Άρθρο για «Το Τέλος της Μεγάλης Παρέκκλισης» στο ‘Chinese Social Sciences Net’ της Κινεζικής Ακαδημίας Κοινωνικών Επιστημών | The Reversion to Civilisational Plurality: The “Age of the Great Deviation” Is Coming to an End | 文明多样性复归：历史 “大偏离时代” 进入尾声.

7534 ε.Κ. (A.M.) | 4723 黄帝历 | 26 | 3 | 2026 μ.Χ. | 1447 سنة هجرية (A.H.) | 7 μ.Κ. (VII A.Q.)

Δημοσιεύτηκε άρθρο για Το Τέλος της Μεγάλης Παρέκκλισης στην περιοδική έκδοση της Κινεζικής Ακαδημίας Κοινωνικών Επιστημών (CASS), στο μέσο ενημέρωσης ‘Chinese Social Sciences Net’ (CSSN) και στην ακαδημαϊκή εφημερίδα ‘Chinese Social Sciences Today’ (CSST).

Με αφορμή τη φετινή θεματική του Boao Forum for Asia ―ένα ετήσιο συνέδριο που αποτελεί πλατφόρμα διαλόγου υψηλού επιπέδου για ηγετικές προσωπικότητες, πολιτικούς, επιχειρηματίες και ακαδημαϊκούς από 29 κράτη―, ο Chen Mirong, συντάκτης και ερευνητής που συνεργάζεται με την Κινεζική Ακαδημία Κοινωνικών Επιστημών και το μέσο ενημέρωσης που τελεί υπό την αιγίδα της, ‘Chinese Social Sciences Net’, παρουσίασε σε άρθρο, μέσα από τη δική του ερμηνευτική ματιά, την κεντρική ιδέα, επιχειρήματα και θέσεις από το βιβλίο μου.

Ακολουθεί το άρθρο για Το Τέλος της Μεγάλης Παρέκκλισης με τίτλο The Reversion to Civilisational Plurality: The “Age of the Great Deviation” Is Coming to an End | 文明多样性复归：历史 “大偏离时代” 进入尾声, όπως δημοσιεύτηκε στην κινεζική γλώσσα, σε εικόνα (I) και κείμενο (III), και η αγγλική του μετάφραση (II), καθώς και σύνδεσμοι για το άρθρο σε έκδοση e-paper και PDF στην ακαδημαϊκή εφημερίδα ‘Chinese Social Sciences Today’ και στη μορφή που δημοσιεύτηκε αρχικά στην ιστοσελίδα ‘Chinese Social Sciences Net’ της Κινεζικής Ακαδημίας Κοινωνικών Επιστημών.

Ι

ΙΙ

The Reversion to Civilisational Plurality: 

The “Age of the Great Deviation” Is Coming to an End

23 March 2026 — Chen Mirong, China Social Sciences Net / China Social Sciences Daily

The 2026 Annual Conference of the Boao Forum for Asia will be held in Boao, Hainan, from March 24 to 27. The theme of this year’s conference is “Shaping a Shared Future: New Context, New Opportunities, New Cooperation.” Against the backdrop of accelerating changes in a world undergoing a once-in-a-century transformation, Asia is experiencing historic, structural, and systemic shifts.

Today, Asia, as the region with the world’s largest population—home to more than 50% of the global population—boasts multiple engines of economic growth. Asia’s rise is no longer a one-dimensional economic narrative, but rather a systemic transformation driven by the synergy of multiple forces, including demographics, technology, institutions, and culture. Dimitris Peponis, author of the Greek book The End of the Great Deviation, stated in an interview with this newspaper that the world is entering a brand-new macro-historical cycle. From the early 19th century to the mid-21st century, an era that began as Eurocentric, gradually evolved into Western dominance, and was characterized by Anglo-American hegemony is approaching its conclusion. He refers to this era as the “Age of the Great Deviation.” At the same time, Asia is returning to the center of the world stage.

From the “Great Deviation” to “Recalibration”

Peponis argues that the defining feature of the “Age of the Great Deviation” lies precisely in its deviation from a far more enduring historical norm in the long river of human history.

From the first century CE until the late eighteenth and early nineteenth centuries—a span of approximately eighteen centuries—the centre of global economic gravity remained anchored in the Chinese heartland and the Indian subcontinent. Peponis emphasized that it was only in the past two to three hundred years that this historical economic order was disrupted by the rise of Western Europe and thereafter supplanted by North American dominance. From a longue durée perspective, the West’s centrality over the past two centuries thus constitutes an anomalous departure from historical norms.

The Singaporean scholar Kishore Mahbubani similarly contends that these two centuries of Western predominance represent an exception rather than the rule. The twenty-first century, he suggests, is witnessing the end of this anomaly and the restoration of historical equilibrium.

In Peponis’s view, the rise of China and the broader resurgence of Asia signal the closing phase of this deviation. This is not merely a shift in aggregate economic output, but a profound reconfiguration of global influence, intellectual production, and the leadership of civilisational dialogue. The continued convening and growing influence of the Boao Forum for Asia itself constitutes an institutional microcosm and intellectual arena of this process of “recalibration”.

The “Rebalancing” of Demographic Structure and the Urbanization Wave

Asia’s return is not without foundation; its deepest and most irreversible basis lies in the fundamental reshaping of global population patterns, demographic structures and human settlement. Peponis provides a thorough, in-depth analysis analysis of how these transformations underpin the end of the “Age of the Great Deviation”.

 

First is the epochal shift in human habitation. In the early nineteenth century, only 5–10 per cent of the global population resided in urban centres. By the early twenty-first century, over half of humanity lived in cities, metropolitan areas, and urban agglomerations. At the same time, urban populations outside the North Atlantic region (Europe and North America) have increasingly assumed centrality and influence. In Asia alone, approximately 1.1 billion people moved into urban centres between 1990 and 2015. During the same period, Africa’s urban population doubled, highlighting the acceleration of urbanisation beyond traditionally Western-dominated regions. A report released by the United Nations Department of Economic and Social Affairs in November 2025 indicates that 19 of the world’s 33 megacities, with populations exceeding 10 million, are located in Asia.

Second is the disruptive “rebalancing” of global population weight. Peponis illustrates the magnitude of this transformation through striking comparisons: roughly two decades ago, Africa’s population surpassed Europe’s for the first time in recorded history; in 1950, the combined populations of Turkey, Egypt, and Iran were smaller than that of Germany alone, whereas today Egypt’s population alone approximates the combined populations of Germany and the Netherlands. More striking still, Nigeria’s population now exceeds the combined populations of Germany, France, and Italy. In continental terms, approximately 59 per cent of the world’s population resides in Asia, 19 per cent in Africa, 9 per cent in a politically fluid Europe, 8 per cent in Latin America, and less than 5 per cent in North America.

Third is the strategic divergence in age structures. As Peponis summarises: “The world’s youth is primarily concentrated in Africa, the middle-aged population is globally distributed, while aging societies and gerontocracy have become defining characteristics of Europe.” In most developed countries outside the United States, demographic ageing, shrinking working-age populations, and contraction in economically active cohorts will place increasing strain on political systems and welfare regimes.

This structural dilemma stands in stark generational contrast to the demographic vitality and potential “demographic dividend” possessed by Asia (especially South and Southeast Asia) and Africa. This shift in the demographic foundation is a key reason why the historical balance is tilting toward Asia.

The Collapse of the “End of History” Illusion

The “Age of the Great Deviation” is reflected not only in economic and demographic structures but is also deeply inscribed in the ideological sphere. Peponis characterises the post-Cold War unipolar era as one in which the US-led Atlantic bloc, under the banner of the “end of history” thesis, launched what he describes as a “democratic crusade”, vigorously promoting Western-style democracy as the sole legitimate model. He rejects the notion of a universally applicable democratic template, asserting that democracy is a shared value of humanity rather than the exclusive preserve of a handful of states.

In Peponis’s view, China’s rise holds significance that transcends mere economic indicators. He stated: “Within the next decade, China will become the world’s largest economy in terms of nominal GDP. For over a decade, China has consistently maintained its position as the world’s leading goods trading nation. This will mark a historic turning point: for the first time since the reign of George III or the Victorian era, the global economy will be led by a country that is neither Atlantic‑based nor English‑speaking, and which is neither organised under a liberal system nor governed by a two‑party political structure.” This development challenges the entrenched narrative—formed during the “Age of Great Deviation”—which equates “the West” with “modernity” and the “only successful model”.

Peponis further conceptualises China as a “civilisational state”—a global actor shaped by a distinct civilisation and worldview, endowed with intrinsic autonomy in its interests and value system. China’s rejuvenation implies that the global system must accommodate and engage seriously with governance models, developmental philosophies, and international relations concepts rooted in non-Western civilisations with deep historical foundations. This constitutes a powerful deconstruction of Western-centric ideology and historiography, and signals the tangible return of civilisational plurality.

A New Equilibrium Amid Discontinuity and Continuity

From a geopolitical perspective, Peponis invokes Halford Mackinder’s 1904 “World Island” theory and its contemporary resonance. Asia, as the eastern extremity of the “World Island” comprising Asia, Africa, and Europe, has historically stood in geographical contrast with the American continent, which serves as a peripheral region.

Peponis argues that when key regions within the “World Island” experience power vacuums or intense competition, instability or fragmentation often follows—strategies that serve to preserve the centrality of the United States and North America within the global order. Similarly, Europe’s potential “deindustrialisation” may be interpreted as part of this mechanism for maintaining geopolitical balance.

“Our world is undergoing fundamental reconstruction,” Peponis concludes. “On the one hand, through unprecedented ruptures and transformations; on the other, through the continuity of history and the return of ancient equilibria—albeit grounded in new social realities and technological foundations—the global order is being reshaped. While this era appears radically discontinuous with the past, the essence of things remains unchanged; attempts to distort that essence are ultimately futile and transient.”

The “ruptures and transformations” manifest in technological revolutions—particularly digital technologies and artificial intelligence—that disrupt power structures and modes of production; in global crises such as climate change that challenge traditional development paradigms; and in the strategic uncertainty produced by the disintegration of unipolar hegemony.

The “return of ancient equilibria”, by contrast, is evident in the re-centering of economic and demographic gravity in eastern Eurasia, the coexistence of multiple civilisational centres in place of a single hegemonic civilisation, and the dynamic reconfiguration of centre–periphery relations. This represents, in part, a reversion to the historical norm before the “Great Deviation,” albeit at a higher technological level and with deeper interconnectivity.

In Peponis’s philosophy of history, the assertion that “the essence of things remains unchanged” suggests that the fundamental rhythms of history—great power rise and decline, civilisational interaction and competition, and the plurality of developmental paths—have never ceased. The West must confront not merely the loss of hegemony but the recognition that its two-century dominance was historically exceptional. For Asia, and particularly for a civilisational state such as China, the challenge is to revitalise ancient heritage while creatively addressing unprecedented global challenges and contributing public goods and new visions of order.

A Forum for Dialogue at the Threshold of a New Cycle

Within this context, the 2026 Boao Forum for Asia provides a crucial platform for dialogue and reflection between Asia and the wider world. Its discussions on advancing regional economic integration and addressing global challenges speak directly to the core questions facing the construction of a “post-Great Deviation” global order.

Asia’s return does not signify a simplistic “rise of the East and decline of the West”, nor a mere transfer of power. Rather, it heralds a more complex—and potentially healthier—global landscape: one that is multipolar rather than unipolar, pluralistic rather than monolithic, and characterised by the coexistence of multiple civilisations rather than the dominance of one. It marks the end of the ideological arrogance and rigid centre–periphery narratives of the “Age of the Great Deviation”, and the beginning of a difficult but necessary search for a new equilibrium based on “harmony without uniformity”.

Peponis’s analysis ultimately points to a sober conclusion: although this process may be accompanied by friction and turbulence, the deeper currents of history are already discernible. For the West, this entails recognising the historical contingency and particularity of its dominance and learning to reposition itself within a more equal and plural global order. For the world as a whole, it requires transcending the mindset of the “Age of the Great Deviation” in order to move toward a more inclusive and sustainable new historical cycle.

◇ Chen Mirong, China Social Sciences Net

[Editors: Yao Xiaodan (Print) Hu Zixuan (Online)]

ΙΙΙ

文明多样性复归：历史 “大偏离时代” 进入尾声

2026-03-23 作者：陈密容 来源：中国社会科学网-中国社会科学报

　博鳌亚洲论坛2026年年会将于3月24—27日在海南博鳌召开，此次年会主题为“塑造共同未来：新形势、新机遇、新合作”。在世界百年未有之大变局加速演进的背景下，亚洲正在经历历史性、结构性、系统性变迁。

　　如今，亚洲作为全球人口数量最多的地区，聚集了超过全球人口总数50%的人口，拥有多个经济增长引擎。亚洲的崛起已不再是单一维度的经济故事，而是一场基于人口、技术、制度和文化多重力量共振的体系性变革。希腊后资本主义文明研究中心副研究员迪米特里斯·佩彭尼斯（Dimitris Peponis）在接受本报记者采访时表示，世界正在迎来一个崭新的宏观历史周期。从19世纪初到21世纪中叶，一个最初以欧洲为中心，逐渐演变为西方主导，并以英美霸权为特征的时代即将落幕，他将这个时代称为历史的“大偏离时代”（Age of the Great Deviation）。与此同时，亚洲正在重新走向世界舞台的中央。

　　从“大偏离”到“再校准”

　　佩彭尼斯表示，“大偏离时代”这一概念的核心在于其“偏离”属性，它偏离了人类历史长河中一个更为持久的常态。

　　“自公元1世纪至18世纪末19世纪初，在长达18个世纪的岁月里，世界经济重心始终位于华夏大地及印度次大陆。”佩彭尼斯强调，直到过去两三百年间，这一历史经济秩序才被西欧的崛起打破，而北美此后又取代了西欧的主导地位。因此，过去两个世纪西方在全球事务中的历史中心性，从大历史视角审视，是“偏离常态的例外”。

　　新加坡学者马凯硕（Kishore Mahbubani）也认为，西方主导世界历史的这二百年，实则是一场偏离常态的例外。因此，21世纪所见证的正是这种异常的终结与常态的回归。

　　在佩彭尼斯看来，中国的崛起和亚洲作为整体力量的复兴是这一偏离周期正走向终结的标志。这不仅是经济总量的转移，更意味着国际影响力版图、思想生产源头和文明对话主导权的深刻重构。博鳌亚洲论坛的持续举办及其影响力的日益扩大，本身即是这一“再校准”进程的制度化缩影与思想舞台。

　　人口结构与城市化浪潮的“再平衡”

　　亚洲的回归并非无源之水，其最深厚、最不可逆的基础在于全球人口结构与人类居住空间的根本性重塑。佩彭尼斯深入剖析了这一变迁如何为“大偏离时代”的终结提供了基础动力。

　　首先，是人类聚落的史诗性变迁。19世纪初，全球仅有5%—10%的人口居住在城市中心。而到21世纪初，全球已有超过50%的人口生活在城市、大都市和都市圈中。与此同时，北大西洋地区（欧美）以外的城市人口正逐渐获得中心地位和越来越大的影响力。“仅在亚洲，1990—2015年间就有约11亿人口迁移至城市中心。同期，非洲城市人口也翻了一番，凸显出传统西方主导区域之外地区城市化进程的加速态势。”联合国经济和社会事务部2025年11月发布的报告显示，全球33个千万以上人口“特大城市”中19个在亚洲。

　　其次，是全球人口权重的颠覆性“再平衡”。佩彭尼斯以一系列对比揭示了剧变的规模：约20年前，非洲人口在有记录的人类历史上首次超越欧洲；1950年，土耳其、埃及和伊朗三国人口总和不及德国一国，而如今仅埃及一国人口就与德国和荷兰人口总和相当；更惊人的是，尼日利亚人口总数已经超过了德国、法国和意大利的人口总和。从洲际分布看，全球人口约有59%居住在亚洲，19%在非洲，9%在政治边界持续变动的欧洲，8%在拉丁美洲，而北美大陆人口数量在全球人口总数中的占比不到5%。

　　最后，是人口年龄结构的战略性差异。佩彭尼斯概括道：“全球青年人口主要聚集在非洲，中年人口实现了全球化分布，而老龄化社会与老人政治则成为欧洲的典型特征。” 在除美国以外的主要发达国家，人口老龄化、劳动年龄人口的减少与经济活动人口的收缩相互叠加，将使其政治体系与福利制度承受更大的压力。

　　这一结构性困境与亚洲（尤其南亚、东南亚）及非洲所拥有的人口活力与潜在“人口红利”形成代际性反差。这种人口基本盘的迁移是历史天平向亚洲倾斜的重要原因。

　　“历史终结”幻想终将破灭

　　“大偏离时代”不仅体现在经济和人口上，更深刻烙印在意识形态领域。佩彭尼斯将冷战后的单极霸权时期描述为美国主导的大西洋阵营打着“历史终结论”旗帜，发动的一场极力宣扬西方式民主是唯一正确模式的“民主圣战”，认为不存在放之四海皆准的民主模式，更不存在所谓“普世唯一”的模板，“民主是全人类共同价值，不是少数国家的专利”。

