίας-, καθώς δεν διαθέτουν παγκόσμιο εκτόπισμα ως ξεχωριστές μονάδες). Οι Ναπολεόντειοι Πόλεμοι είχαν ως αποτέλεσμα την διάλυση της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και τη μεταβολή της Βρετανικής Αυτοκρατορίας στη «μεγαλύτερη δύναμη παγκοσμίως» για τον επόμενο αιώνα (κάτι που αμφισβητούν ορισμένοι Αμερικανοί ιστορικοί και πολιτικοί επιστήμονες). Βλέπωντας τα πράγματα στο σήμερα, με ποιούς συνομιλούν, ανταγωνίζονται και συναλλάσσονται πυκνά οι δυνάμεις της εποχής μας, ποιούς προσπαθούν να περιορίσουν κ.λπ, μπορούμε να πούμε πως στην ιστορική κούρσα και στον ανταγωνισμό ανάμεσα σε Βρετανία και Ρωσσία, η Ρωσσία υπήρξε νικήτρια. Στις ηγεμονικές επιδιώξεις και στις προσπάθειες ενοποίησης της Ευρώπης υπό τη Γαλλία και τη Γερμανία (καθεμιάς ξεχωριστά), η Ρωσσία - μέ την άμεση ή έμμεση συνεισφορά των Αγγλοαμερικανών - άντεξε σε ευρωπαϊκό πλαίσιο, ηττήθηκε όμως κατόπιν σε παγκόσμιο (από τις Η.Π.Α). Η Ρωσσία καταβλήθηκε και υπέκυψε από μια έξω-ευρωπαϊκή δύναμη, τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, και αυτό θα πρέπει να τονίζεται (παλαιότερα τα είχε βρεί σκούρα με τους Ιάπωνες). Η προσπάθεια νεο-ηγεμονικής ολοκλήρωσης στα πλαίσια της Ε.Ε, είτε υπό τη συνέργεια Γαλλίας και Γερμανίας (ΝεοΚαρολίγγεια Ευρώπη) είτε υπό τη Γερμανία (κάποιας μορφής ανασύσταση της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, η οποία ξαναθυμίζω πως καταλύθηκε με τους Ναπολεόντιους Πολέμους), επαναφέρει το ζήτημα της εξισορροπησης ισχύος: όλες οι ηγεμονικές τάσεις ανακόπτονται μεσω της εξισσορόπησης ισχύος και της διαμόρφωσης μιας -νέας- ισορροπίας δυνάμεων (Αυτός είναι και ο λόγος που οι ηγεμονιστές -ανεξάρτήτου ιδεολογίας- απεχθάνονται έννοιες και συνθήκες όπως ανεξαρτησία, αυτοκυβέρνηση, κυριαρχία κ.λπ).

8 Ιουλίου 2017

8 Ιουλιου 2017.

I
Εάν προσπαθούσατε να περιγράψετε στον εαυτό σας, πριν από δέκα χρόνια, όσα συμβαίνουν σήμερα, το πιθανότερο είναι πως ο κατά δέκα χρόνια νεώτερος εαυτός σας (του 2007) δεν θα πίστευε τον τωρινό σας εαυτό (του 2017).

Όσο δύσκολο είναι για τους ανθρώπους να αντιληφθούν, να συνειδητοποιήσουν τις μεταβολές, τη κλίμακα και το μέγεθος τους, τόσο ευκολότερα τις συνηθίζουν.


II
Μια κάπως καθιερωμένη ματιά θα μπορούσε να ισχυριστεί πως, σε σχέση με δέκα χρόνια νωρίτερα, ο κόσμος πάει κατά διαβόλου. Μια άλλη, περισσότερο πολεμική και προκλητική, θα μπορούσε να απαντήσει πως εσύ πας κατά διαβόλου και νομίζεις πως ολόκληρος ο κόσμος πάει προς τα εκεί (ταυτίζοντας τον εαυτό σου με τον κόσμο). Μια τρίτη, πιο ψύχραιμη, θα μπορούσε να αντιτείνει πως την ίδια στιγμή που αναπτύσσονται τάσεις πολυδιάσπασης και αναρχοποίησης και κάποιοι βυθίζονται ή/και κατακερματίζονται, καποίοι άλλοι ανεβαίνουν, ισχυροποιούνται και αναδύονται. Άλλοι παλεύουν και άλλοι παραδίδονται αμαχητί, άλλοι ακμάζουν και άλλοι παρακμάζουν. Και μια τελευταία ματιά, θα μπορούσε να ισχυριστεί πως είναι φανερό ότι οι χώρες λαμβάνουν θέσεις και διαμορφώνονται στρατόπεδα.


III
Τα κάτωθι γράφονταν πριν από την τοποθέτηση Trump στη σύνοδο των τριών θαλασσών και την ομιλία στη Βαρσοβία - με το περιεχόμενο αυτών των δύο και τις μεταβολές που σηματοδοτούν, καθώς και με τη σύνοδο G20 στο Αμβούργο, θα ασχοληθούμε το επόμενο διάστημα.


Φίλες και φίλοι, οι «Πολωνοί» είχαν Habeas Corpus 150 χρόνια πριν από το... Habeas Corpus - της Magna Carta (Neminem captivabimus - δεν θα βρείτε βέβαια και πολλά πράγματα στο «παγκόσμιο», δηλαδή άγγλο/γάλλο/γερμανικό, διαδίκτυο).

Επειδή οι περί «Δύσεως» ψυχροπολεμικές ιδεο(αηδιο)λογίες και η ευρωκεντρική ιστοριογραφία και ιδεολογία του τελευταίου ενάμησι αιώνα τα πράγματα αυτα τα έχει εξαφανίσει, και επειδή οι εποχές αλλάζουν και οι μεταβολές είναι μεγάλες, καλό είναι αυτά να τα θυμόμαστε ή να τα σκαλίζουμε σιγά, σιγά (και να τα ανακαλύπτουν όσοι δεν τα γνωρίζουν).

Η περιοχή αυτή, μεταξύ Βαλτικής, Μαύρης Θάλασσας και Αδριατικής, είναι εξωφρενικά υποτιμημένη.

