20 Απριλίου 2018

20 Απριλίου 2018 (Νήσοι και Πόλεις. Αιγαιακή και Μεσογειακή Κλίμακα).

Αιγαιακή (ή διακρατική) Κλίμακα


Η Σμύρνη, η τρίτη πολυπληθέστερη πόλη της Τουρκίας και η δεύτερη πολυπληθέστερη του Αιγαίου, έχει ξεπεράσει τα τρία εκατομμύρια πληθυσμό και προσεγγίζει τον πληθυσμό της Αθήνας. Ως επαρχία-περιφέρεια έχει ξεπεράσει την περιφέρεια Αττικής και μέσα στις επόμενες δεκαετίες αναμένεται ως πόλη να ξεπεράσει και την Αθήνα.

Απέναντι στα τέσσερα και πλέον εκατομμύρια της επαρχίας Σμύρνης βρίσκεται η Χίος των 51.320 κατοίκων (με βάση την απογραφή του 2011). Η Χίος αποτελεί το δέκατο μεγαλύτερο σε έκταση νησί της Μεσογείου.

Το μόνο νησί που θα μπορούσε να σταθεί [1] από απόψεως συνολικών μεγεθών και ποιοτήτων (και περιβαλλόμενο από άλλες νήσους) απέναντι στα παράλια της Ανατολίας είναι η Κρήτη, η οποία αποτελεί το πέμπτο μεγαλύτερο νησί της Μεσογείου τόσο από απόψεως έκτασης όσο και από απόψεως πληθυσμού (το άλλο νησί είναι φυσικά η Κύπρος - που στέκεται μόνη της... όπως στέκεται τέλος πάντων).

Η Λέσβος, δηλαδή το όγδοο μεγαλύτερο μεσογειακό νησί από απόψεως έκτασης, έχει μόλις 90-100 χιλιάδες κατοίκους ενώ, συνολικά, η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου (Λέσβος, Χίος, Σάμος, Λήμνος, Ικαρία, Φούρνοι, Ψαρά, Άγιος Ευστράτιος, Οινούσσες, Θύμαινα, Άγιος Ιωάννης Θερμαστής, Ασπαλαθρόκαμπος κ.λπ) έχει πληθυσμό 200 περίπου χιλιάδες κατοίκους [2]. Οι επαρχίες που βρίσκονται απέναντι από αυτά τα νησιά (Σμύρνης, Balıkesir, Çanakkale-Δαρδανελλίων) έχουν πληθυσμό μεγαλύτερο από 5,5 εκατομμύρια κατοίκους [2]. Η Ρόδος, δηλαδή το ένατο μεγαλύτερο νησί της Μεσογείου σε έκταση, έχει 120 χιλιάδες κατοίκους. Συνολικά, ο πληθυσμός των Δωδεκανήσων αποτελείται επίσης από περίπου 200 χιλιάδες ανθρώπους. Οι επαρχίες της απέναντι ακτής (Αϊδινίου και Μούγλων) έχουν συνολικό πληθυσμό περίπου 1.9 εκατομμύρια κατοίκους.


Μεσογειακή Κλίμακα


Νήσοι
Τα μεγαλύτερα μεσογειακά νησιά από απόψεως έκτασης είναι i. η Σικελία και ii. η Σαρδηνία (με διαφορά από τα υπόλοιπα), ακολουθεί iii. η Κύπρος, με iv την Κορσική και v. την Κρήτη (με σχεδόν παρόμοια έκταση) να έπονται. Έπειτα έχουμε vi. την Εύβοια και vii. τη Μαγιόρκα (ομοίως) και τέλος έχουμε viii. τη Λέσβο, ix. τη Ρόδο και x. τη Χίο.

Τα πολυπληθέστερα νησιά της Μεσογείου είναι (κάτοικοι): i. Σικελία (5 εκατομμύρια), ii. Σαρδηνία (1.6 εκ), iii. Κύπρος (1.2 εκ), iv. Μαγιόρκα (820 χιλ), v. Κρήτη (650 χιλ), vi. Μάλτα (400 χιλ), vii. Κορσική (320 χιλ), viii. Εύβοια (220 χιλ), ix. Τζέρμπα-Djerba της Τυνησίας, δηλαδή η Νήσος των Λωτοφάγων της Οδύσσειας του Ομήρου, με 140 χιλιάδες κατοίκους, και ακολουθούν x. η Ρόδος και η Ίμπιθ(ζ)α με 120 και 110 χιλιάδες κατοίκους αντίστοιχα.