　　在佩彭尼斯看来，中国的崛起具有超越单纯经济指标的意义。他说：“中国将在未来10年内成为名义GDP全球第一的经济体。过去10余年，中国长期保持世界第一货物贸易大国的地位。这将成为一个历史性转折点：自乔治三世统治时期或维多利亚时代以来，全球经济将首次由非大西洋国家、非英语国家、非自由主义体制且非两党制政体的国家引领。”这不仅是一个国家经济体量的变化，更是对“大偏离时代”所形成的“西方=现代=唯一成功模式”这一叙事的根本性质疑与突破。

　　在佩彭尼斯眼中，中国是“文明型国家”，是独特文明与世界观孕育的全球主导型力量，其利益诉求和价值体系具有与生俱来的主体性和自主性。中国的复兴与强大意味着全球体系必须容纳并认真对待源于非西方文明的、具有深厚历史根基的治理模式、发展哲学与国际关系理念。这本身就是对“大偏离时代”西方中心主义意识形态和历史解释框架的最有力解构，是文明多样性的现实复归。

　　断裂与延续中的新均衡

　　从地缘政治视角出发，佩彭尼斯借助英国地理学家哈尔福德·麦金德（Halford Mackinder）在1904年提出的“世界岛”理论及其当代回响提出，亚洲作为“亚非欧”这个“世界岛”的最东端，始终与作为边缘地带的美洲大陆形成地理对照。

　　佩彭尼斯分析道，过去一段时间内，“当‘世界岛’关键区域出现权力真空或遭遇激烈竞争时，某种形式的动荡或分裂往往随之而来——这种策略旨在确保美国及整个北美在全球秩序中的核心地位。同理，欧洲潜在的‘去工业化’趋势，亦可视为维持此种地缘平衡的机制”。

　　“我们的世界正在经历根本性重构。”佩彭尼斯总结道，“一方面通过前所未有的断裂与突变，另一方面又借助历史延续性与古老均衡的复归（尽管依托新生的社会现实与技术基础），全球秩序正在被重新塑造。这个时代看似与过往彻底割裂，但事物的本质未曾改变，任何试图扭曲本质的努力终将是徒劳且短暂的。”

　　他认为，“断裂与突变”体现在：技术革命（尤其是数字技术与人工智能）对权力和生产方式的颠覆，气候变化等全球性危机对传统发展模式的挑战，以及单极霸权体系的瓦解所带来的战略不确定性。这些都是新的变量。

　　“古老均衡的复归”体现在：经济与人口重心回归亚欧大陆东部，多文明中心并存格局取代单一文明霸权，中心与边缘的关系进入新一轮动态调整。这是对“大偏离”之前历史常态的某种回归，尽管是在更高的技术层级和更紧密的互联程度上。

　　而在佩彭尼斯的历史哲学中，“事物的本质未曾改变”或许意味着大国兴衰、文明竞合、发展道路多元这些历史的基本旋律从未停歇。西方需要理解的，不仅是霸权的丧失，更是“这种持续两个世纪的支配地位本身即是历史异数”。对亚洲而言，特别是对中国这样的文明型国家而言，挑战在于如何在复兴古老荣耀与智慧的同时，创造性地应对全新的全球性挑战，提供国际公共产品与秩序理念。

　　新周期的前沿对话场

　　在此背景下，博鳌亚洲论坛2026年年会为亚洲与世界提供了一个至关重要的对话与思考平台。论坛所探讨的推动区域经济一体化、探索应对全球性挑战等议题，恰恰是“后大偏离时代”全球秩序构建必须回答的核心问题。

　　亚洲的回归，并不意味着简单的“东升西降”或权力转移，而是宣告了一个更复杂也可能更健康的全球图景的到来：那将是一个多极化而非单极、多元化而非一元、多文明共生而非一种文明主导的世界。它终结的是“大偏离时代”的意识形态傲慢与中心—边缘的固化叙事；它迎来的是不同文明基于自身主体性，在应对共同挑战中寻求“和而不同”新均衡的艰难探索。

　　佩彭尼斯的论述最终指向一个冷静的结论：这个过程可能伴随摩擦与动荡，但历史的深层流向已然清晰。对西方而言，应直面自身主导地位的历史特殊性，并学习在新的、更平等的多元格局中定位自身。对世界而言，则需要共同超越“大偏离时代”的思维方式，携手迈向一个更具包容性也更可持续的历史新周期。

　　◇中国社会科学报记者 陈密容

【编辑：姚晓丹（报纸） 胡子轩（网络）】

Το άρθρο σε έκδοση e-paper και PDF στην ακαδημαϊκή εφημερίδα ‘Chinese Social Sciences Today’ και στη μορφή που δημοσιεύτηκε αρχικά στην ιστοσελίδα ‘Chinese Social Sciences Net’ της Κινεζικής Ακαδημίας Κοινωνικών Επιστημών.

Δημήτρης Β. Πεπόνης

.~`~.

Το βιβλίο μου κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Τόπος με τίτλο:

Το Τέλος της Μεγάλης Παρέκκλισης

Από την Ουκρανία και την Πανδημία στη Νέα Πλανητική Τάξη

Δημήτρης Β. Πεπόνης

Μπορείτε να προμηθευτείτε και να παραγγείλετε Το Τέλος της Μεγάλης Παρέκκλισης (Τόπος) σε όλα τα βιβλιοπωλεία πανελλαδικά. Ενδεικτικοί σύνδεσμοι με το βιβλίο: Πολιτεία, Ιανός, Πρωτοπορία, Public κ.λπ.

~

Κοσμοϊδιογλωσσία στο facebook

Αν θεωρείτε πως ο χρόνος που αφιερώνεται και οι ιδέες που εκφράζονται έχουν αξία, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το κουμπί Donate προκειμένου να συμβάλλετε στην απρόσκοπτη συνέχιση του εγχειρήματος της Κοσμοϊδιογλωσσίας. Ευχαριστώ.

7534 ε.Κ. (A.M.) | 4723 黄帝历 | 26 | 3 | 2026 μ.Χ. | 1447 سنة هجرية (A.H.) | 7 μ.Κ. (VII A.Q.)

Read More

Οι μεγάλοι εξισωτές.

7534 ε.Κ. (A.M.) | 4723 黄帝历 | 22 | 2 | 2026 μ.Χ. | 1447 سنة هجرية (A.H.) | 7 μ.Κ. (VII A.Q.)

Μουσική Συνοδεία

I

Να θυμάσαι ότι αυτός που αποκαλείς δούλο σου προέρχεται από την ίδια γενιά, χαμογελάει κάτω από τον ίδιο ουρανό και, όπως και εσύ, αναπνέει, ζει και πεθαίνει. Είναι εξίσου πιθανό να τον δεις ελεύθερο άνθρωπο, όσο και αυτός να σε δει δούλο. Ως αποτέλεσμα των σφαγών στην εποχή του Μάριου, πολλοί άνδρες ευγενούς καταγωγής, που έκαναν τα πρώτα τους βήματα στην τάξη των συγκλητικών με τη θητεία τους στο στρατό, ταπεινώθηκαν από την τύχη, ο ένας έγινε βοσκός, ο άλλος φροντιστής καλύβας. 

Σενέκας

II

πόλεμος πάντων μὲν πατήρ ἐστι, πάντων δὲ βασιλεύς, καὶ τοὺς μὲν θεοὺς ἔδειξε τοὺς δὲ ἀνθρώπους, τοὺς μὲν δούλους ἐποίησε τοὺς δὲ ἐλευθέρους.

Ηράκλειτος

III

Πόλεμος, ο μεγάλος εξισωτής· τελικός ο θάνατος

IV

Ο Ιπποκράτης, ο οποίος θεράπευσε πολλές ασθένειες, ο ίδιος μετά από μια ασθένεια πέθανε. Οι Χαλδαίοι προείδαν τον θάνατο πολλών, έπειτα όμως και τους ίδιους ο θάνατος βρήκε. Ο Αλέξανδρος και ο Πομπήιος και ο Γάιος Καίσαρ, αφού εξαφάνισαν ολόκληρες πολιτείες από τα θεμέλια τους τόσες φορές και κατέκοψαν στην μάχη πολλές μυριάδες ιππέων και πεζών, και οι ίδιοι κάποτε έφυγαν από την ζωή. Ο Ηράκλειτος, που μελέτησε τόσο πολύ την τάση που έχουν τα πράγματα να μεταβάλλονται σε πυρ (ή την καταστροφή-γέννηση του κόσμου από πυρκαγιά: περὶ τῆς τοῦ κόσμου ἐκπυρώσεως), γέμισε νερό και πέθανε αλειμμένος με κοπριά από βόδια. Τον Δημόκριτο οι ψείρες οδήγησαν στον θάνατο, τον Σωκράτη άλλες ψείρες φόνευσαν. 

Τι σημασία έχουν αυτά; Εισήλθες στο πέλαγος (της ζωής), έκανες το ταξίδι και επανήλθες (στην ξηρά), αποβιβάσου λοιπόν.

[...]

Να συλλογίζεσαι συνεχώς πόσοι γιατροί έχουν πεθάνει, αφού συγκέντρωσαν πολλές φορές με προσοχή τα μάτια τους πάνω από τους ασθενείς· πόσοι μαθηματικοί που προέβλεψαν τον θάνατο των άλλων· πόσοι φιλόσοφοι που διατύπωσαν μύριες απόψεις για τον θάνατο ή την αθανασία· πόσοι άρχοντες αφού φόνευσαν πολλούς· πόσοι τύραννοι έχουν χαθεί, αφού κυβέρνησαν ανθρώπους με φοβερή αλαζονεία· πόσες πόλεις ολόκληρες, για να πω την αλήθεια, έχουν χαθεί... αναρίθμητες.

Επίσης, φέρε στο μυαλό σου, τον έναν μετά τον άλλον, πολλούς ανθρώπους που έχεις γνωρίσει. Ο ένας κήδευσε τον άλλον και έπειτα πέθανε ο ίδιος· ο άλλος εκείνον· όλα σε σύντομο χρόνο γίνονται. Το συμπέρασμα: να ξέρεις πάντα πόσο εφήμερα και ευτελή είναι τα ανθρώπινα.

Μάρκος Αυρήλιος

V

Στην πραγματικότητα, κάνουμε λάθος να πιστεύουμε ότι ο θάνατος βρίσκεται μπροστά μας: μεγάλο μέρος του έχει ήδη περάσει, γιατί όλη η προηγούμενη ζωή μας βρίσκεται στα χέρια του θανάτου...

Όλα όσα έχουμε ανήκουν σε άλλους. Μόνο ο χρόνος είναι δικός μας.

Σενέκας

.~`~.

Το βιβλίο μου κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Τόπος με τίτλο:

Το Τέλος της Μεγάλης Παρέκκλισης

Από την Ουκρανία και την Πανδημία στη Νέα Πλανητική Τάξη

Δημήτρης Β. Πεπόνης

Μπορείτε να προμηθευτείτε και να παραγγείλετε Το Τέλος της Μεγάλης Παρέκκλισης (Τόπος) σε όλα τα βιβλιοπωλεία πανελλαδικά. Ενδεικτικοί σύνδεσμοι με το βιβλίο: Πολιτεία, Ιανός, Πρωτοπορία, Public κ.λπ.

~

Κοσμοϊδιογλωσσία στο facebook

Αν θεωρείτε πως ο χρόνος που αφιερώνεται και οι ιδέες που εκφράζονται έχουν αξία, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το κουμπί Donate προκειμένου να συμβάλλετε στην απρόσκοπτη συνέχιση του εγχειρήματος της Κοσμοϊδιογλωσσίας. Ευχαριστώ.

7534 ε.Κ. (A.M.) | 4723 黄帝历 | 22 | 2 | 2026 μ.Χ. | 1447 سنة هجرية (A.H.) | 7 μ.Κ. (VII A.Q.)

Read More

Οτιδήποτε κι αν συμβεί, πάντα θ' αποδειχθεί πως αυτό ακριβώς είχε προβλεφθεί...

7534 ε.Κ. (A.M.) | 4723 黄帝历 | 11 | 2 | 2026 μ.Χ. | 1447 سنة هجرية (A.H.) | 7 μ.Κ. (VII A.Q.)

Μουσική Συνοδεία

Όταν συμβαίνει κάποιο γεγονός, οι άνθρωποι εκφράζουν τις γνώμες τους, τις ευχές τους για την έκβαση του, κι επειδή το γεγονός πηγάζει από την ενέργεια πολλών ανθρώπων, οπωσδήποτε κάποια από τις εκφρασμένες γνώμες κι ευχές θα πραγματοποιηθεί, έστω κατά προσέγγιση. Όταν η κάποια αυτή από τις εκφρασμένες γνώμες πραγματοποιηθεί, συνδέεται μέσα στο μυαλό μας με το γεγονός σα διαταγή που προηγήθηκε απ' αυτό.

Μερικοί άνθρωποι σέρνουν ένα μαδέρι. Ο καθένας τους λέει τη γνώμη του για το πως και κατά που θα το σύρουν. Το μεταφέρουν επιτέλους κι αποδεικνύεται πως αυτό έγινε όπως το είχε πει ένας απ' αυτούς. Αυτός διέταξε. Να λοιπόν η διαταγή και η εξουσία στην πρωτόγονη τους μορφή. 

Εκείνος που δούλεψε πιο πολύ με τα χέρια, μπορούσε λιγότερο να καλοσκεφτεί αυτό που έκανε, και να κρίνει τι θα μπορούσε να προκύψει απ' την κοινή δράση και να διατάξει... Εκείνος που πιο πολύ διέταξε, εξαιτίας της δράσης του με τα λόγια, είναι φανερό πως μπόρεσε λιγότερο να δουλέψει με τα χέρια. Όσο περισσότεροι είναι οι άνθρωποι που κατευθύνουν τη δράση τους προς έναν σκοπό, τόσο περισσότερο ξεχωρίζει η κατηγορία εκείνων που παίρνουν τόσο πιο λίγη άμεση συμμετοχή στην κοινή δράση, όσο πιο πολύ η δράση τους κατευθύνεται στο να δίνουν διαταγές.

Ο άνθρωπος, όταν ενεργεί μόνος, φέρνει μέσα του πάντα ορισμένη σειρά από σκέψεις που καθοδήγησαν, όπως του φαίνεται, την προηγούμενη δράση του και που χρησιμεύουν γι' αυτόν σα δικαιολογία της τωρινής του δράσης, και τον καθοδηγούν στην πρόβλεψη του για τις μελλοντικές του πράξεις. Το ίδιο ακριβώς κάνουν και οι συναθροίσεις ανθρώπων, αφήνοντας σε εκείνους που δε συμμετέχουν στην ενέργεια να επινοούν τις κρίσεις, τις δικαιολογίες και τις προβλέψεις για την ομαδική τους δράση.

~

Για αίτια γνωστά μας ή άγνωστα, οι Γάλλοι αρχίζουν ν' αλληλοσκοτώνονται και ν' αλληλοπνίγονται. Και στο γεγονός αυτό αντιστοιχεί και συμβαδίζει η δικαιολογία στις εκφρασμένες θελήσεις των ανθρώπων, πως αυτό ήταν απαραίτητο για το καλό της Γαλλίας, για την ελευθερία, για την ισότητα. Οι άνθρωποι παύουν ν' αλληλοσφάζονται, και το γεγονός αυτό το συνοδεύει η δικαιολογία που συνίσταται στην ανάγκη της ενότητας της εξουσίας, της αντίστασης στην Ευρώπη κ.λπ. Οι άνθρωποι πηγαίνουν απ' τη δύση στην ανατολή, σκοτώνοντας τους ομοίους τους, και το γεγονός αυτό συνοδεύουν λόγια για τη δόξα της Γαλλίας, την ποταπότητα της Αγγλίας κ.λπ.

Η Ιστορία μας δείχνει πως οι δικαιολογίες αυτές του γεγονότος δεν έχουν καμία κοινή βάση, αντιφάσκουν μεταξύ τους, όπως ο σκοτωμός ενός ανθρώπου εξαιτίας της αναγνώρισης των δικαιωμάτων του, κι ο σκοτωμός εκατομμυρίων ανθρώπων στη Ρωσσία για την ταπείνωση της Αγγλίας. Όμως, οι δικαιολογίες αυτές, στη σύγχρονη αντίληψη, έχουν τη σημασία τους.