Σημαντικές περιοχές, όπως αυτή -αλλά όχι μονάχα αυτή- βγαίνουν εκτός -ή χάνουν τη μάχη της- ιστορίας με δύο τρόπους ή μεθόδους (που είναι διαχρονικοί, συνεχίζονται και επαναλαμβάνονται μέχρι τις μέρες μας, παρά την 'πρόοδο', την 'παγκοσμιοποίηση', τις 'τεχνολογικές εξελίξεις' κ.λπ): Fragmentation - Depopulation, Fragmentation - Depopulation, Fragmentation - Depopulation.

Σημειώσεις - Επισημάνσεις - Σχολιασμοί
[-] Ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος δεν τελείωσε το 1918, παρά μόνον στα δυτικά. Ούτε στα ανατολικά (Ευρώπη) συνέβη αυτό, ούτε στα νοτιοανατολικά (σε εμάς). Υπάρχουν παραλληλίες σε πολλά επίπεδα μεταξύ των δύο περιοχών.

[-] Η Αυστρία ήταν ουδέτερη κατά τη διάρκεια του ψυχρού πολέμου, αλλά κατ' ουσίαν θεωρείτο τμήμα της «Δύσης» ενώ η Τσεχοσλοβακία ήταν στην «Ανατολή». Γνωρίζετε ή αντιλαμβάνεστε όμως, πως η Βιέννη βρίσκεται ανατολικότερα της Πράγας; (κάτι παρεμφερές ίσχυε και ανάμεσα σε Ελσίνκι και Ταλίν. Ας αφήσουμε τη «δυτική» Χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου στην άκρη). Η ιδεολογική γεωγραφία του ψυχρού πολέμου είναι αστεία. Ελάχιστοι κάτοικοι της περιοχής που μάθαμε να ονομάζουμε «ανατολική Ευρώπη» θεωρούν εαυτούς ανατολικοευρωπαίους ή πως κατοικούν στην «ανατολική Ευρώπη» (αυτά τα ισχυρίζονται μονάχα οι δυτικοευρωπαίοι). Οι περισσότεροι θεωρούν εαυτούς κεντροευρωπαίους.

[-] Όπως έχουμε επισημάνει κατ' επανάληψη, όταν μιλάμε για «ευρωκεντρισμό», για ευρωκεντρική ιδεολογία και ιστοριογραφία, δεν αναφερόμαστε σε ολόκληρη την ιστορία και γεωγραφία της Ευρώπης, αλλά σε μια συγκεκριμένη γεωγραφία στην οποία αναπτύχθηκαν συγκεκριμένες ιδεολογίες, μετά από μια συγκεκριμένη ιστορική περίοδο. Όταν ασκείται κριτική στον «ευρωκεντρισμό», δεν ασκείται κριτική ούτε στην Βαλένθια και τη Σαλαμάνκα (με την περίφημη σχολή της) ή την Τοσκάνη, ούτε στα Μετέωρα και την Κωνσταντινούπολη, ούτε στο Κίεβο και στην Ευρώπη του Δούναβη και του Δνείπερου, ούτε στα Καρπάθια Όρη και τη Βαρσοβία, ούτε στη Βαλτική και την Αδριατική. Ασκείται κριτική στην ιστοριογραφία και στις αντιλήψεις που θεμελιώθηκαν και κυριάρχησαν κατά τον 18ο και κυρίως τον 19ο αιώνα, μετατρέποντας σε περιφέρειες όχι μονάχα εξω-ευρωπαϊκές περιοχές, αλλά και όλες τις προηγούμενες ευρωπαϊκές πόλεις και περιοχές που προανέφερα. Ένα από τα μεγαλύτερα θύματα του ευρωκεντρισμού είναι η ίδια η Ευρώπη, δηλαδή οι περισσότερες περιοχές της.

[-] Στην περιοχή αυτή, μεταξύ Βαλτικής, Μαύρης Θάλασσας και Αδριατικής, υπάρχουν είκοσι κράτη (μη προσμετρώντας την Ελλάδα και την Αυστρία, διαφορετικά είκοσι δύο). Στην περιοχή μεταξύ Βόρειας Θάλασσας, Μάγχης και δυτικής Μεσογείου υπάρχουν μόλις πέντε ή έξι κράτη (αναλόγως εάν προσμετρούμε την Αυστρία, στις Γερμανία, Γαλλία, Ολλανδία, Βέλγιο και Ελβετία) ενώ, άν προσθέσουμε την Ιταλική και την Ιβηρική Χερσόνησο φτάνουμε τα οκτώ-εννέα κράτη (εάν επιθυμεί κάποιος μπορεί να προσμετρήσει και το Λουξεμβούργο).

[-] Από αυτή την περιοχή πέρασαν και σε αυτή την περιοχή έδώσαν σημαντικότατες μάχες γερμανικά φύλα (εναντίον των Ρωμαίων της ανατολής και της δύσης) και οι Βησιγότθοι, οι Βάνδαλοι, οι Ούννοι, οι Αλανοί την περίοδο των μεγάλων μεταναστεύσεων, οι Μογγόλοι στην κατεύθυνση ανατολής-δύσης (οι οποίοι μάλιστα, αφού κατακερμάτισαν τον ευρύτερο χώρο και οδήγησαν σε τρομακτικό αποπληθυσμό την περιοχή της σημερινής Ουκρανίας-Ρουθηνίας, απωθήθηκαν από Πολωνούς, Ούγγους και Βουλγάρους -δεν θεωρούσαν βέβαια πως υπήρχε τίποτα άξιο λόγου, πέρα από αυτή την περιοχή, προς τα δυτικά- αποφασίζοντας να στραφούν προς το νότο και να αλώσουν τη Βαγδάτη, καταλύοντας, το Χαλιφάτο των Αββασιδών), οι Οθωμανοι στην κατεύθυνση νότου-βορρά, οι Γερμανοι-Αλαμαννοί και οι Γάλλοι-Φράγκοι στην κατεύθυνση δύσης-ανατολής και οι Ρώσσοι στην κατεύθυνση ανατολής-δύσης.

