28 Φεβρουαρίου 2016

Τρία σχόλια (28 Φεβ 2016) και Τέσσερις σχολιασμοί επικαιρότητας (29 Φεβ 2016).


Τρία σχόλια
(28 Φεβ 2016)

I
Μισό λεπτό. Αυτοί δεν μας έλεγαν - μας προειδοποιούσαν και μας απειλούσαν - πως θα μετατρεπόμασταν σε «στρατόπεδο ή αποθήκη ψυχών» (ή οποιαδήποτε άλλη απειλή) ΕΑΝ «βγαίναμε» από την «Ευρώπη»; Τι συνέβη;

Όλη τους η επιχειρηματολογία έχει συγκεκριμένη «μεθοδολογία» και έχει να κάνει με τη διαχείριση του μέλλοντος. Τα βραχυμεσοπρόθεσμα - μελλοντικά - αποτελέσματα που προκύπτουν από την τωρινή, την ήδη υφιστάμενη κατάσταση και τα αδιέξοδα της, τα μετατρέπουν σε απειλές μιας άλλης, ανεπιθύμητης γι' αυτούς, κατάστασης προκειμένου να την αποτρέψουν. Ένα αόρατο μελλοντικό απειλητικό Εκείθεν ως κόλαση που νομιμοποιεί να υπομένεις τα πάντα στο τωρινό ορατό Εντεύθεν.

Έτσι εάν είχαμε «φύγει» από την «Ευρώπη» και βιώναμε ακριβώς την ίδια κατάσταση, θα έφταιγε ότι «φύγαμε».

Έλα μου όμως, που όλες οι απειλές που έχουν ακουστεί κατά καιρούς για το τι θα συμβεί στο μέλλον εάν (Εκείθεν)... συμβαίνουν στο παρόν δίχως να έχει πραγματοποιηθεί αυτό το εάν (Εντεύθεν). Τίποτα από όσα μας έχουν απειλήσει ότι θα παθαίναμε εάν κάναμε το Α (Εκείθεν)... δεν έχει υπάρξει που να μην πάθαμε δίχως να κάνουμε το Α (Εντεύθεν).


II
Εάν όλα κυλήσουν σχετικά ομαλά για την Τουρκία, εάν δηλαδή αποφύγει μια έντονη εσωτερική αποσταθεροποίηση που θα σηματοδοτούσε την ανάπτυξη τάσεων πολιτικής «βαλκανοποίησης» της, το επόμενο βήμα της Άγκυρας - πιθανώς - θα είναι η επιδίωξη δημιουργίας ενός διεθνούς νομικού πλαισίου ή ενός περιφερειακού καθεστώτος που θα θέτει υπό την προστασία του τους πρόσφυγες και τους μετανάστες - ίσως με αφορμή τα περί ανθρωπιστικής βοήθειας ή διαχείρισης επιχειρήματα - και το οποίο θα παρέχει εγγυήσεις για την ασφαλή μεταχείριση τους. Σε μια τέτοια περίπτωση, επειδή η συντριπτική πλειοψηφία των μεταναστών και των προσφύγων είναι μουσουλμάνοι στο θρήσκευμα, θα επιδίωκε να συνδέσει το γεγονός αυτό με τις εθνικές μειονότητες και τις μουσουλμανικές κοινότητες της περιοχής (τα οθωμανικά κατάλοιπα) προκειμένου να εξασφαλίσει εγγυήσεις που θα της παρέχουν δικαίωμα παρέμβασης στην περιοχή.

Με τον ίδιο τρόπο λειτούργησε στο Κυπριακό. Η νομιμότητα της επέμβασης στη Κύπρο, κατέστη δυνατή μέσω ενός παρεμφερούς νομικού πλαισίου.

Όποιος βλέπει αυτή την περίοδο την προσφυγική-μεταναστευτική κρίση, αποκλειστικά και μόνον, ως αυθύπαρκτο και αυτοτελές ζήτημα, κινείται μεταξύ αφέλειας - η συντριπτική πλειοψηφία -, τοπικού παραρτήματος ή/και εξυπηρέτησης συμφερόντων. Για παράδειγμα, ως προς το ευρωπαϊκό σκέλος, η διαχείριση του προσφυγικού-μεταναστευτικού και η ταυτόχρονη απομόνωση της Ελλάδας αποτελούν τμήμα - και χρησιμοποιούνται ως μέσο και προκάλυμμα - της στρατηγικής αναμόρφωσης του ευρωπαϊκού πόλου ηγεμονίας. Το ίδιο συμβαίνει και με τον μετα-οθωμανικό τουρκικό πόλο.