Οι δικαιολογίες αυτές αφαιρούν την ηθική ευθύνη από τους ανθρώπους που δημιουργούν τα γεγονότα. Οι προσωρινοί αυτοί σκοποί μοιάζουν με τις σκούπες για το καθάρισμα του δρόμου, που προχωρούν πάνω στις σιδηροτροχιές, μπροστά απ' το τραίνο: καθαρίζουν τον δρόμο της ηθικής ευθύνης των ανθρώπων.

Χωρίς τις δικαιολογίες αυτές, δε θα μπορούσε να εξηγηθεί ούτε το τόσο απλό ζήτημα, που προκύπτει απ' την εξέταση του κάθε γεγονότος: πως τα εκατομμύρια άνθρωποι διαπράττουν τα ομαδικά εγκλήματα, τους πολέμους, τους σκοτωμούς κ.λπ.

~

Με τους σημερινούς πολύπλοκους τύπους της κρατικής και κοινωνικής οργάνωσης της Ευρώπης, μπορεί τάχα να φανταστεί κανείς ένα οποιοδήποτε γεγονός που να μην έχει προκαθοριστεί, υποδειχθεί, διαταχθεί από τους ηγεμόνες, τους υπουργούς, τις Βουλές, τις εφημερίδες; Υπάρχει, τάχα, έστω και μια ομαδική ενέργεια που να μη βρει τη δικαιολογία της στην κρατική ενότητα, στον ενθουσιασμό, στην ισορροπία της Ευρώπης, στον πολιτισμό; Έτσι, κάθε γεγονός συμπίπτει αναπόφευκτα με κάποια εκφρασμένη ευχή και, βρίσκοντας έτσι τη δικαιολογία του, παρουσιάζεται σαν προϊόν της θέλησης ενός ή περισσοτέρων ανθρώπων...

Οτιδήποτε κι αν συμβεί, πάντα θ' αποδειχθεί πως αυτό ακριβώς είχε προβλεφθεί κι είχε διαταχθεί... 

Εξετάζοντας μονάχα εκείνες τις εκφράσεις της θέλησης των ιστορικών προσώπων που θα μπορούσαν ν' αναφερθούν σε γεγονότα, σα διαταγές, οι ιστορικοί υπέθεταν ότι τα γεγονότα εξαρτώνται απ' τις διαταγές. Εξετάζοντας όμως τα ίδια τα γεγονότα και τη σχέση εκείνη των ιστορικών προσώπων με τις μάζες, εμείς βρήκαμε πως τα ιστορικά πρόσωπα και οι διαταγές τους εξαρτώνται απ' τα γεγονότα. 

Σαν αναμφισβήτητη απόδειξη για το συμπέρασμα αυτό χρησιμεύει το ότι, οσεσδήποτε κι αν είναι οι διαταγές, το γεγονός δε θα πραγματοποιηθεί, αν δεν υπάρχουν άλλα αίτια. Μόλις όμως το γεγονός πραγματοποιηθεί ―οποιοδήποτε κι αν είναι―, τότε απ' όλες τις θελήσεις, που αδιάκοπα εκφράζουν τα διάφορα πρόσωπα, θα βρεθούν κάποιες που, ως προς τη σημασία κι ως προς τον χρόνο, μπορούν ν' αναχθούν στο γεγονός, σα διαταγες.

Άμα φτάσουμε σ' αυτό το συμπέρασμα, μπορούμε ξεκάθαρα και θετικά ν' αποκριθούμε σε κείνα τα δύο ουσιαστικά ερωτήματα της Ιστορίας: (1) Τι είναι εξουσία; (2) Ποια δύναμη παράγει την κίνηση των λαών; 

• Εξουσία είναι μια τέτοια σχέση ορισμένου προσώπου προς άλλα πρόσωπα, που το πρόσωπο αυτό παίρνει τόσο λιγότερο μέρος στην πράξη, όσο πιο πολλές γνώμες, προβλέψεις και δικαιολογίες εκφράζει για την ομαδική ενέργεια που εκτελείται.

• Την κίνηση των λαών, την παράγει όχι η εξουσία, όχι η πνευματική δράση, ούτε ακόμα η συνένωση του ενός και του άλλου, όπως νόμιζαν οι ιστορικοί, μα η δράση όλων των ανθρώπων που παίρνουν μέρος στο γεγονός και που συγκροτούνται πάντοτε έτσι, ώστε εκείνοι που παίρνουν πιο άμεσα μέρος στο γεγονός αναλαμβάνουν την πιο μικρή ευθύνη ― και αντίστροφα.

Από ηθική άποψη, σαν αίτιο του γεγονότος παρουσιάζεται η εξουσία ― από φυσική άποψη, εκείνοι που υπακούουν στην εξουσία.

Επειδή όμως δεν μπορεί καν να νοηθεί ηθική δράση χωρίς τη φυσική δράση, για τούτο, το αίτιο του γεγονότος δε βρίσκεται ούτε στη μια ούτε στην άλλη, παρά μονάχα στη συνένωση και των δύο. Ή, μάλλον, μ' άλλα λόγια, η έννοια του αιτίου δεν μπορεί να εφαρμοστεί στο φαινόμενο που εξετάζουμε...

Γιατί γίνονται ένας πόλεμος ή μια επανάσταση; Δεν το ξέρουμε. Ξέρουμε μονάχα πως, για να πραγματοποιηθεί η μια ή η άλλη ενέργεια, οι άνθρωποι συγκροτούν ορισμένη ομάδα και παίρνουν μέρος σε αυτήν όλοι. Και λέμε πως τέτοια είναι η φύση των ανθρώπων, πως αυτό είναι νόμος.

Λεβ Νικολάγιεβιτς Τολστόι

Lyov Nikolayevich Tolstoy

Πόλεμος και Ειρήνη

Война и миръ

Δεύτερος Επίλογος

VII

.~`~.

Το βιβλίο μου κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Τόπος με τίτλο:

Το Τέλος της Μεγάλης Παρέκκλισης

Από την Ουκρανία και την Πανδημία στη Νέα Πλανητική Τάξη

Δημήτρης Β. Πεπόνης

Μπορείτε να προμηθευτείτε και να παραγγείλετε Το Τέλος της Μεγάλης Παρέκκλισης (Τόπος) σε όλα τα βιβλιοπωλεία πανελλαδικά. Ενδεικτικοί σύνδεσμοι με το βιβλίο: Πολιτεία, Ιανός, Πρωτοπορία, Public κ.λπ.

~

Κοσμοϊδιογλωσσία στο facebook

Αν θεωρείτε πως ο χρόνος που αφιερώνεται και οι ιδέες που εκφράζονται έχουν αξία, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το κουμπί Donate προκειμένου να συμβάλλετε στην απρόσκοπτη συνέχιση του εγχειρήματος της Κοσμοϊδιογλωσσίας. Ευχαριστώ.

7534 ε.Κ. (A.M.) | 4723 黄帝历 | 11 | 2 | 2026 μ.Χ. | 1447 سنة هجرية (A.H.) | 7 μ.Κ. (VII A.Q.)

Read More

Για την αδυναμία του κράτους των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής.

7534 ε.Κ. (A.M.) | 4723 黄帝历 | 11 | 2 | 2026 μ.Χ. | 1447 سنة هجرية (A.H.) | 7 μ.Κ. (VII A.Q.)

Το κείμενο δημοσιεύτηκε στις 3 Φεβρουαρίου

I

Οι αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις που αναπτύχθηκαν στην Κορέα ξεπέρασαν τις 300.000 κατά το τελευταίο έτος του πολέμου, το 1953. 

Το 1969 οι Ηνωμένες Πολιτείες κορύφωσαν την παρουσία τους στο Βιετνάμ με περισσότερους από 540.000 στρατιώτες.

Το 2005 στο Ιράκ, οι κατοχικές αμερικανικές δυνάμεις ήταν περίπου 160.000. Τα επόμενα χρόνια ο αριθμός θα φθίνει από 138.000 στην αρχή σε 116.000 στα τέλη του 2009, από 95.000 στην αρχή σε 50.000 στα τέλη του 2010, από 45.000 στα μέσα σε 36.000 προς τα τέλη του 2011.

Όσο μειώνονταν οι αμερικανικές δυνάμεις στο Ιράκ αυξάνονταν στο Αφγανιστάν, όπου το 2007 υπήρχαν περίπου 26.000 Αμερικανοί στρατιώτες, στα τέλη του 2008 περίπου 31.000, στα τέλη του 2009 περίπου 68.000, στα μέσα του 2010 περίπου 90.000, με κορύφωση από τα τέλη του 2010 μέχρι και τα τέλη του 2011 όταν υπήρχαν περίπου 100.000 Αμερικανοί στρατιώτες στο Αφγανιστάν.

Τέλη 2009

Ιράκ ≈ 116.000

Αφγανιστάν ≈ 68.000

Τέλη 2010

Ιράκ ≈ 48.400

Αφγανιστάν ≈ 97.500

Τέλη 2011

Ιράκ ≈ 36.000

Αφγανιστάν ≈ 93.000 με 99.000

Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής δεν μπορούσαν να διαθέσουν πάνω από 200.000 στρατιωτικό προσωπικό. [1]  

Που να πας με τέτοιους αριθμούς στο Ιράν. Καμία δύναμη, είτε αυτή είναι οι ΗΠΑ, υπό τις παρούσες συνθήκες, [2] είτε η Τουρκία, από κοινού με τη Σαουδική Αραβία, δεν μπορούν να φέρουν εις πέρας εισβολή και κατοχή στο Ιράν. Τουρκία, Σαουδική Αραβία και Πακιστάν, από κοινού, ίσως, υποθετικά και δυνητικά, θα μπορούσαν να καταφέρουν κάτι σοβαρό και άξιο λόγου.

Το δε Ισραήλ αδυνατεί να διατηρήσει κατοχή σε μη μικροσκοπικό έδαφος, εξ ου και συμπεριφέρεται σαν μικροσκοπικές Ηνωμένες Πολιτείες της Μέσης Ανατολής: έχει παραμυθιάσει τόσο τον εαυτό του όσο και τον υπόλοιπο πλανήτη με την αεροπορική ισχύ. Αλλά ακόμα και αν εστιάσει κανείς αποκλειστικά στην αεροπορική ισχύ, ανατιμώντας την υπερβολικά, το Ισραήλ δεν είναι ικανό να διατηρήσει για παρατεταμένη διάρκεια ουσιαστικά χτυπήματα υψηλής έντασης στο Ιράν χωρίς την απόλυτη, πλήρη και συνεχή υποστήριξη των ΗΠΑ.

Όπως έχουν τα πράγματα, τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, [2] μόνο εσωτερικά μπορεί να ηττηθεί πραγματικά το Ιράν.

ΙΙ

Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, έχοντας εγκαταλείψει την προάσπιση του δικαίου, προσπαθούν να επιβεβαιώσουν την ισχύ τους (Το Τέλος της Μεγάλης Παρέκκλισης, Σελ. 160, 166, 175) με κινήσεις εντυπωσιασμού και θεατρινισμούς, εύκολες γρήγορες νίκες, μαζικές αεροναυτικές επιθέσεις ―που τάχα κερδίζουν και τελειώνουν πολέμους, με βάση τα παραμύθια που λένε στον εαυτό τους οι Αμερικανοί― και στρατηγικές αποκεφαλισμού: μια αμερικανική σύλληψη που δεν ξεπερνά τις τρεις δεκαετίες ζωής, η οποία φανερώνει αδυναμία και εφαρμόζεται από δυνάμεις που φοβούνται ή αδυνατούν να κάνουν εισβολή και κατοχή.

Οι ΗΠΑ από εκεί που έκαναν εισβολή και κατοχή στο Ιράκ φοβούνται το ηθικό και υλικό κόστος μιας εισβολής και κατοχής στη γειτονική Βενεζουέλα, σε ένα απείρως ευνοϊκότερο περιφερειακό περιβάλλον συγκριτικά με αυτό που υπήρχε σε Ιράκ και Αφγανιστάν.

Αυτό φανερώνουν οι στρατηγικές αποκεφαλισμού: αδυναμία εισβολής και κατοχής εδάφους ― και φόβο αδυναμίας τερματισμού πολέμου: φόβο και αδυναμία.

Ας βάλουν τίποτα οικονομικές κυρώσεις (που τις υπερεκτιμούν οι οικονομιστές) γιατί έτσι όπως έχουν τα πράγματα, μέχρι τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής δεν μπορούν να διεξάγουν κανονικό πόλεμο. 

Έχω επισημάνει στο βιβλίο μου, Το Τέλος της Μεγάλης Παρέκκλισης, ότι «Οι οικονομικές κυρώσεις δεν ήταν παρά το προκάλυμμα της αδυναμίας αντίδρασης και επηρεασμού της βούλησης του αντιπάλου, αποτελώντας το προπέτασμα καπνού πίσω από το οποίο κρύβεται η αδυναμία των ΗΠΑ να προασπίσουν το δίκαιό τους και να επιβεβαιώσουν την ισχύ τους.» (Σελ. 175) και, επιπλέον, ότι «Οι ΗΠΑ, όπως έχουν σήμερα, αδυνατούν να φέρουν εις πέρας εισβολή και κατοχή σε ένα κράτος επιπέδου π.χ. Τουρκίας.» (Σελ. 186)

Το 1953 οι ΗΠΑ είχαν πληθυσμό 160 εκατομμύρια και διέθεσαν 300.000 στρατιώτες στην Κορέα.

Το 1969 οι ΗΠΑ είχαν πληθυσμό 202 εκατομμύρια και διέθεσαν 540.000 στρατιώτες στο Βιετνάμ.

Το 2011 οι ΗΠΑ είχαν πληθυσμό 311 εκατομμύρια και αδυνατούσαν να διαθέσουν περισσότερους από 200.000 στρατιώτες σε Ιράκ και Αφγανιστάν. 

Το 2026 οι ΗΠΑ έχουν πληθυσμό 349 εκατομμύρια και είναι προς συζήτηση τι αριθμό στρατευμάτων μπορούν να διαθέσουν σε εμπόλεμη ζώνη. 

ΙΙΙ

Ορισμένοι αποδίδουν υπερβολική βαρύτητα στις τεχνολογικές εξελίξεις και με έμμεσο τρόπο θέτουν το ερώτημα: ναι, αλλά το AI κύριε... [3]

Και οι Ρώσσοι ασχολούνται με το AI αλλά έχουν και 700.000 στη γραμμή του μετώπου· για να το θέσουμε διαφορετικά, με ιστορικούς όρους: μέχρι το AI (το Almost Intelligent, για να ευθυμήσουμε και λίγο), να καταφέρει να υποκαταστήσει τους 1.500.000 με 3.000.000 Αμερικανούς που βρέθηκαν στο ευρωπαϊκό θέατρο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και τα 16.000.000 Αμερικανούς που υπηρέτησαν, συνολικά, κατά τη διάρκεια του πολέμου, έχουμε καιρό. 

Σε όσους διακατέχονται από τέτοιες αντιλήψεις, βασίζοντας τα πάντα στις τεχνολογικές εξελίξεις, θα τους θυμίσουμε όσα είχαν πει οι αρχαίοι Αθηναίοι στον περίφημο διάλογο, που όλοι επικαλούνται αλλά λίγοι έχουν διαβάσει: 

μας φαίνεται ότι είσαστε οι μόνοι άνθρωποι που κρίνετε λαμβάνοντας υπόψη περισσότερο τα μελλοντικά γεγονότα παρά την κατάσταση που έχετε μπροστά σας και νομίζετε ότι, μόνο και μόνο επειδή τα επιθυμείτε, πράγματα μελλοντικά και αόριστα έχουν κιόλας συμβεί. Στηρίξατε τα πάντα... στις ελπίδες σας και θα χάσετε τα πάντα. (Θουκυδίδης, Ἱστορίαι, 5.113.1) [4]

Δημήτρης Β. Πεπόνης

Το κείμενο δημοσιεύτηκε στις 3 Φεβρουαρίου. Προς συμπλήρωση και συνέχεια του παρόντος κειμένου διαβάστε, επιπλέον, και όσα δημοσίευσα στις 24 Φεβρουαρίου 2026.

[1] Οι εκτιμήσεις είναι ότι 300-350.000 στρατιώτες βρέθηκαν υπό την εποπτεία της CENTCOM στην έναρξη του πολέμου στο Ιράκ, το 2003. To 1939 η Γερμανία εισέβαλε στην Πολωνία με περίπου 1.500.000 στρατιώτες. Υπόψιν, τα τεχνολογικά συστήματα των στρατών του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου θα ήταν απρόσβλητα από τον ψηφιακό λεβιαθάν που, στις μέρες μας, υποτίθεται ότι κρίνει τα πάντα.

[2] Γράφω «υπό τις παρούσες συνθήκες» και «μέχρι τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές» διότι αν δούμε τις ΗΠΑ να διαθέτουν 500.000 ή 1.000.000 στρατιωτικό προσωπικό σε πολεμικό μέτωπο, τότε αλλάζει το πράγμα.