[-] Σε αυτή την περιοχή έχουν γίνει σημαντικότατες πολιορκίες και έχουν διεξαχθεί μάχες καθοριστικής σημασίας για την ευρωπαϊκή και παγκόσμια εξέλιξη και ιστορία. Ενδεικτικά: Αγίας Πετρούπολης / Λένινγκραντ, Βόλγκογκραντ / Στάλινγκραντ, Βερολίνου, Κιέβου, Βουδαπέστης, Βαρσοβίας, Οδησσού, Άουστερλιτς, Λειψίας, Φρίντλαντ, Σεβαστούπολης, Μοχάτς, Βιέννης, Βάρνας, Călugăreni (Ρουμανία), Νικόπολης, Batočina (Σερβία), Kassa / Košice (Σλοβακία), Kulikovo (Ρωσσία), Κρακοβίας, Mohi (Ουγγαρία), Southern Buh (Ουκρανία), είναι ορισμένες από αυτές, δίχως να πάμε ούτε πολύ πίσω χρονικά ούτε πολύ νότια γεωγραφικά [π.χ Dorostolon / Σιλίστρα (Βουλγαρία: Βυζαντινοί-Ρως), Tryavna (Βυζαντινοί-Βούλγαροι). Στο Δυρράχιο έχουν γίνει ενδορωμαϊκοί πόλεμοι -Ιούλιος Καίσαρας-, πόλεμοι Ρωμαίων (Βυζαντινών) εναντίον Βουλγάρων και εναντίον Λατίνων, Νορμανδών κ.λπ]. Να θυμηθούμε τους Πολέμους-Επαναστάσεις των (Χ)ουσιτών ή μήπως τον Κριμαϊκό Πόλεμο, στην έκβαση του οποίου στηρίζεται ολόκληρη η πολιτική ύπαρξη της «Ευρώπης» και αυτού που κατά τον τελευταίο αιώνα ονομάστηκε «Δύση» (ειτε ευρωπαϊκή, είτε διατλαντική). Από που να αρχίσει και που να τελειώσει κανείς.

Μην υποτιμάτε αυτή την περιοχή.


IV
[Ορισμένες υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι] Εντός μιας περίπου γενιάς, δεν θα υπάρχει αίσθημα -συλλογικής- ενόχης στη Γερμανία. [Πιθανότατα στην επόμενη γενιά] Το μεταπολεμικό αίσθημα -και άρα η προθυμία ομολογίας- ενοχής θα έχει εκλείψει.

6 Ιουλίου 2017

5 Ιουλίου 2017

5 Ιουλίου 2017.


Έγραφα και διαβάζατε, πριν από δύο και πλέον χρόνια (σε σημείωμα με τίτλο Θάλασσες και γεωγραφικές λειτουργικότητες της Ευρώπης. Εισαγωγή):

Με ποιο τρόπο η Βαλτική μπορεί να συνδέεται με την Αδριατική, μέσω της χερσαίας γεωπολιτισμικής ΣλαβοΡωμαιοκαθολικής γέφυρας το έθιξα σε προηγούμενο κείμενο [Από τον Κόλπο του Kattegat και τα Στενά Skagerrak στις Δαλματικές ακτές. Παράδειγμα σύνδεσης γεωγραφίας και (γεω)πολιτισμού]. Η σύνδεση της Βαλτικής με τη Μαύρη Θάλασσα γίνεται μέσω Ρωσίας, και παλαιότερα είχε γίνει προσπάθεια να επιτευχθεί με άξονα τις Πολωνία-Λιθουανία (Intemarium) και τη Γερμανία (όλες οι ανατολικές απόπειρες επέκτασης που σχετίζονται και με τους δύο παγκόσμιους πολέμους συμπεριλαμβανομένης της Μεσευρώπης και στις μέρες μας της επιρροής που ασκεί η επέκταση της Ε.Ε - με τη Ρουμανία να κατέχει εξέχουσα θέση).

Διαβάζω: Trump will attend a summit of the Three Seas Initiative... the Three Seas Initiative—a project designed to unite the region of Europe between the Baltic, Adriatic, and Black Sea through energy infrastructure—should be a strategic priority for the new US administration... “The area between the Adriatic, the Baltic and the Black Sea is the lifeblood of Europe,”... The Three Seas Initiative aims to unite the twelve European Union countries in Central and Eastern Europe by creating a North-South infrastructure in the telecommunications, energy, and transportation sectors...


Τέλος, πρόσφατα διαβάσατε για: ''οδικά, ναυτικά και ενεργειακά δίκτυα, που δεν αποτελούν τίποτα περισσότερο παρά επαναφορά, επανεύρεση ή επανακάλυψη -σε νέα γεωοικονομική ή άλλη μορφή- γεωφυσικών ιστορικών σχέσεων και παλαιών εμπορικών οδών''.

Σημειώσεις
[-] Ο Trump θα επισκεφτεί την Πολωνία μεθαύριο, πριν παρευρεθεί στη Σύνοδο G20 (μιας και η ομάδα G8 που έγινε G7 είναι αδιάφορη - εκτός από διαιρεμένη) η οποία θα γίνει στο Αμβούργο.

[-] Έχουμε θίξει αυτές τις θεματικές κατά το παρελθόν (σύνδεση περιοχών, κλειστών θαλασσών κ.λπ ή πιο συγκεριμένα Βαλτική, Αδριατική, Εύξεινος κ.ο.κ) αλλά μπορεί να επανέλθουμε μελλοντικά.