Πόλεις
Οι πολυπληθέστερες πόλεις της Μεσογείου είναι: Αλεξάνδρεια, Βαρκελώνη και Ρώμη (4-5 εκ). Αλγέρι, Ν(ε)άπολη, Αθήνα, Σμύρνη και Τελ Αβίβ (3-4 εκ). Τύνιδα και Βηρυτός (2-3 εκ). Φυσικά εάν θεωρηθεί η Κωνσταντινούπολη μεσογειακή Πόλη αποτελεί τη μεγαλύτερη πόλη της Μεσογείου (είναι νόστιμο πάντως, ούτε αποκλειστικά ευρωπαϊκή ούτε ασιατική, ούτε αποκλειστικά αιγαιακή, παρευξείνια ή μεσογειακή).

Άλλες μεσογειακές πόλεις άξιες αναφοράς (πληθυσμός): Μασσαλία (1.6 εκ), Βαλένθια (1.5 εκ), Μερσίνη-Ζεφύριον (1.4 εκ), Τρίπολη (1.1 εκ), Οράν (1.0 εκ), Νίκαια (950 χιλ), Αττάλεια (890 χιλ), Ιεροσόλυμα (αν και απέχουν αρκετά από τις μεσογειακές ακτές), Λαττάκεια-Λαοδίκεια (850 χιλ), Θεσσαλονίκη (800 χιλ) και τέλος, το Παλέρμο - κάποτε στις δέκα πολυπληθέστερες πόλεις του πλανήτη, πλέον ούτε στις δέκα πολυπληθέστερες της Μεσογείου - με 730 χιλιάδες κατοίκους.

Σημειώσεις-Σχολιασμοί-Επισημάνσεις

[1] Δίχως να απορροφηθεί (οικονομικά, πληθυσμιακά κ.λπ)

[2] Αυτά είναι πραγματικά μεγάλα προβλήματα και αδυναμίες από τις οποίες προκύπτουν έμμεσα ή άμεσα - αρκετά από - τα υπόλοιπα (τα προβλήματα αυτά φανερώνουν βέβαια γεωφυσικές και ιστορικές - άρα και πολιτικές - ανωμαλίες και στρεβλώσεις). Ασφαλώς οι ηπειρωτικές επαρχίες υποστηρίζουν-συντηρούν μεγαλύτερο πληθυσμό απ' ό,τι τα νησιά, αυτή όμως η πραγματικότητα δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως επιχείρημα για το όγδοο, ένατο και δέκατο μεγαλύτερο νησί της Μεσογείου, ούτε για να δικαιολογήσει τους 35 χιλιάδες κατοίκους της Σάμου ή τους 20 χιλιάδες της Λήμνου (αν και η φύση του συγκεκριμένου νησιού είναι ιδιαίτερη). Η Μινόρκα - το μικρό νησιωτικό αδερφάκι της Μαγιόρκα - έχει μεγαλύτερο πληθυσμό από τη Χίο, τη Σάμο και την Κώ.

[-] Η Κεφαλονιά είναι το ενδέκατο (11) μεγαλύτερο νησί της Μεσογείου από απόψεως έκτασης και το δέκατο ένατο (19) πολυπληθέστερο, ενώ η Κέρκυρα το δέκατο τρίτο (13) σε έκταση και το δωδέκατο (12) σε πληθυσμό μεσογειακό νησί - πίσω από την Ίμπιζα και μπροστά από τη Λέσβο και τη Μινόρκα.

[-] Υπάρχουν «άγονες γραμμές» καταμεσής του Αιγαίου, δηλαδή στην καρδιά της ανατολικής Μεσογείου (τμήμα Κυκλάδων και Δωδεκανήσων) λες και βρίσκονται τα νησιά στο Ειρηνικό Ωκεανό, την Αρκτική ή τη Θάλασσα του Μπάρεντς... [Εσωτερική ενσωμάτωση] Για γέλια και για κλάματα [πριν από λίγα χρόνια μάλιστα, και στα πλαίσια του «εξορθολογισμού» και των «μεταρρυθμίσεων» που προτείνονται από «σωτήρες-συμμάχους-εταίρους» και λοιπούς «αδερφούς» - των «αντιπροσώπων» μας -, ακούσαμε και πρόταση εκκένωσης νησιών με πληθυσμό κάτω των 150 κατοίκων και μεταφοράς τους στα πολυπληθέστερα γειτονικά νησιά ή ακόμη και στην ηπειρωτική χώρα].