[3] Οι στρατιωτικοί, Αμερικανοί, Ρώσσοι, Κινέζοι και άλλοι, θα χρησιμοποιήσουν το AI κυρίως για αμυντικούς σκοπούς (αντιπυραυλικές άμυνες κ.λπ) και για δεδομένα που θα υποβοηθούν τη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Οι στρατηγοί δεν πρόκειται να παραχωρήσουν επιθετική πρωτοβουλία σε μη ανθρώπινα χέρια.

[4] Όπως έχω επισημάνει και παλαιότερα, όχι η αντίθεση δικαιοσύνης και ισχύος αλλά αυτή είναι η καταληκτική τοποθέτηση και κριτική των Αθηναίων προς τους Μηλίους: ότι βασίζονται στο μέλλον και στις επιθυμίες τους αντί στην κατάσταση που έχουν μπροστά τους στο παρόν, ότι βασίζονται στους συμμάχους τους, στην τύχη και στις ελπίδες (Θουκυδίδης, Ἱστορίαι, 5.113.1). Τα ίδια κάνουν και οι σημερινοί με την τεχνολογία· και παρά τις τεχνολογικές εξελίξεις, η τοποθέτηση των Αθηναίων ισχύει στο ακέραιο μέχρι και σήμερα, 2500 χρόνια μετά, όχι μόνο για τους αδύναμους αλλά και για τους ισχυρούς, για όλους.

Συναφή κείμενα: (1) Για την υποκρισία του κράτους των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. (2) Για την ασυδοσία του κράτους των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. (3) Οι δύο όψεις του μεγαλύτερου προβλήματος για τους περισσότερους ανθρώπους σε ολόκληρο τον πλανήτη. (4) Τρία αναλυτικά και ερμηνευτικά πλαίσια προκειμένου να εντάξετε τη σύγκρουση Ισραήλ και Ιράν. (5) Ηχώ από τα βάθη των αιώνων: Είναι ανοησία να εκστρατεύει κανείς εναντίον εκείνων τους οποίους δεν θα μπορέσει να υποτάξει, και αν ακόμα τους νικήσει. (6) Από την αμερικανική στην ισραηλινή αποτυχία αποτροπής και στην κρίση της αμερικανικής εξουσίας. (7) Για το μέλλον των συμμάχων των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. (8) Γροιλανδία, Καναδάς, Ευρώπη και Αρκτικός Ωκεανός. (9) Για το μέλλον των συμμάχων των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής II.

.~`~.

Το βιβλίο μου κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Τόπος με τίτλο:

Το Τέλος της Μεγάλης Παρέκκλισης

Από την Ουκρανία και την Πανδημία στη Νέα Πλανητική Τάξη

Δημήτρης Β. Πεπόνης

Μπορείτε να προμηθευτείτε και να παραγγείλετε Το Τέλος της Μεγάλης Παρέκκλισης (Τόπος) σε όλα τα βιβλιοπωλεία πανελλαδικά. Ενδεικτικοί σύνδεσμοι με το βιβλίο: Πολιτεία, Ιανός, Πρωτοπορία, Public κ.λπ.

~

Κοσμοϊδιογλωσσία στο facebook

Αν θεωρείτε πως ο χρόνος που αφιερώνεται και οι ιδέες που εκφράζονται έχουν αξία, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το κουμπί Donate προκειμένου να συμβάλλετε στην απρόσκοπτη συνέχιση του εγχειρήματος της Κοσμοϊδιογλωσσίας. Ευχαριστώ.

7534 ε.Κ. (A.M.) | 4723 黄帝历 | 11 | 2 | 2026 μ.Χ. | 1447 سنة هجرية (A.H.) | 7 μ.Κ. (VII A.Q.)

Read More

Μια φορά κι έναν καιρό...

7534 ε.Κ. (A.M.) | 4723 黄帝历 | 6 | 2 | 2026 μ.Χ. | 1447 سنة هجرية (A.H.) | 7 μ.Κ. (VII A.Q.)

Απαραίτητη Μουσική Συνοδεία

...εννέα γενεές πριν από σήμερα, σε έναν κόσμο μακρινό, ζούσε μια βασίλισσα με τους τρεις γιους της.

Ας ξεκινήσω όμως την ιστορία μου από την εποχή που ήταν ακόμη πριγκίπισσα, η μικρότερη από τρεις αδερφές.

Μια μέρα, καθώς έτρωγαν όλες οι αδερφές μαζί στο τραπέζι της σάλας, ο βασιλιάς και πατέρας τους απευθύνθηκε στις κόρες του...

«Πόσο μ’ αγαπάς;» ρώτησε τη μεγαλύτερη. 

«Σ’ αγαπώ, πατέρα μου και βασιλιά μου, σαν το χρυσάφι και το ασήμι όλου του κόσμου», αποκρίθηκε εκείνη.

«Εσύ;» ρώτησε τη δευτερότοκη κόρη του. 

«Εγώ σ’ αγαπώ περισσότερο από τα κοσμήματα και τα νομίσματα όλων των βασιλείων», είπε με τσαχπινιά και γεμάτη χάρη η δεύτερη.

«Κι εσύ;» ρώτησε τη μικρότερη· κι αυτή αποκρίθηκε: 

«Πατέρα, σ’ αγαπώ σαν το αλάτι της Γης».

Ο βασιλιάς αποσύρθηκε στα διαμερίσματά του. Μετά από ώρες που έμεινε απομονωμένος, κοιτάζοντας έξω από το παράθυρο τη θέα της όμορφης χώρας του, έδωσε εντολή να διώξουν τη μικρή του κόρη από το Βασίλειο. 

Οι φρουροί ξαφνιάστηκαν· ωστόσο υπάκουσαν. Οδήγησαν τη μικρή πριγκίπισσα στο δάσος, την άφησαν εκεί και επέστρεψαν στο παλάτι.

~ . ~

Η πριγκίπισσα απαρηγόρητη και φοβισμένη, έκλαιγε. Σκεφτόταν πως μόλις το πέπλο της νύχτας καλύψει τα πάντα, θα της επιτεθούν τα θηρία. «Θα με κατασπαράξουν», μονολογούσε γεμάτη τρόμο. 

Εξουθενωμένη από τα δάκρυα, κάθισε να ξαποστάσει κάτω από ένα δέντρο. Ο ήλιος σχεδόν έδυε, ήταν η ώρα του δειλινού. Τελικά, μετά από ώρες αγωνίας, βυθίστηκε σε έναν ονειρικό ύπνο... 

Ξύπνησε απότομα, μέσα στα βαθιά μεσάνυχτα, λουσμένη από το φως της πανσελήνου, και βρήκε δίπλα της λίγο νερό και ένα πιάτο φαΐ· ξαφνιάστηκε με ό,τι είδε στο πιάτο... Έφαγε, ήπιε και αισθάνθηκε χαρούμενη για μια στιγμή. 

Βρίσκοντας κουράγιο μέσα της αποφάσισε να μαζέψει τη δύναμή της. 

Πήρε μια ανάσα και είπε στον εαυτό της: «αν δεν με κατασπαράξουν τα θηρία τη νύχτα, το ξημέρωμα θα φύγω από το δάσος και θα πάω πέρα από τα όρια της χώρας του πατέρα μου». 

Το επόμενο πρωί, μέσα στη δροσιά της αυγής, η πριγκίπισσα ξεκίνησε να περπατά όλο και πιο βαθιά μέσα στο δάσος. Μετά από ώρες, και ενώ ένιωθε σα να έχει σταματήσει ο ήλιος να κινείται και ο χρόνος να κυλά, βρέθηκε μπροστά σε μια μεγάλη πύλη.

«Το μυστικό!», σκέφτηκε.

~ . ~

Η πύλη ήταν μισόκλειστη. Την άνοιξε και συνέχισε να περπατάει. Μπροστά της φανερώθηκε ένας ωραίος κήπος. Σε ένα ξέφωτο, στο τέλος του κήπου, ξεπρόβαλε ένα παλάτι. Όλα ήταν πανέμορφα, όμως δεν υπήρχαν πουθενά άνθρωποι. Όλα ήταν έρημα. 

Ένιωθε περίεργα, αισθανόταν ότι τα πάντα ήταν γνώριμα. 

Μπήκε μέσα στο παλάτι και περνώντας από δωμάτιο σε δωμάτιο είδε μια σάλα. Στο τραπέζι είχε ένα πιάτο, αλλά δεν υπήρχε κανείς εκεί να τρώει. Δεν έδωσε σημασία και προχώρησε στους υπόλοιπους χώρους του παλατιού. 

Στο τέλος, έφτασε σε ένα ολόφωτο δωμάτιο με μεγάλο μπαλκόνι. Μέσα από το φως διαφάνηκε η μορφή ενός νεαρού άνδρα που στεκόταν έχοντας πλάτη προς αυτήν, κοιτάζοντας έξω. 

«Γιατί δεν είναι κανείς εδώ;», τον ρώτησε.

«Έχουν φύγει όλοι σε εκστρατεία με τον πατέρα μου. Και οι υπήκοοι εγκατέλειψαν τη χώρα για να σωθούν», απάντησε ο νεαρός δίχως να γυρίσει να την κοιτάξει.  

«Και εσύ τι κάνεις εδώ, ολόκληρος πρίγκιπας, μόνος;», συνέχισε.

«Έδιωξα τους υπηρέτες και ετοιμάζομαι να φύγω και εγώ· πάω να γυρέψω νέα από τον πατέρα μου», αποκρίθηκε. «Μπορείς να μείνεις εδώ, αν θες», της είπε φεύγοντας χωρίς να την κοιτάξει.

~ . ~

Ο πρίγκιπας γύριζε από χώρα σε χώρα αλλά δεν μπορούσε να μάθει πουθενά νέα για την τύχη του πατέρα του και του στρατό του. Λες και είχαν εξαφανιστεί από προσώπου γης. 

Κουρασμένος από την αναζήτηση, αποφάσισε να ξαποστάσει κάτω από ένα δέντρο· ήταν απομεσήμερο και αποκοιμήθηκε. Μέσα στον ύπνο του είδε ένα όνειρο, και μέσα στο όνειρο τον επισκέφτηκε μια γυναικεία μορφή, που του ψιθύρισε ένα μυστικό. 

Όταν ξύπνησε, ζάλωσε το άλογό του και γεμάτος αποφασιστικότητα έφυγε γρήγορα. Στην επιστροφή του προς το παλάτι συνάντησε έναν ζητιάνο. Τον κοίταξε σαστισμένος, για μια στιγμή, σα να μην πίστευε αυτό που έβλεπε.

«Έλα μαζί μου», είπε στον ζητιάνο.

Πλησιάζοντας το παλάτι, η πριγκίπισσα είδε από το μπαλκόνι τους δύο άνδρες να έρχονται από μακριά. 

Μόλις έφτασαν, ο πρίγκιπας πήγε και της είπε να ετοιμάσει ένα πιάτο φαΐ για τον ζητιάνο. Μετά από λίγο όλα ήταν έτοιμα. Όμως μόλις ο πρίγκιπας και ο ζητιάνος μπήκαν στη σάλα, ήταν άδεια. Η πριγκίπισσα δεν ήταν εκεί. 

Στο τραπέζι υπήρχαν τρία πιάτα. Το ένα είχε χρυσό και ασήμι, το άλλο κοσμήματα και νομίσματα και το τελευταίο ψωμί και αλάτι.

Ο ζητιάνος κάθισε μπροστά από το πιάτο με το ψωμί και το αλάτι και δακρυσμένος αναφώναξε, «που είσαι κόρη μου! Που είσαι;»

~ . ~

Όλον αυτόν τον καιρό στο Βασίλειο είχε ξεσπάσει ταραχή μεγάλη. Πόλεμος. Οι δύο μεγαλύτερες κόρες είχαν συνασπιστεί και από κοινού είχαν εκθρονίσει και εξορίσει τον βασιλιά και πατέρα τους· και τώρα μάχονταν, μεταξύ τους, για το ποια θα καθίσει στον Θρόνο.

Ο εκθρονισμένος και εξορισμένος βασιλιάς, η εκδιωγμένη από τον πρώην βασιλιά και πλέον ζητιάνο πατέρα της πριγκίπισσα, και ο πρίγκιπας που τώρα ήταν βασιλιάς σε ένα βασίλειο χωρίς υπηκόους, αποφάσισαν να συγκεντρώσουν στρατό από τις γειτονικές περιοχές και να βαδίσουν ενάντια στις αδερφές που μάχονταν η μια την άλλη για το ποια θα γίνει βασίλισσα. Πέρασε καιρός όμως τελικά τα κατάφεραν. 

Στη μάχη που έγινε, οι δύο μεγαλύτερες κόρες του εξόριστου βασιλιά, που τώρα είχαν συνασπιστεί, ξανά, προκειμένου να αντιμετωπίσουν από κοινού, μαζί, τον πατέρα τους, τη μικρή τους αδερφή και τον πρίγκιπα, ηττήθηκαν. 

Όμως προτού τελειώσει η μάχη, και ενώ τα πάντα είχαν κριθεί, ο πληγωμένος πατέρας τους πέταξε το σπαθί του και στάθηκε μπροστά τους. «Σας συγχωρώ», τους είπε. «Πετάξτε τα όπλα σας και ας τελειώσει εδώ αυτή η κατάρα». 

Οι δυο μεγαλύτερες κόρες τον κοίταξαν με μίσος, δείχνοντας τα αιματοβαμμένα τους σπαθιά, και  τράπηκαν σε φυγή. Βλέποντας τες να φεύγουν, αμετανόητες και γεμάτες μίσος, ο πατέρας τους ξεψύχησε.

Λένε πως ο τάφος του βασιλιά που έγινε ζητιάνος βρίσκεται στο σημείο όπου η αίσθηση του χρόνου και της κίνησης είναι πάντοτε παράξενη. 

Κάθε φορά που η Σελήνη είναι γεμάτη, η κόρη του, η μικρή πριγκίπισσα που έγινε βασίλισσα, περνάει από τον τάφο του πατέρα της, που μόνο η ίδια ξέρει που ακριβώς είναι κρυμμένος, και αφήνει λίγο νερό και ένα πιάτο φαΐ.

~ . ~

Με το πέρασμα του χρόνου ο πρίγκιπας, που έγινε σύζυγός της και βασιλιάς, αρρώστησε και πέθανε, αφήνοντας μονάχη τη βασίλισσα με τους τρεις γιους της. 

Ένα πρωινό, η βασίλισσα αποφάσισε να καλέσει τους τρεις γιους να καθίσουν γύρω από το τραπέζι της σάλας με σκοπό να αποφασίσει ποιος θα κληρονομήσει τον Θρόνο και θα κυβερνήσει το Βασίλειο. 

Τους έκανε μόνο μια ερώτηση. 

«Θέλω να μου πείτε τι αγαπάει περισσότερο ο καθένας σας;»

«Εσένα αγαπώ μητέρα», της απάντησε ο μεγαλύτερος γιος. 

«Και μετά από εμένα;», τον ρώτησε ξανά· 

«Αγαπώ τον ήλιο»,  αποκρίθηκε περήφανα ο πρωτότοκος, «γιατί το φως και η ζεστασιά που προσφέρει ο ήλιος δίνουν ζωή σε ολόκληρη την πλάση», συνέχισε. 

«Κι εγώ εσένα αγαπώ, μητέρα· και μετά τη ζωή μου, την οποία ευχαρίστως θα έδινα για σένα, βασίλισσά μου», είπε ο δευτερότοκος γιος.

Ήταν η σειρά του μικρότερου να απαντήσει· κι εκείνος είπε:

«Μητέρα σ’ αγαπώ σαν το αλάτι της Γης».

Η βασίλισσα αποφάσισε ότι στον Θρόνο θα καθόταν ο μικρότερος γιος. 

Οι δύο μεγαλύτεροι γιοι διαμαρτυρήθηκαν βίαια, εξεγέρθηκαν, δολοφόνησαν τον μικρότερο αδερφό τους, εκθρόνισαν και εξόρισαν τη μητέρα τους, την οποία παράτησαν ρακένδυτη να περιφέρεται στο δάσος. 

Κανείς δεν ξέρει ποια ήταν η τύχη της. 

Όμως οι χωρικοί συνεχίζουν να περνούν κάθε βράδυ από το δέντρο που είχε ξαποστάσει και αποκοιμηθεί η βασίλισσα όταν ήταν μικρή πριγκίπισσα. Κάποιοι λένε πως τη βρήκαν νεκρή και την έθαψαν, κρατώντας την τοποθεσία του τάφου της επτασφράγιστο μυστικό. 

Εννέα γενεές έχουν περάσει από τότε.