[-] Πρώτον, οι πρωτοβουλίες αυτές, μεταξύ άλλων, στρέφονται εις βάρος της Ρωσσίας και προς εξισορρόπηση της Γερμανίας και δεύτερον, επιδιώκουν την εγκαθίδρυση ενός περισσότερο ατλαντικού ή αγγλοαμερικανικού πεδίου επιρροής εντός Ε.Ε. Σε ό,τι αφορά το πρώτο και σε σχέση με την Πολωνία, δεν είναι δίχως λόγο, καθως δύσκολα μπορεί να κατηγορήσει κανείς την Πολωνία με αυτά που έχει περάσει τους δύο περίπου τελευταίους αιώνες από Γερμανούς, Αυστριακούς και Ρώσσους (την έχουν εξαφανίσει ή διαιρέσει τουλάχιστον τρεις φορές και στον δεύτερο παγκ. πόλεμο είχε τις μεγαλύτερες απώλειες αναλογικά με τον πληθυσμό της, έχασε περίπου το 1/5 του πληθυσμού της). Οι απόψεις περί μεγαλοϊδεατισμού, οι οποίες εδράζονται στην ιστορία της Πολωνολιθουανικής Κοινοπολιτείας, αυτο δεν το άλλαζουν (άλλωστε ιστορικά οι Γερμανοί και οι Ρώσσοι δεν ήταν «μικρόϊδεατιστές»). Μια ολόκληρη περιοχή, αυτή η αοριστία κενή περιεχομένου που έχουμε μάθει να ονομάζουμε «ανατολική Ευρώπη» -πέρα απ' ό,τι έγινε πειραματικό εργαστήριο στις αρχές του 20ου αιώνα-, υποτιμήθηκε και εξαφανίστηκε ιστοριογραφικά, μεταβλήθηκε σε μια μαύρη τρύπα -με τα περί νεωτερικότητας- κατά την οικοδόμηση μιας ευρωκεντρικής ιστοριογραφίας και επιβολής ενός γαλλο/άγγλο/γερμανο-κεντρισμού (ο μέσος «νεωτερικός» λίγα πράγματα γνωρίζει για τα ανατολικά της γραμμής Γερμανίας-Αυστρίας ενώ σε αρκετές περιπτώσεις νομιζει ότι εκεί σταματάει ο πολιτισμός). Κάποια στιγμή θα πρέπει να καταλάβουμε πως δεν υπάρχουν μονάχα οι Άγγλοι, οι Γάλλοι και οι Γερμανοί στην ευρωπαϊκή ήπειρο και ιστορία. Η ουσία της ανάρτησης όμως δεν είναι η Πολωνία.

Η ουσία της ανάρτησης βρίσκεται στην επαναφορά, επανεύρεση ή επανακάλυψη γεωφυσικών ιστορικών σχέσεων και στην λειτουργική επανασύνδεση περιοχών. Τέλος, όλα τα προηγούμενα, η συγκεκριμένη ανάρτηση, είναι αφορμή προκειμένου να θυμηθούμε και να ξαναδιαβάσουμε το κείμενο Θάλασσες και γεωγραφικές λειτουργικότητες της Ευρώπης. Εισαγωγή.

3 Ιουλίου 2017

I) The Future of the International Liberal Order II) China’s Increasing Role in the Mediterranean III) NATO Should Adapt Geographic Division of Labor, Work with China in Mediterranean.

Επαναφέρω μια ανάρτηση που έκανα προ διετίας με αναδημοσιεύσεις από report της Transatlantic Academy (το ίδρυμα, υπό την αιγίδα του German Marshall Fund, ολοκλήρωσε τον κύκλο του, έκλεισε, στις αρχές Ιουνίου - εμπεριέχει έναν συμβολισμό και αυτή η εξέλιξη).


Europe and the United States must accept that the international order built by the West and based on its values will not be universalized as their material and ideological hegemony wanes with the rise of China and other emerging powers.

.~`~.
I
The Future of the International Liberal Order

The world is making a transition from a western-led international order to something new. The current order was designed by the West to serve and promote liberal practices. Over the past 200 years, this order has undergone many changes: the shift away from imperialism, the rise of U.S. hegemony, and the turbulence of the 20th century. Recently, however, a trend of alternative orders has begun to emerge, which could pose the greatest challenge yet to the liberal international order. As a new host of rising powers begin to assert their place on the global stage, the material and ideological dominance of the liberal order may be coming to an end. In researching this theme, Transatlantic Academy fellows are examining the following changes to the international order:

1) Power Shifts. There is currently an ongoing diffusion of power from the industrialized West to the emerging economies. Western democracies’ share of global GDP is steadily decreasing, a trend that is likely to continue. While military balance of power remains with the West, thanks mostly to U.S. military strength, defence budgets in Asia are collectively higher than in Europe, suggesting a longer-term shift in military power.

2) Decline of the Western Model. The economic crisis, gridlocked politics in the United States, and the lingering financial crisis in Europe contribute to a lack of global enthusiasm for the western model. For now, the image of the West is tarnished.

3) The Introverted West. Ongoing economic and political troubles have led the West to an increased focus on internal domestic issues. The EU is spending less time engaging its neighbourhood and more time focused on its internal problems. The United States is losing its credibility as a hegemonic power, and also looking increasingly inward. The more introverted the West becomes, the less the liberal order will be actively maintained and promoted.

4) Global Governance Challenges. As the number of players in the game increases, global governance proves harder to negotiate. Not only are there more participating state and non- state actors, but populism at home has made focusing abroad more difficult. An example of this is President Obama’s October, 2013 canceled trip to Asia to attend the Asia-Pacific Economic Cooperation Summit, due to the U.S. government shutdown.

5) Fundamental Differences. The emerging powers and western democracies often have fundamentally different views of world order. Legitimacy, sovereignty, democracy promotion, justice, and economics are components of order which can be understood and promoted in different ways. Russia, China, India, Indonesia, Brazil and other rising powers bring with them alternate interpretations and perspectives on international order, and their ever strengthened engagement with the world will increasingly create a new international landscape that the West must learn to navigate.


.~`~.
II
China’s Increasing Role in the Mediterranean

Over the past three years, Mediterranean security has taken on new meaning in light of the Arab Spring and growing role of China to the security scene. The Levant especially has been a flash point for Mediterranean “conflict,” with the protracted Syrian crisis, Israel and the West’s confrontation over Iran’s nuclear ambitions, the longstanding Arab-Israeli conflict, and energy scramble among states in the Levantine Basin. Across the Middle East and North Africa (MENA), there is a retrenching of western influence and the U.S. rebalance towards the Asia-Pacific reinforces such a trend after a decade of war in the Middle East.