[-] Η Θεσσαλονίκη, η οποία αποτελεί την τρίτη μεγαλύτερη σε πληθυσμό πόλη του Αιγαίου και τη πέμπτη νότια του Δούναβη και των Άλπεων (πίσω από Κωνσταντινούπολη, Βουδαπέστη, Σόφια και Βελιγράδι) για μικρή περίοδο υπήρξε μια από τις δέκα πολυπληθέστερες πόλεις της Ευρώπης και της Μεσογείου. Η Θεσσαλονίκη θα μπορούσε, υπό προϋποθέσεις, να βρεθεί και στην πρώτη τριάδα (δύσκολα, αλλά θα μπορούσε) νότια του Δούναβη και των Άλπεων.

[-] Η Αλεξάνδρεια, μετά από περίπου δύο χιλιετίες, επανέρχεται στην πρώτη θέση αποτελώντας την πολυπληθέστερη πόλη της Μεσογείου (και η Κωνσταντινούπολη της Ευρώπης). Οι μεταβολές που ζούμε είναι - τεκτονικής υφής - κοσμοϊστορικές.


Επισήμανση
Η μεταφορά πρωτευουσών, η ενίσχυση υπαρχουσών ή η ίδρυση νέων πόλεων, άλλοτε επεκτείνει επιρροή, άλλοτε προασπίζει ή υπερβαίνει σύνορα-όρια (υπάρχουν διαφόρων ειδών σύνορα, όχι μονάχα πολιτικά-εδαφικά: πληθυσμιακά, γλωσσικά, οικονομικά, πολιτισμικά, αγορών, σφαιρών επιρροής κ.λπ) και άλλοτε ακολουθεί τη μετακίνηση κέντρων ισχύος ή/και απειλών ή, τέλος, μπορεί να σηματοδοτεί αλλαγή καθεστώτος (δηλαδή μεταβολή συνόρων ή/και ταυτότητας): Θήβαι-Μέμφις, Νιμρούντ-Νινευή-Βαβυλώνα, Εκβάτανα-Πασαργάδες-Σούσα-Περσέπολις, Σελεύκεια-Αντιόχεια, Αλεξάνδρειες, Ρώμη-Κωνσταντινούπολη, Δαμασκός-Κόρδοβα, Άαχεν-Μόναχο-Πράγα-Βιέννη-Φραγκφούρτη/Βέτσλαρ, Βαγδάτη-Ράκκα-Κάιρο, Asuka-Osaka-Kyoto-Tokyo, Ταμπρίζ-Ισφαχάν-Σιράζ-Τεχεράνη, Angkor και Phnom Penh, Παρίσι-Ορλεάνη-Τουρ-Βερσαλλίες-Παρίσι-Μπορντό-Βισύ και πάλι Παρίσι, Preslav-Σκόπια-Οχρίδα-Tarnovo-Vidin-Plovdiv/Φιλιππούπολη (βουλγάρικες αυτοκρατορίες, ξυπνάτε χωριανοί) και Σόφια, Seorabeol/Gyeongju-Seoul, San Antonio/Francisco και Santa Cruz/Fe/Bárbara (δεκάδες πόλεις-αποικίες, ποταμοί και επαρχίες ιδρυμένες κυρίως ή αρχικά από Ισπανούς), York-Winchester, Agra-Allahabad-Kolkata-Delhi (Ινδίες), Τολέδο-Βαγιαδολίδ-Μαδρίτη-Βαλένθια-Μαδρίτη, Beijing-Changchun-Guangzhou-Kaifeng-Luoyang-Nanjing-Beijing (Κίνα), Quebec-Albany-Plymouth και New Amsterdam (ίδρυση πόλεων-αποικιών), Newport και Kingston (υπάρχουν δεκάδες στον Αγγλοαμερικανικό κόσμο), Βλαντίμιρ-Μόσχα-Καζάν και Αγία Πετρούπολη-Μόσχα, Προύσα-Αδριανούπολη-Κωνσταντινούπολη (Άγκυρα), Τελ Αβίβ-Ιερουσαλήμ (που επιδιώκεται-μεθοδεύεται από το Ισραήλ) και τέλος, Άγκυρα-Κωνσταντινούπολη (που θα επιδιωχθεί με τον μετασχηματισμό του κεμαλικού «τουρκικού» εθνοκράτους σε διαφορετικής μορφής πολιτική μονάδα).

.~`~.