Ο μύθος λέει πως εάν βρεθείς στην περιοχή όπου η αίσθηση του χρόνου και της κίνησης είναι πάντοτε παράξενη, ξαποστάσεις κάτω από το συγκεκριμένο δέντρο και αποκοιμηθείς, θα δεις ένα όνειρο· και μέσα στο όνειρο θα σε επισκεφθεί μια γυναικεία μορφή, που θα σου ψιθυρίσει ένα μυστικό... 

Και μόλις ξυπνήσεις, θα βρεις δίπλα σου λίγο νερό, ψωμί και αλάτι ― και μέσα σου το κουράγιο και τη δύναμη για να αποφασίσεις να συνεχίσεις... 

Δημήτρης Β. Πεπόνης

.~`~.

Το βιβλίο μου κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Τόπος με τίτλο:

Το Τέλος της Μεγάλης Παρέκκλισης

Από την Ουκρανία και την Πανδημία στη Νέα Πλανητική Τάξη

Δημήτρης Β. Πεπόνης

Μπορείτε να προμηθευτείτε και να παραγγείλετε Το Τέλος της Μεγάλης Παρέκκλισης (Τόπος) σε όλα τα βιβλιοπωλεία πανελλαδικά. Ενδεικτικοί σύνδεσμοι με το βιβλίο: Πολιτεία, Ιανός, Πρωτοπορία, Public κ.λπ.

~

Κοσμοϊδιογλωσσία στο facebook

Αν θεωρείτε πως ο χρόνος που αφιερώνεται και οι ιδέες που εκφράζονται έχουν αξία, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το κουμπί Donate προκειμένου να συμβάλλετε στην απρόσκοπτη συνέχιση του εγχειρήματος της Κοσμοϊδιογλωσσίας. Ευχαριστώ.

7534 ε.Κ. (A.M.) | 4723 黄帝历 | 6 | 2 | 2026 μ.Χ. | 1447 سنة هجرية (A.H.) | 7 μ.Κ. (VII A.Q.)

Read More

Για το μέλλον των συμμάχων των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής II.

7534 ε.Κ. (A.M.) | 4723 黄帝历 | 4 | 2 | 2026 μ.Χ. | 1447 سنة هجرية (A.H.) | 7 μ.Κ. (VII A.Q.)

Μουσική Συνοδεία

Εισαγωγή

Οι σκέψεις που ακολουθούν αποτελούν συνέχεια του κειμένου με τίτλο «Για το μέλλον των συμμάχων των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής». Αρχικά, πρέπει να γίνουν τρεις επισημάνσεις. Πρώτον, κάθε σύγκριση των αρχαίων Αθηναίων με τους σύγχρονους Αμερικανούς αδικεί τους πρώτους καθώς δεν μπορούν να υπερασπιστούν τους εαυτούς τους ενώ τους τελευταίους τους υπερασπίζονταν, μέχρι πρόσφατα, σχεδόν οι πάντες, ή και εξακολουθούν να τους υπερασπίζονται πολλοί, αν όχι οι περισσότεροι. Δεύτερον, παρόλο που στον Θουκυδίδη δεν συναντάμε τις λέξεις «ηγεμονία» και «ιμπεριαλισμός», παρά μόνο τη λέξη αρχή, η αθηναϊκή αρχή, παραδοσιακά, μεταφράζεται ως αθηναϊκή ηγεμονία και αναλύεται ως αθηναϊκός ιμπεριαλισμός. Τέλος, τρίτον, στο παρόν κείμενο οι όροι «ιμπεριαλισμός» και «τυραννία» έχουν περιγραφικό και όχι πολεμικό χαρακτήρα, και η χρήση τους είναι πολιτική και όχι ηθική.

Ι

Η Ιστορία του Θουκυδίδη, ειδικά, και η ιστορική περίοδος από το τέλος των Μηδικών μέχρι και το ξέσπασμα και το τέλος του Πελοποννησιακού Πολέμου, γενικότερα, εκτιμώ ότι είναι τα πλέον κατάλληλα εργαλεία προκειμένου να αναλυθεί και να ερμηνευτεί η ιστορική καμπή στην οποία βρίσκονται οι διατλαντικές ευρωαμερικανικές σχέσεις, και να εξεταστούν οι ομοιότητες και οι ιστορικές αναλογίες ανάμεσα στις σχέσεις των Αθηναίων με τους αρχαίους συμμάχους τους, στο πλαίσιο της Δηλιακής Συμμαχίας, και των Αμερικανών με τους σύγχρονους συμμάχους τους, στο πλαίσιο της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας. [1] 

Αντιθέτως, δεν είμαι βέβαιος ότι η Ιστορία του Θουκυδίδη είναι το κατάλληλο εργαλείο προκειμένου να αναλυθούν, να ερμηνευτούν και να γίνουν κατανοητές οι μεταβολές που λαμβάνουν χώρα στο διεθνές παγκόσμιο περιβάλλον (βλ. Το Τέλος της Μεγάλης Παρέκκλισης). Δεν θέλω καν να αναφερθώ σε μαρκετινγκ αμερικανιές τύπου «παγίδας του Θουκυδίδη». [2] Οι Αμερικανοί κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου πετσόκοψαν, σαν σύγχρονος Προκρούστης, την Ιστορία του Θουκυδίδη στο πλαίσιο του ανταγωνισμού ανάμεσα σε μια ηπειρωτική αυταρχική και μια δημοκρατική ναυτική δύναμη, αργότερα είδαν τον πόλεμο στο Βιετνάμ ως Σικελική Εκστρατεία, και τώρα διαβάζουν τον Θουκυδίδη στο πλαίσιο της ανόδου μιας ηγεμονικής δύναμης που θα οδηγήσει αναπόφευκτα σε πόλεμο (αν και υπάρχει και η αντίθετη ανάγνωση, δηλαδή ότι ο πόλεμος θα προκληθεί λόγω της πτώσης και όχι της ανόδου μιας ηγεμονικής δύναμης).  

Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι δεν βρέθηκε κάνεις να διαβάσει τον Θουκυδίδη από τη σκοπιά των σχέσεων του ηγεμόνα με τους συμμάχους του, της Αθήνας με τους συμμάχους της, στο πλαίσιο της Δηλιακής Συμμαχίας, και έπρεπε να αναδείξουμε μέσα από την Κοσμοϊδιογλωσσία τις εξόφθαλμες ομοιότητες και ιστορικές αναλογίες που υπάρχουν στις σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής με τους συμμάχους τους, στο πλαίσιο της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας (ΝΑΤΟ). [1]

Αυτό συμβαίνει επειδή ο Θουκυδίδης διαβάζεται ―από τους Αμερικανικούς, και παλαιότερα από άλλους «Δυτικούς» ή και Ευρωπαίους― σχεδόν πάντοτε από τη σκοπιά του εκάστοτε εν δυνάμει ή εν ενεργεία ηγεμόνα, και της σχέσης του με τον εχθρό, προκειμένου να δικαιολογηθούν ή να νομιμοποιηθούν ιστορικά οι αυτοκρατορικές, επεκτατικές, ηγεμονικές ή άλλες επιθετικές βλέψεις ―δηλαδή ως αυτοκατανόηση― του εν δυνάμει ή εν ενεργεία ηγεμόνα. 

II

Αν η ιστορία από το τέλος των Μηδικών (479 π.Χ.) μέχρι το ξέσπασμα (431 π.Χ.) και το τέλος του Πελοποννησιακού Πολέμου (404 π.Χ.) είναι η πλέον κατάλληλη χρονική περίοδος προκειμένου εξεταστούν οι σχέσεις των Αμερικανών με τους συμμάχους τους, στο πλαίσιο της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας —ως ιστορική αναλογία ανάμεσα στις σχέσεις των Αθηναίων με τους αρχαίους συμμάχους τους, στο πλαίσιο της Δηλιακής Συμμαχίας—, τότε η ιστορία της ύστερης Ρωμαϊκής Πολιτείας (Republic) μέχρι και τη μετάβαση στην Αυτοκρατορία (Imperium), δηλαδή η περίοδος της κρίσης της ρωμαϊκής πολιτείας-δημοκρατίας, της ύστερης ρεπουμπλικανικής Ρώμης (133 π.Χ.-44 π.Χ.-27 π.Χ.), είναι ίσως η καταλληλότερη χρονική περίοδος προκειμένου εξεταστούν όσα συμβαίνουν στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής.

Ενδεικτικές πιθανές ομοιότητες και ιστορικές αναλογίες ανάμεσα στο τότε και στο τώρα που αφορούν: 

1) Τις σχέσεις μεταξύ των Αμερικανών στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών: 

Optimates και populares (δες και παλαιότερα πληβείοι και πατρίκιοι), υπερβολική συγκέντρωση πλούτου στα χέρια λίγων, τελευταία εξέγερση σκλάβων και μονομάχων, εμφύλιοι πόλεμοι και δικτάτορες (Μάριος και Σύλλας, Ιούλιος Καίσαρας), μετάβαση στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία (Imperium) (Οκταβιανός Αύγουστος), αναβάθμιση και αλλαγή του ρόλου της Πραιτωριανής Φρουράς κ.λπ. [3]

Περίοδος κρίσης της Ρωμαϊκής Πολιτείας (133-27 π.Χ.). Διάρκεια: περισσότερο από έναν αιώνα.

2) Τις σχέσεις μεταξύ των Αμερικανών και των Συμμάχων: 

Σημαντικά γεγονότα κατά τη διάρκεια της πεντηκονταετίας (479-431 π.Χ.), δηλαδή πριν από το ξέσπασμα και το τέλος του Πελοποννησιακού Πολέμου (431-404 π.Χ.): επέκταση της Δηλιακής Συμμαχίας, καταστροφική εκστρατεία Αθηναίων και συμμάχων στην Αίγυπτο, μεταφορά του κοινού συμμαχικού θησαυρού από τη Δήλο στην Αθήνα (454 π.Χ.) (V), Πρώτος ή Μικρός Πελοποννησιακός Πόλεμος (460-445 π.Χ.), Σαμιακός Πόλεμος (440-439 π.Χ.), απόπειρες αποστασίας από τη Δηλιακή Συμμαχία και την αθηναϊκή αρχή: Νάξος, Ερυθρές, Σάμος, Μίλητος, Θάσος, Βοιωτία, Εύβοια, Μέγαρα, Βυζάντιο, Ποτίδαια. 

Τονίζουμε ότι αυτές οι αποστασίες δεν είναι αυτές που έγιναν κατά τη διάρκεια και προς το τέλος του Πελοποννησιακού Πολέμου (431 π.Χ.-404 π.Χ.), αλλά αποστασίες που έγιναν κατά τη διάρκεια της πεντηκονταετίας (479 π.Χ.-431 π.Χ.), δηλαδή πριν από την έναρξή του Πελοποννησιακού Πολέμου, και οι οποίες, μαζί με τα προαναφερθέντα και άλλα γεγονότα, συνέβαλαν στο ξέσπασμά του.

Περίοδος της Αθηναϊκής Αρχής (479-404 π.Χ.). Διάρκεια: λιγότερο από έναν αιώνα.

Σε παλαιότερο κείμενο είχαμε θέσει το ερώτημα —που απορρέει από αυτού του είδους τις ιστορικές αναλογίες— κατά πόσο μπορεί η δημοκρατία της εποχής μας να έχει ανάλογη τύχη με την δημοκρατία του αρχαίου κόσμου λόγω του ιμπεριαλισμού των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής; 

Κάποιος μπορεί να  απαντήσει, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τη Δημοκρατία στην Αμερική (διότι το τι θα συμβεί με τη δημοκρατία εν γένει είναι ευρύτερο ζήτημα που δεν αποτελεί αντικείμενο του παρόντος κειμένου), ότι όπως η αθηναϊκή δημοκρατία δεν επιβίωσε της αθηναϊκής αρχής-ηγεμονίας, και η ρωμαϊκή ρεπουμπλικανική πολιτεία του ρωμαϊκού ιμπεριαλισμού, έτσι και η αμερικανική ρεπάμπλικ-δημοκρατία δεν θα επιβιώσει του αμερικανικού ιμπεριαλισμού. 

III

Έχοντας κατά νου τα προηγούμενα μπορούμε να παραθέσουμε και να σχολιάσουμε ένα απόσπασμα από το κλασικό έργο της Ζακλίν ντε Ρομιγί, «Ο Θουκυδίδης και ο αθηναϊκός ιμπεριαλισμός: η σκέψη του ιστορικού και η γένεση του έργου» (Εκδ. Παπαδήμας) (Σελ. 140-143).

αυτός ο «άδικος» χαρακτήρας του ιμπεριαλισμού είναι κάτι παραδεκτό και ασυζήτητο· Ο Θουκυδίδης το δηλώνει καθαρά ευθύς εξαρχής, όταν γράφει στο Α'. 98. 4: πρώτη τε αὕτη πόλις ξυμμαχὶς παρὰ τὸ καθεστηκὸς ἐδουλώθη [Δ`~.: δηλαδή ήταν ή πρώτη συμμαχική πόλη πού ―παρά τα ισχύοντα στη συμμαχία και κατά παράβαση της συμμαχίας― υποδουλώθηκε] [...] οι λόγοι εναντίον του ιμπεριαλισμού συχνά σ' αυτό το σημείο υιοθετούν την άποψη του κατακτητή. Οι Κορίνθιοι καταλογίζουν στους Λακεδαιμόνιους την πραγματική ευθύνη για τα γεγονότα [...] ο Ερμοκράτης δηλώνει ότι το σφάλμα βαραίνει αυτούς που υποχωρούν [...] Παντού ο ιμπεριαλισμός αντιμετωπίζεται ως γεγονός. Αντιβαίνει στη δικαιοσύνη, και κάτι τέτοιο προκαλεί θλίψη. Αλλα, όσο και να είναι βέβαιη η ηθική καταδίκη, παραμένει εντούτοις στη δεύτερη γραμμή· δεν είναι το θέμα που ο Θουκυδίδης εννοεί να εξετάσουν οι ρήτορές του, και κατά κάθε βεβαιότητα δεν είναι αυτό το θέμα του [...] βλέπει τον ιμπεριαλισμό ως ένα δεδομένο που εντάσσεται στην τάξη των πολιτικών πραγμάτων, η κρίση του γι' αυτόν δεν μπορεί να είναι τίποτε άλλο εκτός από πολιτική.

Ούτε και μέσα σ' αυτό το πλαίσιο δεν επιτρέπει να εισχωρήσει το αίσθημα της ελληνικής αδελφοσύνης. Ο Grundy αποφαίνεται ότι ο Θουκυδίδης ψέγει τον αθηναϊκό ιμπεριαλισμό, στον βαθμό που αγανακτεί «βλέποντας Έλληνες να υποδουλώνουν άλλους Έλληνες». Αλλά αν ήταν έτσι, ο Θουκυδίδης θα τόνιζε περισσότερο και την παραβίαση του ίδιου του σκοπού της ομοσπονδίας, και την κατάλυση της αυτονομίας στις συμμαχικές πόλεις, και, κυρίως, την αντίθεση ανάμεσα στα δύο ιμπεριαλιστικά προγράμματα, το ακραίο και το μετριοπαθές· [4] κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει και δεν θα μπορούσε να συμβεί, γιατί θα σήμαινε πως αισθανόταν αρκετά έντονα την αντίθεση ανάμεσα στους Έλληνες και τους Βαρβάρους, δηλαδή κάτι τελείως αντίθετο προς τη δική του σκέψη.  

Όπως δεν επιδιώκει να αναδείξει την προστατευτική δράση της Αθήνας για τους άλλους Έλληνες, αποφεύγει επίσης να αποδοκιμάσει, στο όνομα της συγγένειας των Ελλήνων, τη μορφή που παίρνει ο αθηναϊκός ιμπεριαλισμός. 

Οι Έλληνες και οι Βάρβαροι βρίσκονται στην ίδια μοίρα [...] Επίσης δεν αγανακτεί όταν στο βιβλίο Η', η Σπάρτη συνάπτει συμφωνία με τον Μεγάλο Βασιλιά [...] και με ευχαρίστηση αναφέρει πλάι - πλάι Έλληνες και Βαρβάρους (όπως στο Α'. 82. 1) ή σημειώνει τη σύμπραξή τους (στον κατάλογο του Ζ'. 57). 

Ο Θουκυδίδης, λοιπόν, κρίνει τον αθηναϊκό ιμπεριαλισμό από τη θέση όχι της Ελλάδας, αλλά της Αθήνας.

Στην προσέγγιση που παρουσιάζεται εδώ κρίνουμε την αθηναϊκή αρχή και ηγεμονία, πρώτα και κύρια, από τη θέση όχι της Αθήνας, αλλά των συμμάχων της, προκειμένου να εξετάσουμε τις ομοιότητες και τις ιστορικές αναλογίες ανάμεσα στις σχέσεις των Αθηναίων με τους αρχαίους συμμάχους τους, στο πλαίσιο της Δηλιακής Συμμαχίας, και τις σχέσεις των Αμερικανών με τους σύγχρονους συμμάχους τους, στο πλαίσιο της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας.