In midst of such a region-wide scramble, China has entered the Eastern Mediterranean basin and MENA at large by expanding its economic, political, and military footprint. The readjustment of sensitive regional balances in line with the gradual penetration by China, as a unique global actor aiming to be a player along with the EU and the U.S. in the Mediterranean, will have security implications for key regional stakeholders.

In light of perceived waning U.S. influence, already traditional western allies such as Israel and Turkey are readjusting and upgrading ties with China [Δες ενδεικτικά: Israel and the BRICS - National Summit to Reassess the US-Israel "Special Relationship" - Crisis in U.S.-Israel Relations - SCO and Mackinder’s prophecy και Turkey, China, and the Eurasian Land Bridges].

Turkey Between NATO and SCO
In 2013, NATO member Turkey shocked its allies when it chose a U.S.-sanctioned Chinese firm to co-produce a $4 billion long-range air and missile defense system. Despite NATO’s warnings that such a system would compromise NATO intelligence and therefore not be interoperable with its early warning assets, Turkish Prime Minister Recep Tayyip Erdoğan chose to make the deal.

Moreover, Erdogan has repeatedly announced his desire for Turkey to join the Shanghai Cooperation Organization (SCO), a China-led and Russia supported Eurasian security organization that also includes partners such as Iran and Pakistan as observers. Frustrated with the stalled EU accession process, Turkey is increasingly turning from a westward European orientation to an eastward Eurasian orientation.

Much like the missile defense deal is causing a rift between Turkey and its NATO allies, technology transfers to China are also damaging U.S.-Israeli ties.

Israel, China, and the Middle East Peace Process
In December 2013, the head of Israeli defense exports resigned, after U.S. outrage upon discovery that U.S. military technology used for missiles and in electro-optic equipment had been transferred to China. In pursuing warmer ties with China, Israel had hopes to leverage its skills in high technology, agricultural innovation, and its most lucrative industry, weapons. The push for upgrading Sino-Israeli ties comes in midst of deteriorating relations between Israel and the U.S. and EU.

In November 2013, while the Great Powers were hammering out an interim agreement with Iran over its nuclear program, former Israeli UN ambassador Dore Gold — who has the ear of Prime Minister Benjamin Netanyahu — was joined in Beijing by retired Gen. Uzi Dayan, former deputy chief of staff for the Israeli Defense Forces, to explain the need for defensible borders in the West Bank to Chinese military brass. They also presented their case on a nuclear Iran, Syria, and the Palestinians, with materials translated into Chinese.

With EU boycott over Israeli institutions that operate in the West Bank and East Jerusalem, and increasing disaffection with the U.S. rapprochement with Iran, Israel is looking to China as a new partner. Likewise, Beijing has also expressed interest to join the Middle East Peace Quartet.

Given China’s unique posture in the Levant — simultaneous good ties with Syria, Israel, the Palestinian Authority, and even ties with Hamas and Hezbollah, which the West declines to engage, one wonders if it is a matter of time before the Quartet becomes a Quintet.

Syria as the New Afghanistan
Next door to Israel, Syria is what some Chinese scholars call a new “Afghanistan” — a witch’s brew of international jihadists group exporting terrorism, as well as a battleground for proxy war between great powers.

Syria presents a new threat to China: the internationalization of the Uyghurs’ separatist cause forming in the crucible of the Syrian war. Chinese Uyghurs from Xinjiang as well as those residing in Turkey have crossed over to Syria to join jihadi fighters, with goals of returning to Xinjiang to launch attacks. Beijing further fears that through linking with international jihadist groups, Chinese Uyhgurs and their terrorist cohorts would spawn homegrown radicalization of China’s 20 million Muslims.

Fearing an Islamist regime would replace Bashar al-Assad and export terrorism to China, Beijing thus joined Russia and Iran to help Assad “politically, militarily — and also economically,” in the words of Syrian Deputy Prime Minister Kadri Jamil. In September 2013 when the U.S. threatened to attack Syria and Russia responded by dispatching a naval flotilla, China also deployed warships to the coast of Syria to “observe” the situation. In January 2014, China and Russia further conducted joint naval war games in the Eastern Mediterranean in a “show of flags.”

Quo Vadis?
In the year ahead, China will continue to attract countries in the Levant and the Eastern Mediterranean with its expanding economic and maritime footprint, and play a more assertive role both in the political and security realm in order to safeguard its interests.
By Christina Lin - Πηγή: Transatlantic Academy

.~`~.
III
NATO Should Adapt Geographic Division of Labor, Work with China in Mediterranean

A group of scholars from the United States and Europe argue in a new report that the transatlantic partners should:

• engage China’s military to provide cooperative security in the Mediterranean region via NATO;
• be willing to modify the Responsibility to Protect (R2P) to regain consensus on the norm among emerging powers post-Libya; and
• acknowledge a geographic division of labor within NATO, in which Europe takes greater responsibility for crises in its neighborhood while the United States is more engaged in Asia.
These are among the recommendations of the Transatlantic Academy’s survey Liberal Order in a Post-Western World.

Europe and the United States must accept that the international order built by the West and based on its values will not be universalized as their material and ideological hegemony wanes with the rise of China and other emerging powers, the scholars argue in the report, the product of seven months of collaborative research and analysis. The transatlantic partners must instead respond by solidifying their societies, economies, and alliance as an anchor for liberal values through the completion of the Transatlantic Trade and Investment Partnership (TTIP) and other measures, while at the same time finding common ground with emerging powers to forge a new rules-based global order.

“Peacefully managing the onset of a polycentric world will require compromise, tolerance, and recognition of political diversity,” Transatlantic Academy Senior Fellow Charles A. Kupchan writes in the introductory chapter to the survey.