Αυτό που εξελίσσεται στη Συρία και το Ιράκ, από πλευράς Συνθηκών - οι οποίες αποτελούν διεθνή και ιστορικά αγκυροβόλια - είναι η κατάρρευση της εδαφικής τάξης που εγκαθιδρύθηκε με τη συμφωνία Sykes-Picot. Η προσφυγική-μεταναστευτική κρίση στο παρόν, και το κουρδικό ζήτημα διαχρονικά, τόσο στο παρελθόν όσο και σήμερα, επανασυνδέουν όχι μονάχα γεωγραφικά τη «Μέση Ανατολή» με τα «Βαλκάνια», αλλά και ιστορικά τη συμφωνία Sykes-Picot με τη Συνθήκη της Λωζάνης.


Σημειώσεις
- Τα σχόλια II και III σε αυτό το σημείωμα, σχετίζονται άμεσα με τα προηγούμενα.

- Όταν γράφω για έντονη εσωτερική αποσταθεροποίηση, δεν εννοώ φυσικά την προσπάθεια ορισμένων να μας πείσουν ότι ο Ερντογάν «πέφτει» και την ίδια στιγμή ο τελευταίος να χτυπάει 50άρια στις εκλογές. Εννοώ αυτό που έγραψα και μόνον αυτό: μια ενδεχόμενη ανάπτυξη τάσεων πολιτικής «βαλκανοποίησης» της Τουρκίας.

- Το μεσανατολικό εξαρτάται από το κουρδικό, η λύση του οποίου όμως είναι άμεση συνάρτηση της διευθετήσεως των βαλκανικών προβλημάτων. Το κουρδικό έχει ευρωπαϊκό σκέλος, γεγονός που θα γίνει κατανοητό το επόμενο χρονικό διάστημα. Θα επανέλθω στο ζήτημα.

- Η «Μέση Ανατολή» και τα «Βαλκάνια» αποτελούν ευρωκεντρικές εννοιολογικές κατασκευές της αποικιοκρατικής περιόδου (συγκεκριμένα ο όρος Βαλκάνια χρησιμοποιήθηκε πρώτη φορά από τον Γερμανό Α. Zeune στις αρχές του 19ου αιώνα - θα επανέλθω στην ιστορία των όρων). Το γεγονός, ότι ακόμα και σήμερα, παρατηρείς ένα τμήμα του ελλαδικού αστισμού να μαστίζεται από την ιδεολογία περί «βαλκανιότητας», είναι θλιβερό και φανερώνει σε τι βαθμό, δύο αιώνες μετά, δεν έχει απογαλακτιστεί και χειραφετηθεί αυτός ο αστισμός από τον πολιτισμικό ιμπεριαλισμό και την πολιτισμική αποικιοκρατία του 19ου αιώνα. Το αντίθετο μάλιστα, σε αρκετές περιπτώσεις αποτελεί τοπικό παράρτημα και φυσικό εκφραστή του.

Όσο λιγότερα γνωρίζεις σε αυτόν εδώ τον τόπο, τόσο λιγότερο απογοήτευεσαι.


III
Το σχόλιο που ακολουθεί είναι απολύτως «ρεαλιστικό» και ουδόλως «ιδεαλιστικό». Ο «ρεαλισμός» του, δεν έχει να κάνει με τη σχέση κράτους, γεωγραφίας και χώρου (όπως το ακριβώς προηγούμενο σχόλιο) αλλά με τη σχέση κοινωνίας, ιστορίας και χρόνου. Στα καθ ημάς άλλωστε, αυτή η διάσταση, αυτό το ρήγμα μεταξύ κοινωνίας και κράτους είναι πανταχού παρόν.

Σίγουρα κάθε κράτος διαφυλάσσει - και πρέπει να διαφυλάσσει - την ασφάλεια του, αυτό όμως δεν σημαίνει πως εξασφαλίζει κατά αυτόν τον τρόπο και την ιστορική του επιβίωση (για παράδειγμα το κράτος του Ισραήλ). Η ιστορική επιβίωση ενός λαού και ενός έθνους, σε βάθος χρόνου, εξαρτάται από τις ιστορικές σχέσεις που μπορεί να αναπτύξει με την περιφέρεια του και όχι από τα όπλα.