Επιπλέον, δευτερευόντως, κρίνουμε την αθηναϊκή αρχή και ηγεμονία όχι από τη θέση της Αθήνας, αλλά της Ελλάδας, καθώς όσοι αντιστάθηκαν στην Αθήνα, και όσοι πολέμησαν την Αθήνα, οι εχθροί της, αλλά και όσοι επιχείρησαν να αποστατήσουν και απέτυχαν, καθώς και όσοι τελικά αποστάτησαν από την αθηναϊκή αρχή ―τη συμμαχία, την εξουσία ή την ηγεμονία της Αθήνας―, οι σύμμαχοί της, και αυτοί Έλληνες ήταν. Δεν είχαν ψυχή μόνο οι Αθηναίοι αλλά και όλοι οι υπόλοιποι Έλληνες. Εάν έφτασαν στo σημείο οι μεν σύμμαχοι των Αθηναίων να επιθυμούν να αποστατήσουν από τη Δηλιακή Συμμαχία, οι δε υπόλοιποι Έλληνες να επιθυμούν ή να αναγκάζονται να συμμαχήσουν με τους Πέρσες, δεν φταίνε όλοι οι άλλοι Έλληνες, εχθροί και σύμμαχοι, αλλά οι Αθηναίοι που τα έκαναν μαντάρα, ακριβώς όπως τα κάνουν στις μέρες μας οι Αμερικανοί.

Από την άλλη, δεν είναι τυχαίο ότι οι Αμερικανοί κρίνουν τον αθηναϊκό ιμπεριαλισμό, όπως και ο Θουκυδίδης, από τη θέση της Αθήνας, όχι της Ελλάδας, ή των συμμάχων της Αθήνας, αντιγράφοντας, συνήθως, τα επιχειρήματα του Θουκυδίδη προκειμένου να εκλογικεύσουν, να νομιμοποιήσουν και να υπερασπιστούν τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό, ή την υποταγή στον ηγεμόνα, εξ ου και επικαλούνται κυρίως ό,τι τους συμφέρει, όπως π.χ. μια συγκεκριμένη φράση από τον διάλογο, ή και σπανιότερα ολόκληρο τον διάλογο, μεταξύ Αθηναίων και Μηλίων [5] (διότι και αυτός περιλαμβάνει διδάγματα για τους Αμερικανούς, όπως θα δούμε παρακάτω: έξοδος), αλλά ποτέ δεν αναφέρονται π.χ. στον λόγο των Μυτιληναίων (συμμάχων των Αθηναίων) ή των Κορινθίων (εχθρών των Αθηναίων) (βλ. ΙV γιατί), ή των Λακεδαιμονίων, π.χ. του Βρασίδα ή του Αρχίδαμου (ο οποίος υπήρξε προσωπικός φίλος του Περικλή και προσπάθησε να κατευνάσει τα πνεύματα μετά τον λόγο των Κορινθίων), ή του Συρακούσιου Ερμοκράτη. 

ΙV

Συμπληρωματικά με την εξέταση της σχέσης της Αθήνας με τους συμμάχους της, μπορεί να εξεταστεί και η σχέση της Αθήνας με τους εχθρούς της, όταν φωτίζεται η συμπεριφορά της ως ηγεμονικής δύναμης, ή οι λόγοι που οι σύμμαχοι ήθελαν να αποστατήσουν από την αρχή-εξουσία της, ή όταν υπάρχουν διδάγματα τόσο για τους σημερινούς συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών όσο και για τους ίδιους τους Αμερικανούς (βλ. Έξοδος).

Παραδείγματος χάριν, το επόμενο απόσπασμα από τον λόγο των Κορινθίων, εχθρών των Αθηναίων, παρόλο που απευθύνεται στους Λακεδαιμόνιους και τους συμμάχους τους, είναι διδακτικό και για τους σύγχρονους συμμάχους των Αμερικανών: 

τώρα οι Αθηναίοι μπορούν να μας αντιμετωπίσουν όλους μαζί εμάς, και, φυσικά, είναι πολύ ισχυρότεροι από τον καθένα μας χωριστά. Αν, λοιπόν, δεν τους πολεμήσουμε... μαζί, και όλοι οι λαοί και η καθεμιά πολιτεία με μια ψυχή, τότε, αντιμετωπίζοντάς μας χωριστά, εύκολα θα υποτάξουν τον καθένα μας. Και τότε η ήττα μας —όσο και αν είναι τρομερό να ειπωθεί— δεν θα έχει παρά ένα και μόνο βέβαιο αποτέλεσμα, την υποδούλωσή μας. Είναι όμως ντροπή και να λέγεται... ότι μια και μόνη πολιτεία μπορεί να βλάψει τόσες άλλες. Αν συνέβαινε τέτοιο πράγμα, τότε ο κόσμος θα έλεγε ή ότι είμαστε άξιοι της τύχης μας ή ότι από δειλία είμαστε ανεκτικοί και ότι φανήκαμε κατώτεροι απ᾽ τους πατέρες μας που απελευθέρωσαν την Ελλάδα, αφού εμείς ούτε την δική μας ελευθερία δεν μπορούμε να υπερασπιστούμε. Και ενώ θεωρούμε χρέος μας ν᾽ ανατρέπουμε έναν τύραννο σε όποια πόλη κι αν εγκατασταθεί, δεχόμαστε όμως μια μόνη πολιτεία να γίνει τύραννος όλων μας. 

Θουκυδίδης, Ἱστορίαι, 1.122.2-1.122.3

Αυτή είναι μια από τις περιπτώσεις όπου η Αθήνα παραλληλίζεται, από εχθρό της, με κάτι που παραπέμπει σε τύραννο, και μάλιστα δυνητικά όλων των Ελλήνων, ή χαρακτηρίζεται ευθέως ως δύναμη τυραννίας. [6] Στο επόμενο μέρος θα δούμε περιπτώσεις όπου η αθηναϊκή αρχή χαρακτηρίζεται ως τυραννική από τους ίδιους τους Αθηναίους (δηλαδή από τον Θουκυδίδη, καθώς σε όλες τις περιπτώσεις είναι αυτός που γράφει και μόνο μέσω αυτού κάποιος άλλος που αγορεύει ή ομιλεί).

Ο λόγος των Κορινθίων είναι εξαιρετικός, και δεν είναι τυχαίο ότι είναι κάπως υποτιμημένος, καθώς ο κεντρικός του άξονας είναι η πειθώ και η προτροπή σε σύμπραξη, αντίσταση και κήρυξη πολέμου εναντίον του ηγεμόνα (εν δυνάμει ή εν ενεργεία). Και αυτό δεν αρέσει στους Αμερικανούς ―ή διάφορους «Δυτικούς» και Ευρωπαίους― που θέλουν να διαβάζουν τον Θουκυδίδη και την Ιστορία με έναν συγκεκριμένο τρόπο, που πάντοτε εξυπηρετεί, συμφέρει και νομιμοποιεί την επιθετική, επεκτατική, αυτοκρατορική ή ηγεμονική εξωτερική τους πολιτική. 

V

Οι πολιτικοί εχθροί του Περικλή φώναζαν στην εκκλησία του δήμου ότι η Αθήνα δυσφημείται και κακολογείται και ότι η Ελλάδα ολόκληρη προσβάλλεται και υποβάλλεται εμφανώς σε τυραννία («καὶ δοκεῖ δεινὴν ὕβριν ἡ Ἑλλὰς ὑβρίζεσθαι καὶ τυραννεῖσθαι») με όσα έπρατταν οι Αθηναίοι έναντι των συμμάχων τους. 

«Αλλά ο Περικλής», γράφει ο Πλούταρχος, «απαντούσε σ᾽ αυτά και έλεγε στο λαό ότι δεν έχουν να δώσουν κανένα λόγο στους συμμάχους για τα χρήματα, γιατί οι Αθηναίοι πολεμούν για όλους τους συμμάχους και κρατούν μακριά από την Ελλάδα τους βαρβάρους. Οι σύμμαχοι, έλεγε ο Περικλής, δεν παρέχουν ούτε ένα άλογο ούτε ένα πλοίο ούτε έναν οπλίτη· το μόνο που προσφέρουν είναι τα χρήματα. Αλλ᾽ αυτά δεν ανήκουν πια σ᾽ εκείνους που τα δίνουν, παρά σ᾽ εκείνους που τα παίρνουν, αν τους παρέχουν εκείνο για το οποίο τα παίρνουν». (Πλούταρχος, Περικλής 12.2-3) 

Σε περίπτωση που τα επιχειρήματα της αμέσως προηγούμενης παραγράφου σας θυμίζουν τα επιχειρήματα που επικαλούνται οι Αμερικανοί έναντι των ΝΑΤΟϊκών συμμάχων τους, δεν κάνετε λάθος ― οι Αμερικανοί ισχυρίζονται ότι πολεμούν για όλους τους συμμάχους, τη Γροιλανδία τη θέλουν για να κρατούν μακριά τους βαρβάρους: τους εχθρούς (Ρώσσους και Κινέζους) [7], και οι σύμμαχοι δεν προσφέρουν αρκετά ή σχεδόν τίποτα, κυρίως στρατιωτικά, αλλά ακόμα και οικονομικά τα χρήματα που προσφέρουν «δεν ανήκουν πια σ᾽ εκείνους που τα δίνουν». 

Το περιστατικό αναφέρεται στη μεταφορά του συμμαχικού θησαυρού από τη Δήλο στην Αθήνα το 454 π.Χ., και θεωρείται από τους μελετητές ως σημείο καμπής και μετάβασης από τη Δηλιακή Συμμαχία στην Αθηναϊκή Αυτοκρατορία. Προσωπικά θεωρώ ότι το σημείο καμπής είναι η αποστασία της Θάσου, το 465 π.Χ., και ο πόλεμος που ακολούθησε μεταξύ της Αθήνας και της συμμάχου της. Αν το θέσουμε με πιο ολοκληρωμένο τρόπο, το ιστορικό συνεχές που ξεκινά με την αποστασία της Θάσου (465 π.Χ.) και τον πόλεμο μεταξύ των δύο συμμάχων, συνεχίζεται με την καταστροφική εκστρατεία στην Αίγυπτο (460-454 π.Χ.) και τη μεταφορά του συμμαχικού ταμείου ή θησαυρού από τη Δήλο στην Αθήνα (454 π.Χ.) ―πράξη που αποτελεί το οικονομικό σύμπτωμα της στρατιωτικής ήττας―, και καταλήγει στον Πρώτο Πελοποννησιακό Πόλεμο (459–446 π.Χ.), οριοθετεί, πέραν πάσης αμφιβολίας, την περίοδο μετάβασης από τη Δηλιακή Συμμαχία στην Αθηναϊκή Αυτοκρατορία. 

Ωστόσο το ζήτημα δεν είναι πότε εμείς, οι σύγχρονοι, τοποθετούμε τη μετάβαση από τη συμμαχία στην αυτοκρατορία, ή την κατάλυση της ομοσπονδίας και τη στέρηση της αυτονομίας των συμμάχων, αλλά ότι οι ίδιοι οι αρχαίοι επισημαίνουν τη μετεξέλιξη της αρχής σε τυραννία. 

Ο Περικλής θα ομολογήσει ανοιχτά ότι πλέον η αθηναϊκή αρχή (ηγεμονία) είχε εξελιχθεί σε τυραννία. Στον τελευταίο του λόγο ―όπως μας τον παρέδωσε ο Θουκυδίδης― λέει προς τους Αθηναίους:

Πρέπει, λοιπόν... να υπερασπίσετε την εξέχουσα θέση που έχει η πολιτεία εξαιτίας της υπεροχής της επάνω στους άλλους. Δεν πρέπει... να νομίζετε ότι αγωνίζεστε για ένα μόνο πράγμα, την ελευθερία ή την υποδούλωση, αλλά ότι αγωνίζεστε και για να μην στερηθείτε από την εξουσία που έχετε, η οποία προκάλεσε τόση εναντίον σας έχθρα. Δεν είναι πια καιρός να παραιτηθείτε από την ηγεμονία σας αυτή, ακόμα κι αν μερικοί από σας από φόβο των κινδύνων θα το πρότειναν... Την ηγεμονία που έχετε, την ασκείτε πια σαν τυραννίδα» (ὡς τυραννίδα γὰρ ἤδη ἔχετε αὐτήν) [8] 

Θουκυδίδης, Ἱστορίαι, 2.63.1-2.63.2

Ο Κλέων θα θέσει σε πιο ωμή βάση τη τυραννική σχέση των Αθηναίων με τους συμμάχους τους, μιλώντας προς τους συμπολίτες του: 

Δεν συλλογίζεστε ότι η εξουσία που ασκείτε είναι τυραννίδα που την επιβάλλετε σε ανθρώπους οι οποίοι σας επιβουλεύονται και δεν την θέλουν, σε ανθρώπους που σας υπακούν, όχι επειδή τους κάνετε χάρες, βλάπτοντας τα συμφέροντά σας, αλλά επειδή η ισχύ σας και όχι η φιλία και η πίστη τους σας εξασφαλίζουν την εξουσία 

Θουκυδίδης, Ἱστορίαι, 3.37.2

Η υπακοή των συμμάχων όχι μόνο δεν βασίζεται στη φιλία, την πίστη ή την αμοιβαία εμπιστοσύνη, αλλά ούτε καν στα κοινά συμφέροντα ― παρά μόνο στον φόβο και την ισχύ.

VI

Τα επιχειρήματα αυτά, του Περικλή και του Κλέωνα προς τους Αθηναίους, φανερώνουν την πραγματική φύση της αθηναϊκής τότε και της αμερικανικής τώρα εξουσίας. Επίσης, όπως οι Αθηναίοι τότε έτσι και οι Αμερικανοί τώρα, δυσφημούνται και κακολογούνται, και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν χάσει την καλή και έχουν αποκτήσει κακή φήμη, καθώς ζούμε σε ζωντανή μετάδοση την κατάρρευση της αμερικανικής ήπιας ισχύος, ενώ, επιπλέον, καταρρέει, ή διέρχεται μεγάλη κρίση, και η αμερικανική εξουσία ― εφόσον συμφωνεί κανείς με τη διάκριση ισχύος (power) και εξουσίας (authority) ως δύο διαφορετικών πραγμάτων, παρόλο που και τα δύο σχετίζονται με την επιρροή: ένα κράτος μπορεί να αυξάνει την ισχύ του και παράλληλα να μειώνεται η εξουσία του. (VII)

Εφόσον, λοιπόν, κάποιος διακρίνει ανάμεσα σε ισχύ και εξουσία, τότε, στις μέρες μας, παρατηρείται το εξής φαινομενικά παράδοξο: καταρρέει η ήπια ισχύς (soft power), η εξουσία (authority), υπό την έννοια του κύρους, της αυθεντίας και της εμπιστοσύνης, και η ηγεσία (leadership) των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής σε παγκόσμια κλίμακα ― ενώ, παράλληλα, υποτίθεται ότι αυξάνεται η σκληρή ισχύς (hard power), οι δυνατότητες και οι ικανότητες (capabilities) και η επιρροή μέσω απειλών και καταναγκασμού (coercion), δηλαδή η εξουσιαστική επιβολή (power, control, domination), η εξουσία υπό την έννοια του ελέγχου και της κυριαρχίας επί μιας επικράτειας ή ομάδας ανθρώπων.

Ο Χριστός διέθετε εξουσία υπό την έννοια του ήθους, του κύρους, της αυθεντίας, του παραδείγματος, της εμπιστοσύνης, της συγχώρεσης (authority)· ο Τζένγκις Χαν υπό την έννοια του ελέγχου και της κυριαρχίας επί μιας επικράτειας ή ομάδας ανθρώπων (power, control, domination). [9]

Αυτή η ένταση, ή πόλωση, ανάμεσα στη μείωση της ήπιας ισχύος, της εξουσίας και της ηγεσίας και στην υποτιθέμενη αύξηση της σκληρής ισχύος, των δυνατοτήτων-ικανοτήτων και της εξουσιαστικής επιβολής των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, μας φέρνει πιο κοντά στη λογική του Κλέωνα, όσον αφορά τη σχέση με τους συμμάχους, και φανερώνει τη μετάβαση σε ένα διαφορετικό είδος ιμπεριαλισμού: αν το θέσουμε με όρους προσώπων-συμβόλων στο πέρασμα από τη γενιά του Κίμωνα στη γενιά του Κλέωνα· [10] αν το θέσουμε με σημερινούς όρους, αυτή η ένταση ή πόλωση, φανερώνει το πέρασμα από έναν φιλελεύθερο σε έναν αντιφιλελεύθερο αμερικανικό ιμπεριαλισμό. 