The scholars argue that, “As it confronts an era of geopolitical flux and uncertainty, a strong and resolute West will be needed to guide ongoing change.” Necessary steps for the “strengthening of the liberal anchor” include reinvigorating the transatlantic partnership through:

• a TTIP agreement between the United States and European Union, open for other countries to join provided they meet its standards;
• a capable NATO that accepts a geographical division of labor while maintaining full commitment to collective defense;
• the construction of a coalition for Internet governance to ensure an Internet “where access and content are open to all”; and
• greater U.S.-EU cooperation on development aid.
The report also recommends strategically engaging emerging powers in a number of areas, including:

• working with China to provide security in the Mediterranean, a region where Beijing is increasing its economic and military footprint;
• reopening the conversation on prevention of mass atrocities by using Brazil’s “Responsibility while Protecting” (RwP) proposal as a starting point to develop greater consensus; and
• cooperating with these powers on development aid.

The scholars also argue that the West must reduce its dominance of global economic institutions such as the International Monetary Fund and World Bank to encourage emerging powers to provide more global public goods and prevent the marginalization of such institutions.

Individual chapters of the report examine how the international liberal order is viewed by countries such as China, India, Brazil, South Africa, and Nigeria; global economic governance; TTIP; the changing world of development aid; Internet governance; China’s emerging role in the Mediterranean; and the use of partnerships to sustain order.

Liberal Order in a Post-Western World was authored by the six Academy fellows: Trine Flockhart of the Danish Institute for International Studies, Charles A. Kupchan of the Council of Foreign Relations and Georgetown University, Christina Lin of the Center for Transatlantic Relations at Johns Hopkins University, Bartlomiej E. Nowak of the Vistula University in Warsaw, Patrick W. Quirk of Johns Hopkins University, and Lanxin Xiang of the Graduate Institute in Geneva. Shorter-term fellows and other scholars contributed additional chapters and boxes on topics such as monetary order, the eurozone crisis, and the Middle East.

“The previously Western -devised and- dominated world order is clearly in flux,” the report concludes. “The West need not cede all influence in shaping the rules-based world order to come, however. To the contrary, the United States and Europe can strongly shape it by consolidating their internal strength and allure as a liberal guide for future principles and actively engaging emerging actors to set new rules of the road.”



.~`~.
Για περαιτέρω ιχνηλάτηση και πληρέστερη προοπτική


2 Ιουλίου 2017

Ανασύσταση ή επανεύρεση παλαιoτάτων δικτύων και λειτουργική επανασύνδεση ιστορικών περιοχών.

[Φαντάζει αδιανόητο πως υπάρχουν άνθρωποι που δεν καταλαβαίνουν ότι] Το μέλλον της Ελλάδας δεν κρίνεται στις Βρυξέλλες, στο Βερολίνο, στο Ρήνο και τη Βόρεια Θαλασσα, αλλά στο Σουέζ, στο Λεβάντε, στα Στενα και τη Μεσόγειο. [Φαντάζει αδιανόητο πως] Υπάρχουν άνθρωποι που θεωρούν φυσική ιστορική τους περιοχή και πολιτικό και οικονομικό τους χώρο την ηπειρωτική ΝεοΚαρολίγγεια Ευρώπη -του Ρήνου- που έχει ως πυρήνα της το δίκτυο Παρίσι, Βερολίνο, Βρυξέλλες και όχι τη θαλάσσια μεσογειακή περιοχή με επίκέντρο το δίκτυο Κωνσταντινούπολη, Αθήνα, Ιερουσαλήμ. [Φαντάζει αδιανόητο που] Κατασκευάστηκε και κυριαρχεί ενας νεοελλαδικός ανθρωπολογικός τύπος, ο οποίος θεωρεί ως πολιτιστική πρωτεύουσα και κέντρο του το Άαχεν και όχι την Κωνσταντινούπολη.

Ούτε υπήρξε ιστορικά ούτε θα γίνει ποτέ η «Ευρώπη» το κέντρο μας. Κωνσταντινούπολη, Αθήνα, Ιερουσαλήμ, Αλεξάνδρεια. Εδώ είμαστε. Μετά η βεντάλια ανοίγει (ή/και έχουμε ελλειπτικές τροχιές). Συρακούσες, Σιδώνα, Αλεξανδρέττα και Τρίπολις (είτε της Λιβυής, είτε του Λιβάνου, είτε της Τουρκίας). Ραβέννα, Τραπεζούντα, Οδησσός (είτε της Βουλγαρίας -Βάρνα- είτε της Ουκρανίας) και Μπάαλμπεκ (Ηλιούπολις). Ρώμη, Κωνστάντζα, Μασσαλια και Karadeniz Ereğli (δηλαδή Ηράκλεια της Μαύρης Θάλασσας -του Πόντου- στην τουρκική και Heraclea Pontica στη λατινική) κ.λπ. Με αυτές τις περιοχές και αυτές τις πόλεις, οι οποίες είναι ζωντανές και όχι νεκρές, γίναμε ξένοι [1]. Στραβώσαμε το λαιμό μας κοιταζώντας βορειοδυτικά φτάνωντας σε σημείο -τραγελαφικό- σχεδόν να τον σπάσουμε. Οι συνθήκες και η πραγματικότητα η ίδια μας επαναφέρουν, θέλωντας και μη, μας αρέσει δεν μας αρέσει, ξανά σε αυτές τις περιοχές [2].

Ο κρίκος της Αθήνας με τη θεότητα που λατρεύεται στις μέρες μας υπό το όνομα «Ευρώπη», είναι η Ρώμη και η Ιταλία. Ωστόσο, η Ρώμη είναι περιφερειακή -εν πολλοίς ανάδελφη και υποταγμένη- και σχετικά απομακρυσμένη από τον πυρήνα-δίκτυο Παρίσι, Βερολίνο, Βρυξέλλες - ή Αμβούργο και Άαχεν (όπως ίσως αντίστοιχα, όχι για λόγους γεωγραφικούς αλλά για άλλους, απομακρυσμένη είναι και η Αλεξάνδρεια για το δίκτυο Κωνσταντινούπολη, Αθήνα, Ιερουσαλήμ).