VII

Προκειμένου να γίνουν περισσότερο καθαρά και κατανοητά τα νοήματα ―καθώς όπως είδαμε στο αμέσως προηγούμενο μέρος υπάρχουν κάποια προβλήματα στην απόδοση του περιεχομένου των εννοιών από την αγγλική στην ελληνική―, ορίζουμε την ισχύ ως τη δύναμη που επιβάλλει συμπεριφορές ή υπακοή μέσω καταναγκασμού ή χρήσης ή απειλής χρήσης οργανωμένης βίας (power), και την εξουσία ως τη δύναμη που δελεάζει τους άλλους να ακολουθήσουν επειδή εμπνέει εμπιστοσύνη ή και πίστη (authority) ― από τον ορισμό γίνεται αμέσως αντιληπτή η άμεση σύνδεση εξουσίας και ηγεσίας (leadership).

Ας εμβαθύνουμε στη διαφορά ισχύος και εξουσίας στο πλαίσιο της διεθνούς πολιτικής.

Η διαφορά μεταξύ εξουσίας (authority) και ισχύος (power) σημαίνει ότι ένα ηγετικό κράτος μπορεί να απολαμβάνει μεγαλύτερο διεθνές κύρος από ένα άλλο, ακόμη και όταν και τα δύο διαθέτουν το ίδιο επίπεδο διεθνούς ισχύος. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η διεθνής εξουσία ενός κράτους μπορεί να μειωθεί ακόμη και όταν η διεθνής ισχύς του αυξάνεται. [11] Για παράδειγμα, οι Ηνωμένες Πολιτείες βελτίωσαν συνεχώς τη διεθνή τους ισχύ ως η μοναδική υπερδύναμη μετά τον Ψυχρό Πόλεμο μέχρι την οικονομική κρίση του 2008. [12] 

Ωστόσο, η μείωση της διεθνούς εξουσίας των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής είχε ξεκινήσει νωρίτερα, ήδη από το 2003· δηλαδή υπήρξε μια μεταβατική πενταετία ανάμεσα στην αρχή της απώλειας της αμερικανικής εξουσίας, το 2003, και την τελείωση της αύξησης της αμερικανικής ισχύος, το 2008. 

Η παρακμή της διεθνούς εξουσίας των ΗΠΑ δεν ξεκίνησε επί Τραμπ, όπως ισχυρίζονται κάποιοι, αλλά επί Μπους του νεότερου. Ο πόλεμος στο Ιράκ το 2003 χωρίς την έγκριση του ΟΗΕ και η διάψευση του ισχυρισμού ότι το Ιράκ του Σαντάμ Χουσεΐν κατείχε όπλα μαζικής καταστροφής, παράλληλα με την αντίθεση από κοινού συμμάχων και αντιπάλων (Γαλλίας, Γερμανίας, Ρωσσίας και Κίνας) έβλαψε ανεπανόρθωτα την εξουσία, το κύρος και τη στρατηγική αξιοπιστία των ΗΠΑ. 

Αυτή η φωτογραφία, του Κόλιν Πάουελ, θα μείνει στη μνήμη των Αμερικανών και στα βιβλία της ιστορίας ως σύμβολο της κατάρρευσης της αξιοπιστίας, του κύρους και της εξουσίας των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής μπροστά σε ολόκληρη τη διεθνή κοινότητα με τον πλέον επίσημο και δημόσιο τρόπο στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι πράξεις που προσλαμβάνονται ως ανήθικες ενέργειες από τα κράτη και τα μέλη της διεθνούς κοινότητας μειώνουν τη διεθνή εξουσία μιας μεγάλης δύναμης, ανεξάρτητα από το πόσο ισχυρή είναι αυτή η μεγάλη δύναμη. [12]

Η παρακμή της διεθνούς εξουσίας των ΗΠΑ συνεχίστηκε με το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης του 2008, της σοβαρότερης χρηματοπιστωτικής κατάρρευσης μετά τη Μεγάλη Ύφεση του 1929, και τις αποκαλύψεις για τη στρατιωτική βάση του Γκουαντάναμο. Η σκυτάλη παραδόθηκε στον Ομπάμα, με τη μείωση της πιστοληπτικής ικανότητας των ΗΠΑ από AAA σε AA+ το 2011, την έκθεση της Γερουσίας που περιέγραφε λεπτομερώς τη χρήση βασανιστηρίων κατά τη διάρκεια κράτησης και ανάκρισης από την CIA (2012), τις αποκαλύψεις για απάτες στη Γουολ Στρίτ καθώς και για την παρακολούθηση του κινητού τηλεφώνου της γερμανίδας καγκελαρίου Μέρκελ από την NSA, μετά από τη διοχέτευση στον τύπο από τον Έντουαρντ Σνόουντεν απόρρητων πληροφοριών που αποκάλυπταν προγράμματα παρακολούθησης της NSA (2013), την εγκατάλειψη του μακροχρόνιου συμμάχου των ΗΠΑ και προέδρου της Αιγύπτου Χόσνι Μουμπάρακ, που θα ακολουθηθεί από εγκατάλειψη άλλων τοπικών συνεργατών και συμμάχων σε Συρία, Ιράκ και Αφγανιστάν, πρακτική που συνεχίστηκε επί Μπάιντεν, όταν και φτάσαμε στην άτακτη αποχώρηση των αμερικανικών και ΝΑΤΟϊκών στρατευμάτων από το Αφγανιστάν και την πτώση της Καμπούλ στους Ταλιμπάν, στις 15 Αυγούστου 2021, της οποίας είχε προηγηθεί η διαχείριση της πανδημίας και η εισβολή στο Καπιτώλιο της 6ης Ιανουαρίου, και την οποία ακολούθησε η αμερικανική αποτυχία αποτροπής της ρωσσικής στρατιωτικής εισβολής στην Ουκρανία, στις 24 Φεβρουαρίου 2022, και της έναρξης του πρώτου διακρατικού χερσαίου πολέμου σε ευρωπαϊκό έδαφος από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (Το Τέλος της Μεγάλης Παρέκκλισης, Σελ, 88, 159, 164-173, 176, 185). Όλα τα προηγούμενα είναι απολύτως ενδεικτικά. 

Πλέον, η παρακμή και η δραματική μείωση της διεθνούς αμερικανικής εξουσίας έχει μετατραπεί σε κατάρρευση.

Ο ισχυρισμός ότι ο Ντόναλτ Τραμπ έχει σταματήσει οκτώ πολέμους και η ίδρυση του λεγόμενου Συμβούλιου Ειρήνης, αποτελούν προσπάθειες ανάκτησης εξουσίας (οικοδόμησης “authority”), προκειμένου να διαμορφωθεί μια νέα μορφή ηγεσίας, καθώς δεν υπάρχει ηγεσία χωρίς εξουσία και κύρος. 

Πέρα από το κύρος, η στρατηγική αξιοπιστία αποτελεί σημαντικό μέρος της διεθνούς εξουσίας ενός κράτους και προϋποθέτει συνέπεια μεταξύ λόγων και πράξεων και τήρηση δεσμεύσεων προς άλλες χώρες, ιδίως προς τους συμμάχους. 

Ένα ηγετικό κράτος που έχει μειωμένη στρατηγική αξιοπιστία απολαμβάνει μικρότερη διεθνή εξουσία και υφίσταται συχνά διπλωματικές ήττες, που σημαίνουν μικρότερη διεθνή υποστήριξη, άρα μικρότερη επιρροή και εν τέλει μικρότερη ισχύ. [12] 

Αυτός είναι ένας βασικός λόγος που οι ΗΠΑ υπονομεύουν τον ΟΗΕ: διότι αποτελεί καθρέφτη της γύμνιας και της κατάρρευσης της διεθνούς εξουσίας τους, και όχι επειδή οι εξωγήινοι ή ο αντίχριστος θα επιβάλλουν παγκόσμια κυβέρνηση, ιδέες που φυτεύουν και καλλιεργούν στα μυαλά των ανθρώπων ορισμένοι Αμερικανοί. 

Η ανθρωπότητα έφτασε πιο κοντά από ποτέ σε συνθήκες εγκαθίδρυσης ενός παγκόσμιου κέντρου ελέγχου, εξουσίας και ισχύος κατά τη διάρκεια της μονοπολικής στιγμής ηγεμονίας του κράτους των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής — εξ ου και αυτή η αξίωση παγκόσμιας ηγεμονίας του αμερικανικού κράτους έπρεπε όχι απλώς να ηττηθεί αλλά να συνθλιβεί (όπως και οποιαδήποτε άλλη πιθανή ανάλογη στο μέλλον), ανεξάρτητα από το ιδεολογικό (φιλελεύθερο ή όχι) περιεχόμενο μιας δυνητικής παγκόσμιας ηγεμονίας. Υπό αυτή την έννοια, αν κάποιος υπήρξε ως πιθανότερος υποψήφιος για να αποτελέσει τον αντίχριστο αυτός ήταν το κράτος των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, κύριε Πίτερ Τιλ.

Και εφόσον ο κύριος Τιλ ασχολείται με τον αντίχριστο, και είναι στην επικαιρότητα και οι φάκελοι ή τα αρχεία Epstein, ας παραθέσουμε μια φράση από την αγαπημένη του Αποκάλυψη, που αφορά την πατρίδα του, τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, αλλά και ολόκληρη τη Δύση: Βαβυλὼν ἡ μεγάλη, ἡ μήτηρ τῶν πορνῶν καὶ τῶν βδελυγμάτων τῆς γῆς. 

Ἀποκάλυψις Ἰωάννου 17,5

Έξοδος

Ηχώ από τα βάθη των Αιώνων:

Η συμβουλή των Μηλίων προς τους Αμερικανούς

Θα ολοκληρώσουμε με ένα απόσπασμα από τον περίφημο διάλογο μεταξύ Αθηναίων και Μηλίων, που περιέχει δίδαγμα για τους σύγχρονους Αμερικανούς, και στο οποίο καθόλου τυχαία ουδείς αναφέρεται (αφού επισημάνουμε ότι πριν από το απόσπασμα που ακολουθεί έχει ειπωθεί από τους Μηλίους η εξής φράση [5.96.1] «Τέτοια αντίληψη δικαίου έχουν, λοιπόν, οι υπήκοοί σας... που μερικοί μάλιστα απ᾽ αυτούς επαναστάτησαν και τους υποτάξατε;»):

Μήλιοι: Πρέπει και εδώ, όπως εσείς δεν μας επιτρέπετε να επικαλεσθούμε το δίκαιο και μας καλείτε να υποταχθούμε στο συμφέρον σας, να σας εξηγήσουμε και εμείς ποιο είναι το συμφέρον μας και να προσπαθήσουμε να σας πείσουμε ότι συμβιβάζεται με το δικό σας. Πώς είναι δυνατόν να μην μεταβάλετε σε εχθρούς σας όσους έως τώρα έμειναν ουδέτεροι, όταν δουν τί θα έχετε κάνει εδώ και θα περιμένουν ότι κάποτε θα στραφείτε και εναντίον τους; Και με αυτό τί άλλο θα κάνετε παρά να ενισχύσετε όσους είναι εχθροί σας και να στρέψετε εναντίον σας, παρά την θέλησή τους, όσους δεν είχαν κανένα σκοπό να το επιχειρήσουν;

Θουκυδίδης, , Ἱστορίαι, 5.98.1

Πώς είναι δυνατόν να μην μεταβάλετε σε εχθρούς σας όσους έως τώρα έμειναν ουδέτεροι [Δ`~.: π.χ. τους Ινδούς, τους Βραζιλιάνους], όταν δουν τί θα έχετε κάνει εδώ και θα περιμένουν ότι κάποτε θα στραφείτε και εναντίον τους; Και με αυτό τί άλλο θα κάνετε παρά να ενισχύσετε όσους είναι εχθροί σας [Δ`~.: τους Ρώσσους και τους Κινέζους] και, επιπλέον, να στρέψετε εναντίον σας, παρά την θέλησή τους, όσους δεν είχαν κανένα σκοπό να το επιχειρήσουν; [Δ`~.: τους Καναδούς, ορισμένους Ευρωπαίους και Άραβες, Ινδούς και Λατινοαμερικάνους]

Αν οι αρχαίοι Έλληνες ζούσαν ως υποτελείς σύμμαχοι υπό την ηγεμονία των Αμερικανών είναι πολύ πιθανόν να ισχυρίζονταν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν για τους συμμάχους τους δύναμη τυραννίας και ότι η εξουσία της αμερικανικής ηγεμονίας έχει καταστεί τυραννική.

Ο Σοφοκλής το έγραψε και μας το παρέδωσε με διαύγεια, ευθύτητα και χωρίς περιστροφές: ὕβρις φυτεύει τύραννον· [13]

Δημήτρης Β. Πεπόνης

[1] Εξ ου και αναδεικνύω και παρουσιάζω αυτή την οπτική εδώ και αρκετό καιρό. (1) Για το μέλλον των συμμάχων των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, (2) Ηχώ από τα βάθη των αιώνων I: Από την Ύβρη στη Νέμεση, (3) Ηχώ από τα βάθη των αιώνων: Είναι ανοησία να εκστρατεύει κανείς εναντίον εκείνων τους οποίους δεν θα μπορέσει να υποτάξει, και αν ακόμα τους νικήσει (4) Πολιτισμικά: Ελλάδα και «Δύση» | Ζητήματα ιδεολογίας, ιστοριογραφίας και ερμηνευτικής.

[2] Η περίπτωση της παγίδας όχι ασφαλώς του Θουκυδίδη αλλά του Γκράχαμ Άλισον, είναι η τελευταία περίπτωση μιας σειράς Αμερικανών όπου γίνεται φανερό ότι, στη συντριπτική τους πλειοψηφία, δεν έχουν διαβάσει, ή δεν έχουν δώσει ιδιαίτερη βάση, πόσο μάλλον μελετήσει την Ιστορία του Θουκυδίδη στο σύνολό της. Ένας Έλληνας ιστορικός της κλασικής αρχαιότητας ή μια Ελληνίδα καθηγήτρια της αρχαίας ελληνικής, εάν είχε στοιχειώδη αντίληψη της διεθνούς και παγκόσμιας πραγματικότητας (κάτι που βέβαια δεν συνηθίζεται σε αυτά τα επαγγέλματα) θα αποκάλυπτε τη γύμνια και δεν θα έπεφτε στην παγίδα του Γκράχαμ Άλισον ― και όχι ασφαλώς του Θουκυδίδη. Από την άλλη μεριά, θα πρέπει να τονιστεί ότι στην Ελλάδα συμβαίνει κάτι περίεργο: οποιαδήποτε κριτική ματιά στην αρχαία Αθήνα συνήθως προσλαμβάνεται από τη σκοπιά (1) είτε των σύγχρονων «Δυτικών» ή και Ευρωπαίων που στέφονται εναντίον των αρχαίων Ελλήνων, πράγμα που είναι κατανοητό, μέχρι ενός σημείου, καθώς αυτός είναι ο βασικός αναχρονιστικός τρόπος νομιμοποίησης, ανάδειξης της ανωτερότητας και της αυτοκατανόησης των σύγχρονων «Δυτικών» και Ευρωπαίων —είτε είναι προοδευτικοί είτε συντηρητικοί (μαρξιστές, σοσιαλδημοκράτες, φιλελεύθεροι κ.λπ.)—, έναντι των αρχαίων Ελλήνων (τα τελευταία χρόνια έχει αναθερμανθεί η αντίθεση φιλελευθεροδημοκρατικό vs δημοκρατικό καθεστώς, που στη βάση της είναι φιλελευθερισμός εναντίον δημοκρατίας), (2) είτε από τη σκοπιά Έλληνες εναντίον ξένων.

[3] Ας έχουμε, επιπλέον, υπόψη μας ότι πριν ολοκληρωθεί η μετάβαση από τη Ρωμαϊκή Πολιτεία (Republic) στην Αυτοκρατορία (Imperium), έλαβε χώρα και ο λεγόμενος Συμμαχικός Πόλεμος (91-87 π.Χ.), ανάμεσα στους Ρωμαίους και τους συμμάχους τους. 

Επίσης, την περίοδο στην οποία αναφερόμαστε, κυριαρχούσε ένταση ανάμεσα στη Ρώμη και τις επαρχίες, με διάφορες αφορμές, όπως συμβαίνει και τώρα στις όχι και τόσο «Ηνωμένες» Πολιτείες της Αμερικής: ένταση ανάμεσα στο κέντρο και την περιφέρεια ή τις πολιτείες, η οποία παρατηρείται από και προς τις δύο κατευθύνσεις (προοδευτικοί-συντηρητικοί και συντηρητικοί-προοδευτικοί) με διαφορετικές αφορμές. Τα διαφόρων ειδών γεγονότα (απελάσεις, δολοφονίες, βία, βανδαλισμοί μνημείων, πολύνεκρες δολοφονικές επιθέσεις κ.λπ.) μπορούν να γίνουν αντιληπτά ως αφορμές που φέρνουν στην επιφάνεια την υποβόσκουσα ένταση μεταξύ κέντρου και περιφέρειας, κεντρικής-ομοσπονδιακής κυβέρνησης και πολιτειών, προεδρίας και κυβερνήτη ή δήμαρχου κ.λπ., αλλά και βαθύτερες δομές. 

Παραθέτω από το βιβλίο μου: 

Το 2020 αποτελεί συμβολικό εναρκτήριο έτος ενός εγχώριου αμερικανικού πολέμου. Γκρεμίσματα, βανδαλισμοί, αφαίρεση ή μετεγκατάσταση μνημείων και αγαλμάτων, δηλαδή πόλεμος μνήμης και συμβόλων, σημαίνουν μονάχα ένα πράγμα: εμφύλιο πόλεμο ή, πιο κομψά, οικοδόμηση ενός νέου έθνους, διότι τα θεμέλια της συνοχής μιας πολιτικής κοινότητας ή ενός έθνους είναι πάντα συμβολικά. Ενδεικτικά, ορισμένα αγάλματα και μνημεία που αφαιρέθηκαν είτε από πολίτες είτε από τις αρχές: [...] Athens Confederate Monument· οι προβληματισμοί και οι συζητήσεις για την αφαίρεση ή μετεγκατάσταση του τελευταίου μνημείου είχαν ξεκινήσει ήδη από το 2015, αμέσως μετά την πολύνεκρη επίθεση στην εκκλησία στο Τσάρλεστον της Νότιας Καρολίνα, την οποία αναφέραμε παραπάνω. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, ένας προσεκτικός αναγνώστης μπορεί να βρει όχι μόνο ένα αόρατο νήμα μεταξύ φαινομενικά άσχετων και ασύνδετων συμβάντων, που δεν διακρίνεται με μια πρώτη ματιά, αλλά και να κατανοήσει πώς μέσω τυχαίων συμβάντων εκρήγνυνται και επανέρχονται βίαια στην επιφάνεια εν υπνώσει προϋπάρχουσες βαθύτερες δομές.

Το Τέλος της Μεγάλης Παρέκκλισης, Σελ. 171-172

[4] Για την αντίθεση ανάμεσα σε δύο αμερικανικά ιμπεριαλιστικά προγράμματα (παλαιότερα το ένα ήταν νεοσυντηρητικό και το άλλο νεοφιλελεύθερο) μάχονται παραδοσιακά οι κατά τόπους οπαδοί των Δημοκρατικών και των Ρεπουμπλικάνων στα συμμαχικά ΝΑΤΟϊκά κράτη και ευρύτερα εντός της λεγόμενης Δύσης. 

[5] Αξίζει να σημειωθούν τρία πράγματα για τον διάλογο μεταξύ Αθηναίων και Μηλίων. Πρώτον, είναι ο μόνος διάλογος που υπάρχει στο έργο, όλες οι άλλες είναι ομιλίες, δημηγορίες κ.λπ.. Δεύτερον, καθόλου τυχαία, χαρακτηρίζεται από ανωνυμία. Δεν αναφέρονται τα ονόματα αυτών που μιλούν. Αυτή είναι η μια από τις μόλις δύο περιπτώσεις ανωνυμίας σε ολόκληρο το έργο. Η άλλη περίπτωση είναι η ομιλία Αθηναίων πρέσβεων ενώπιον των Λακεδαιμονίων. Γιατί κάνει μια τέτοια επιλογή ο Θουκυδίδης, να υπάρχει την ανωνυμία σε αυτές τις δύο περιπτώσεις; Διότι θέλει να αποδώσει όσα λέγονται όχι σε ένα πρόσωπο αλλά στο σύνολο της πόλης, στους Αθηναίους. Τέλος, τρίτον, η καταληκτική τοποθέτηση και κριτική των Αθηναίων στους Μηλίους δεν έχει να κάνει με την αντίθεση δικαιοσύνης και ισχύος αλλά με το ότι βασίζονται στο μέλλον και στις επιθυμίες τους αντί στην κατάσταση που έχουν μπροστά τους στο παρόν, με το ότι βασίζονται στους συμμάχους τους, στην τύχη και στις ελπίδες: «Από την απόφασή σας αυτή, μας φαίνεται ότι είσαστε οι μόνοι άνθρωποι που κρίνετε λαμβάνοντας υπόψη περισσότερο τα μελλοντικά γεγονότα παρά την κατάσταση που έχετε μπροστά σας και νομίζετε ότι, μόνο και μόνο επειδή τα επιθυμείτε, πράγματα μελλοντικά και αόριστα έχουν κιόλας συμβεί. Στηρίξατε τα πάντα στους Λακεδαιμονίους, στην τύχη και στις ελπίδες σας και θα χάσετε τα πάντα». (Θουκυδίδης, Ἱστορίαι, 5.113.1)

[6] Άλλη απόδοση-μετάφραση μπορεί να έχει ως εξής «επιτρέπουμε σέ μία πόλη νά μάς επιβάλλει την κυριαρχία της ενώ θεωρούμε χρέος μας νά καταλύουμε τις τυραννίες» ή και «ενώ θεωρούμεν καθήκον μας να καταλύωμεν τους τυράννους της μιας ή της άλλης πόλεως, επιτρέπομεν εις μίαν πόλιν να εγκατασταθή ως κυρίαρχος εις το μέσον μας». Ανεξάρτητα από το συγκεκριμένο απόσπασμα, στην Ιστορία του Θουκυδίδη η αθηναϊκή αρχή-εξουσία χαρακτηρίζεται σε πολλές περιπτώσεις ευθέως και δίχως περιστροφές ως δύναμη τυραννίας. 

[7] Όπως έγραψα εξαρχής, η Γροιλανδία αποτελεί το πρελούδιο για τον Καναδά. Στόχος είναι η στρατηγική περικύκλωση και η πλήρης απομόνωση του Καναδά, η αποκοπή του από την Ευρώπη και, σε τελικό στάδιο, η προσάρτησή του ή ο καταναγκασμός του σε υποταγή μέσω: (1) της διαμόρφωσης, ενίσχυσης, υποκίνησης, οργάνωσης και χρηματοδότησης αποσχιστικών κινημάτων (π.χ. Αλμπέρτα, Σασκάτσουαν, Κεμπέκ), έτσι ώστε ένα τέτοιο κίνημα είτε να λειτουργήσει ως μέσο εκβιασμού και εξαναγκασμού, είτε η καταστολή του να δώσει το πρόσχημα για (2) αμερικανική στρατιωτική επέμβαση. Πέρα από αυτές τις δύο οδούς (πολιτική υποκίνηση αποσχιστικού κινήματος ή κινητικός πόλεμος), υπάρχει και η δυνατότητα (3) επιβολής ναυτικού εμπορικού αποκλεισμού.

Περισσότερα στο κείμενο με τίτλο Γροιλανδία, Καναδάς, Ευρώπη και Αρκτικός Ωκεανός.

[8] Τη φράση «ὡς τυραννίδα γὰρ ἤδη ἔχετε αὐτήν» (τῇ ἀρχῇ), ο Βενιζέλος την αποδίδει ως «η ηγεμονία σας κατήντησεν εξουσία δεσποτική», ο Σκουτερόπουλος «γιατί πια (η ηγεμονία) είναι σαν την τυραννίδα» και ο Βλάχος ως «Την ηγεμονία που έχετε, την ασκείτε πια σαν τυραννίδα». Επίσης, οι δύο από τους τρεις προηγούμενους, και οι περισσότεροι ξένοι, μιλάνε για μίσος που προκαλεί η άσκηση της ηγεμονίας, όχι απλά για έχθρα. 

[9] Αυτή η διαφοροποίηση μπορεί να φέρνει στο μυαλό τη χαρισματική ηγεσία του Βέμπερ, αλλά η τριχοτόμηση του Βέμπερ σε χαρισματική, παραδοσιακή και ορθολογική-νομική εξουσία και ηγεσία εδράζεται σε ένα ευρωκεντρικό σχήμα προϋποθέτοντας μια προοδευτική ιστορική πορεία.  Περισσότερα Για το τριμερές-τριαδικό σχήμα της παγκόσμιας ιστορίας: αρχαιότητα - μεσαίωνας - νεώτεροι χρόνοι ~ μέρος α΄. 

Άλλωστε η υποτιθέμενα ορθολογική και η υποτιθέμενα παραδοσιακή αφοσίωση ορίζονται από την ίδια την εξουσία, από πάνω προς τα κάτω (όταν λέμε π.χ. ότι η υπακοή οφείλεται στη νομικά καθιερωμένη απρόσωπη τάξη, είναι σαν να λέμε, με διαφορετικά λόγια, ότι η υπακοή οφείλεται στην εξουσία), ενώ η χαρισματική αφοσίωση, εξουσία και ηγεσία ορίζεται από την εμπιστοσύνη που δείχνουν οι ακόλουθοι στον ηγέτη, δηλαδή από κάτω προς τα πάνω. Ο Βέμπερ πιθανώς να τοποθετούσε τον Χριστό μαζί με τον Τζένγκις Χαν ως χαρισματικούς ηγέτες. Δες όμως, σε αυτή την περίπτωση, τι διαφορές εξαλείφονται, στο κείμενο Χριστός ή Τζένγκις Χαν. 

Με διαφορετικά λόγια, υπάρχουν τυφλά σημεία στον ορισμό και την τριχοτόμηση του Βέμπερ, στην ουσιαστική διάκριση της παραδοσιακής με την ορθολογική-νομική εξουσία, ενώ και οι τρεις μορφές εξουσίας και ηγεσίας δεν είναι απολύτως διακριτές ή αλληλοαποκλειόμενες. Αυτά είναι κλασικά προβλήματα της ευρωκεντρικής σκέψης, της οποίας αποθέωση αποτελούν ο Χέγκελ και ο Βέμπερ. 

Ο ευρωκεντρισμός είναι λάθος, λογικά όχι ηθικά, αλλά είναι ένα ωραίο λάθος που ικανοποιεί διανοητικά και ψυχολογικά πολλούς ανθρώπους στον πλανήτη, εξ ου και έχει τους περισσότερους οπαδούς στον πλανήτη. Ο ευρωκεντρισμός καταρρέει όχι επειδή είναι «κακός» αλλά επειδή είναι εσφαλμένος, και επειδή η εξουσία που στήριζε αυτά τα ευρωκεντρικά δόγματα και σφάλματα, τα οποία παρουσιάζονταν ως αδιαμφισβήτητες οικουμενικές αλήθειες, καταρρέει. Όπως λέει ο λαός «το ψέμα έχει κοντά ποδάρια».

[10] Ο Κίμωνας μπορεί να θεωρηθεί ότι βρίσκεται στον αντίποδα του Κλέωνα, υπό την έννοια ότι οι σύμμαχοι ακολουθούν πιο πρόθυμα ένα ηγετικό κράτος όταν το εμπιστεύονται (Κίμωνας), παρά όταν το φοβούνται (Κλέωνας). Ο Κίμωνας, γιός του Μιλτιάδη, έζησε την περίοδο της πεντηκονταετίας, υπήρξε σχετικά μετριοπαθής με τους συμμάχους και πέθανε πριν από το ξέσπασμα του Πελοποννησιακού Πολέμου. 

Ο Θουκυδίδης υποτιμά τον Κίμωνα διότι ο Εφιάλτης ο Αθηναίος και ο Περικλής τον αντιπολιτεύονταν. Ο Κίμωνας, τον οποίον οι Σπαρτιάτες εμπιστεύονταν, ήταν ένας από τους λόγους που οι Λακεδαιμόνιοι επέδειξαν υπομονή και σχετικά ήπια στάση απέναντι στην Αθήνα. Ο Κίμωνας δεν ήταν έτσι απλά «φιλοσπαρτιάτης», αλλά πανελληνιστής. 

Όσοι και όσες παρακολουθούν την Κοσμοϊδιογλωσσία γνωρίζουν ότι εκτιμώ αφάνταστα τον Θουκυδίδη. Ωστόσο αυτό δεν με εμποδίζει από το γράψω το εξής: ο Θουκυδίδης ήταν πρώτα Αθηναίος ιμπεριαλιστής (μετριοπαθής), μετά Αθηναίος δημοκράτης και τελευταία Έλληνας (Για μεγαλύτερη κατανόηση δες συμπληρωματικά το απόσπασμα από το κλασικό έργο της Ζακλίν ντε Ρομιγί, και τον σχολιασμό του, που υπάρχει στο μέρος III). Στον Κίμωνα η σχέση ιμπεριαλισμού, δημοκρατίας και ελληνικότητας έχει διαφορετική ιεράρχηση. Ο Κίμωνας είχε συγκαταβατική-συνεργατική στάση απέναντι στους Λακεδαιμόνιους και ήθελε από κοινού δυαρχία και σύμπραξη Αθήνας και Σπάρτης εναντίον της Περσίας. Μετά τον Κίμωνα είχαμε άρνησης της Σπάρτης, χάριν της επιδίωξης της αθηναϊκής ως της μόνης αρχής, ή της ηγεμονίας της Αθήνας, που κατέληξε σε σύμπραξη της Σπάρτης και της Περσίας και ήττα της Αθήνας. 

Το ξέσπασμα του Πελοποννησιακού Πολέμου κατ' ουσίαν σηματοδοτεί την κατάρρευση του Πανελληνισμού που διαμορφώθηκε στους Μηδικούς Πολέμους.

[11] Ο πόλεμος στη Γάζα αποτελεί ακριβώς μια τέτοια περίπτωση: ταυτόχρονης αύξησης της ισχύος και κατάρρευσης της εξουσίας του κράτους του Ισραήλ.

[12] Περισσότερα για τη σχέση ισχύος, εξουσίας και ηγεσίας, αλλά και για όλο το μέρος VII, όπως και για το παράθεμα, δες το βιβλίο του Yan Xuetong με τίτλο Leadership and the Rise of Great Powers (Σελ. 1-23). Στο ίδιο βιβλίο, επίσης, σημειώνεται: «Όταν η πολιτική ηγεσία ενός ανερχόμενου κράτους ξεπερνά αυτήν του κυρίαρχου κράτους, η ανισότητα δυνάμεων μεταξύ των δύο κρατών αντιστρέφεται, καθιστώντας το ανερχόμενο κράτος το νέο κυρίαρχο κράτος. Με άλλα λόγια, όταν η ηγεσία του ανερχόμενου κράτους είναι πιο ικανή και αποτελεσματική από αυτήν του κυρίαρχου κράτους και άλλων σύγχρονων μεγάλων κρατών, η διεθνής επιρροή αναδιανέμεται με τρόπο που επιτρέπει στο ανερχόμενο κράτος να επισκιάσει το κυρίαρχο κράτος.»

[13] ὕβρις φυτεύει τύραννον· 

ὕβρις, εἰ πολλῶν ὑπερπλησθῇ μάταν,

μὴ ᾽πίκαιρα μηδὲ συμφέροντα,

ἀκρότατα γεῖσ᾽ ἀναβᾶσ᾽

ἀπότομον ὤρουσεν εἰς ἀνάγκαν

ἔνθ᾽ οὐ ποδὶ χρησίμῳ

χρῆται. τὸ καλῶς δ᾽ ἔχον

πόλει πάλαισμα μήποτε λῦσαι θεὸν αἰτοῦμαι.

θεὸν οὐ λήξω ποτὲ προστάταν ἴσχων.

Σοφοκλής, Οἰδίπους Τύραννος (873-882)

.~`~.

Το βιβλίο μου κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Τόπος με τίτλο:

Το Τέλος της Μεγάλης Παρέκκλισης

Από την Ουκρανία και την Πανδημία στη Νέα Πλανητική Τάξη

Δημήτρης Β. Πεπόνης

Μπορείτε να προμηθευτείτε και να παραγγείλετε Το Τέλος της Μεγάλης Παρέκκλισης (Τόπος) σε όλα τα βιβλιοπωλεία πανελλαδικά. Ενδεικτικοί σύνδεσμοι με το βιβλίο: Πολιτεία, Ιανός, Πρωτοπορία, Public κ.λπ.

~

Κοσμοϊδιογλωσσία στο facebook

Αν θεωρείτε πως ο χρόνος που αφιερώνεται και οι ιδέες που εκφράζονται έχουν αξία, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το κουμπί Donate προκειμένου να συμβάλλετε στην απρόσκοπτη συνέχιση του εγχειρήματος της Κοσμοϊδιογλωσσίας. Ευχαριστώ.

7534 ε.Κ. (A.M.) | 4723 黄帝历 | 4 | 2 | 2026 μ.Χ. | 1447 سنة هجرية (A.H.) | 7 μ.Κ. (VII A.Q.)

Read More