Ουδόλως τυχαίο είναι φυσικά πως η ενοποίηση της Μεσογείου και η γέννηση της Mare Nostrum πέρασε μέσα από τη σχέση Ρώμης - Αλεξάνδρειας. Η Αθήνα πρέπει να αποτελέσει σύνδεσμο μεταξύ Ρώμης και Αλεξάνδρειας -όπως, σε διαφορετικό πλαίσιο και για διαφορετικούς λόγους, αποτέλεσε σύνδεσμο ή ενδιάμεσο μεταξύ Κάϊρου και Ντόχας και- όπως ήδη συμβαίνει, σε έναν ορισμένο βαθμό, με την ελληνική Μακεδονία που αποτελεί σύνδεσμο μεταξύ Ρώμης και Κωνσταντινούπολης [3]. Ο ρόλος της Αθήνας σε περιφερειακή κλίμακα -πέρα από την επαφή της με τις πόλεις που αναφέρθηκαν ενδεικτικά σε προηγούμενη παράγραφο-, βρίσκεται στη λειτουργία της ως δεσμού ή συνδεσμού μεταξύ Ραβέννας και Κωνσταντινούπολης, Κωνσταντινούπολης και Ιερουσαλήμ, Ιερουσαλήμ και Τεχεράνης κ.ο.κ. Μέσω αυτών η Ελλάδα μπορεί να αποκτήσει μια κεντρικότητα.

Η επιβίωση μιας πολιτικής ή/και πολιτισμικής οντότητας ή ενός κράτους, σε βάθος χρόνου, εξαρτάται από τις ιστορικές σχέσεις που θα αναπτύξει και από τις λειτουργίες που θα επιτελέσει στη γεωγραφική και ιστορική περιφέρειά του, όχι από τα όπλα [4] ή την καταστροφή κρατικών οντοτήτων και κοινωνικών σχηματισμών, την καλλιέργεια χάους και αναρχίας και την εξυπηρέτηση σχεδιασμών -εν είδει παραρτήματος- εξωπεριφερειακών δυνάμεων.


Σημειώσεις - Επισημάνσεις - Σχόλια

[1] Σε περίπτωση που σας φάνηκαν τα προηγούμενα ονόματα πόλεων υπερβολικά απόμακρα ή «αρχαιοελληνικά» θυμιζω πρώτον, πως πολλές από αυτές τις πόλεις αποτελούσαν την κεντρική περιοχή του περιφερειακού ελληνισμού μέχρι περίπου τον 19ο αιώνα [5] και δεύτερον, πως στον πυρήνα της ανατολικομεσογειακής περιοχής βρισκεται το δίκτυο των Πρεσβυγενών Πατριαρχείων. Κωνσταντινούπολη, Αλεξάνδρεια, Αντιοχεία/Δαμασκός, Ιεροσόλυμα. Αυτή είναι και η κεντρική γεωγραφία της Ορθόδοξης Ρωμαϊκότητας από την οποία αποκόπηκε και με την οποία διέκοψε σχέσεις η Ρώμη (δεν πρόκειται να καταλάβουν ποτέ τα περί Κωνσταντινούπολης ή Αγίάς Σοφιάς ορισμένοι, αν δεν αντιληφθούν ότι τα ιστορικά πράγματα δεν είναι «ισοσκελιμένα». Οι γεωφυσικές και γεωιστορικές σχέσεις δεν είναι προϋπολογισμοί υπουργείων).

[2] Είμαι σίγουρος πως αυτός ο ευρω(βρυξελλο/ρηνο)κεντρισμός μελλοντικά θα θεωρείται ως μια από τις πιο αστείες περιόδους της «σύγχρονης ελληνικής ιστορίας». Τα περί αποσύνδεσης, δηλαδή έμμεσης δραπέτευσης ή φυγής, από τους ιστορικούς μας χώρους και σύνδεσης μας με το Ρήνο δεν αποδείχθηκαν σοφά. Πρέπει να βρεθούν τρόποι να κρατηθούμε στους χώρους μας, και όχι να δραπετεύουμε στο Ρήνο. Το κύριο ευρωπαϊκό πεδίο που συνέφερε την Ελλάδα, ηταν αυτό της ΕυρωΜεσογειακής Πολιτικής (στο οποίο έπρεπε να παίξει όλα της τα χαρτιά και μαζί με την Ιταλία να μη δεχτούν επιβολές από... τις βόρειες θάλασσες, τα Αμβούργα τις Ολλανδίες και τις Βαλτικές. Ήδη από εκεί φάνηκε το πράγμα. Τι ακριβώς έγινε είναι μεγάλη ιστορία). Η Ιταλία έχει τις πλέον προωθημένες σχέσεις με το Ιράν από όλες τις χώρες της Ε.Ε. Κάποια στιγμή θα πρέπει να σπάσει η Ομερτά και επιτέλους να θιξει κάποιος τον -εν δυνάμει- ανταγωνιστικό χαρακτήρα των λιμανιών της Βορείου Θάλασσας (Ρότερνταμ, Αμβούργο) και της Μεσογείου.

[3] Ο Αγωγός Trans Adriatic Pipeline (TAP), δεν είναι τίποτα περισσότερο παρά η ενεργειακή Εγνατία Οδός, και η -οδική- Εγνατία Οδός (η οποία αποτελεί εξαιρετικής σημασίας έργο), δεν είναι τίποτα περισσότερο παρά η ανασύσταση ή επανεύρεση με σύγχρονες μεθόδους και μέσα μιας δισχιλιετούς οδού (της ρωμαϊκής Via Egnatia) και η επαναφορά ή αναβίωση μιας παλαιότατης ιστορικής λειτουργίας και σχέσης. Εγνατίες οδοί, θρακικά ή μακεδονικά και ανατολικομεσογειακά οδικά, ναυτικά και ενεργειακά δίκτυα, δεν αποτελούν τίποτα περισσότερο παρά επαναφορά, επανεύρεση ή επανακάλυψη -σε νέα γεωοικονομική ή άλλη μορφή- γεωφυσικών ιστορικών σχέσεων και παλαιών εμπορικών οδών. Το ουσιώδες δεν είναι οι αγωγοί (οι οποίοι, σε όχι λίγες περιπτώσεις, είναι επικίνδυνοι). Αν δεν ήταν οι αγωγοι θα ήταν τα φορτηγά ή τα πλοία. Το ουσιώδες είναι η ανασύσταση παλαιoτάτων δικτύων και η λειτουργική επανασύνδεση ιστορικών περιοχών. Οι «αγωγολόγοι», πριν απ' οτιδήποτε άλλο, πρέπει να μάθουν ιστορία και να αντιληφθούν γεωγραφικές λειτουργικότητες.

[4] Το σχόλιο αφορά μια ακαλλιέργητη και επιφανειακή (νέο)ισραηλινο-λαγνεία. Τα πιο σωστά πράγματα που κάνει το Ισραήλ είναι που σκαλίζει τη μεσογειακή του ταυτότητα και που αναπτύσσει και εμβαθύνει τις αφρικανικές και ασιατικές σχέσεις του (αυτές τις μέρες αναμένεται ο «τριτοκοσμικός» Modi της Ινδίας στην Ιερουσαλήμ. Eμάς εδώ -πέρα απ' ό,τι έχουμε μηδενικές σχέσεις με Ινδία και Ιαπωνία- προφανώς μας πέφτει «λίγη» η Αιθιοπία οπότε την έχουν αναλάβει οι ισραηλινοί -οι οποίοι έχουν αναπτύξει μια εκτεταμένη και πυκνή αφρικανική πολιτική, αδιανόητη για τους «πρωτοκοσμικούς» ευρώελλαδίτες-, ενώ οι Τούρκοι, όντας προφανώς ηλίθιοι, ασχολούνται με τη Σομαλία, μέσω της οποίας -και εν δυνάμει σε συνδυασμό με το Κατάρ- μπορούν, αν όχι να προβάλλουν ισχύ τουλάχιστον να προσεγγίζουν δύο από τα σημαντικότερα σημεία του πλανήτη. Προφανώς τέλος, σε επίπεδο ηλιθιότητας και «τριτοκοσμισμού» τους Τούρκους και τους Ισραηλινούς ακολουθούν οι Αμερικανοί οι οποίοι κυνήγανε τους Κινέζους στην Αφρική - δίχως μεγάλες πιθανότητες επιτυχίας. Όλοι αυτοί οι δύσμοιροι φυσικά δεν είναι σαν τους «πρωτοκοσμικούς» ευρώελλαδίτες. Γελάει ο κόσμος). Οι ισραηλινοί έχουν καταλάβει ορισμενα πράγματα, γι' αυτό και θα ήθελαν π.χ, πύκνωση ανατολικομεσογειακών επαφών και σχέσεων, επίλυση του Κυπριακού (προς όφελος τους - εξέλιξη που δεν είναι απαραίτητα προς όφελος της Ελλάδας) κ.λπ. Οι ελλαδίτες δεν θα πρέπει να είναι ιδεολόγοι και αφελείς. Αλλά οι αφελείς είναι ιδεολόγοι και οι ιδεολόγοι είναι αφελείς (καλή τη πίστει, προϋποθέτουμε πως δεν είναι ιδιοτελείς). Όπως και να 'χει, μεγαλύτερη εμπιστοσύνη μπορεί να έχει κανείς στην Κύπρο παρά στους ελλαδίτες, σε αυτά τα εξαρτημένα και δουλικά κουτάβια, που κουνώντας την ουρά κοιτάνε τα αφεντικά τους με τρεχούμενα σάλια περιμένωντας να τους πετάξουν κανένα κόκκαλο (και που φυσικά ουδείς τα σέβεται και μόλις μεγαλώσουν λίγο, τα πετάνε στο δρόμο, αφού πρώτα σε ορισμένες περιπτώσεις τα έχουν στειρώσει).

[5] Η αποσύνθεση του περιφερειακού ελληνισμού κατά το δεύτερο μισό του 19ου και το πρώτο μισό του 20ου αιώνα οδήγησε στην ανασύσταση του ελληνισμού, κατά το δεύτερο μισό του 20ου, στον αγγλοσαξονικό κυρίως και -σε μικρότερο βαθμό- στον ευρωγερμανικό κόσμο. Υπό αυτή την έννοια μπορούμε όντως να μιλήσουμε για ένα γεωιστορικό οργανισμό ή μια οντότητα που κάπως γενικά και αόριστα ονομάζουμε Ελληνισμό και που λειτουργεί με μια εσωτερική λογική φανερώνοντας επαναλαμβανόμενα μοτίβα συμπεριφοράς. Δεν είναι μικρό πράγμα να συνειδητοποιείς πως η γεωγραφική κατανομή της διασποράς του 19ου αιώνα ήταν παρεμφερής με αυτή της αρχαιότητας, και πως όταν η πρώτη καταστράφηκε, ξαναδημιουργήθηκε σε «παγκόσμια» -ουσιαστικά ευρωατλαντική- κλίμακα. Αν δεν ήταν ντροπή και όνειδος, απόπατος, το ελλαδικό κράτος, θα μπορούσε να υπάρξει επανα-γονιμομοποίηση και επανενεργοποίηση αυτής της γεωιστορικής οντότητας. Το έχω γράψει κατ' επανάληψη, οι συνθήκες ήταν ευνοϊκες μετά το τέλος της διπολικής δυστοπίας (στην οποία προσπαθούν να μας κρατήσουν καθηλωμένους ψυχροπολεμικά απομεινάρια και απολειφάδια). Κάποιοι όμως -που προσπαθούν να διασωθούν κατηγορώντας τους νεκρούς- έριξαν τη χώρα στο βάραθρο.

Πάντως, και ολοκληρώνοντας, σε σχέση με την ιστορική κλίμακα που ορίζεται από τον 7ο ή τον 4ο αιώνα π.Χ μέχρι και τον 20 αιώνα μ.Χ, τα 65 χρόνια δεν είναι δα και σπουδαίος ή άξιος λόγου χρόνος, εάν δει κανείς τα πράγματα μακροιστορικά. Το πρόβλημα, σε ό,τι αφορά το μέλλον, δεν είναι τι συνέβη το 1937 ή το 1952 στην Αλεξάνδρεια (ή το 1922 στη Σμύρνη), αλλά τι συμβαίνει στο μυαλό μας το κλούβιο, η κατάντια, η υλική και ηθική μας κατάπτωση και η παρακμή μας στο σήμερα.