-----
Πάνω από όλα, ένα έθνος πρέπει να είναι κυρίαρχο προκειμένου να είναι ασφαλές. Η ασφάλεια δίχως κυριαρχία αποτελεί ευφυολόγημα.


Τέσσερις σχολιασμοί επικαιρότητας
(29 Φεβ 2016)

I
Η Ευρώπη, ως περιφέρεια, τα τελευταία - τουλάχιστον - 50 χρόνια έχει υποστεί μια άνευ προηγουμένου δημογραφική ήττα ή ορθότερα μια δημογραφική συντριβή - τα αποτελέσματα, τις συνέπειες και τις επιπτώσεις της οποίας μόλις τώρα έχει αρχίσει να συνειδητοποιεί - την οποία προσπαθεί να εκλογικεύσει μέσα από αόριστα σχήματα που άλλοτε αναφέρονται σε τεχνολογία, οικονομία και επικοινωνία και παρουσιάζονται ως αποτέλεσμα «ανάπτυξης» και άλλοτε παρουσιάζονται ως «φυσικά» (περισσότερα εδώ).

Βέβαια, η δημογραφική ήττα ή κατάρρευση, πανωλεθρία ή συντριβή αποτελεί αντικειμενικό γεγονός, ενώ η ερμηνεία, η εκλογίκευση και οι - υποτιθέμενοι - τρόποι αντιμετώπισης της αποτελούν υποκειμενικούς παράγοντες.


II
Το επόμενο χρονικό διάστημα, ορισμένοι θα προσπαθήσουν να μας παρουσιάσουν ως - όχι βραχυπρόθεσμο αλλά μακροπρόθεσμο - μελλοντικό εθνικό όραμα και στόχο, τη μονιμοποίηση της μετατροπής της Ελλάδας σε περιφερειακό κράτος-μαξιλάρι και ενδιάμεση εδαφική περιοχή ζώνη-σύνορο (buffer zone-state), περισυλλογής, διαλογής και κράτησης, ελέγχου και ρύθμισης, προκειμένου η ευρωπαϊκή γεροντοκρατία του Κέντρου να πίνει ανέμελα τον καφέ της περίξ του Ρήνου ή να κάνει σκι στα Σαλέ των Άλπεων.

Η Ελλάδα, η οποία προσέφερε αρκετά, δεν έχει κανένα λόγο να θυσιαστεί για κοινωνίες που βρίσκονται σε παρακμή και αυτοκτόνησαν επιλέγοντας τον «ευρωπαϊσμό» ως - ιδεολογικό - προθάλαμο για το νεκροτομείο.

-----
Τα προηγούμενα δεν τα γράφω με ικανοποίηση αλλά με πίκρα. Τα έχω γράψει κατ' επανάληψη, πρέπει όμως να (ξανα)ειπωθούν.


III
Ο πλανήτης δεν οδηγείται σε ενοποίηση αλλά σε πολυδιάσπαση. Όσες και όσοι σκέφτονται με όρους μονοπολικοτητας 1990-2000, «παγκοσμιοποίησης» και φιλελεύθερων ερμηνευτικών εγχειριδίων, σκέφτονται με τους όρους ενός κόσμου που δεν υπάρχει πια.


IV
Δημογραφική σύγκριση Η.Π.Α και πλανήτη με τις πέντε μεγαλύτερες χώρες της Ε.Ε τα τελευταία 65 χρόνια και ορισμένες -σύντομες- παρατηρήσεις περί του πλανητικού μετασχηματισμού.

1. Μεταξύ των ετών 1950-2015, ο πληθυσμός των Ηνωμένων Πολιτειών αυξήθηκε κατά 164 εκατομμύρια ενώ αυτός των πέντε μεγαλύτερων δυνάμεων της σημερινής Ε.Ε (Γερμανία, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιταλία και Ισπανία) αυξήθηκε κατά 90 μόλις εκατομμύρια. Οι πέντε μεγαλύτερες χώρες της Ε.Ε αυξήθηκαν λιγότερο (λίγο πάνω από το μισό) από ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες μόνες τους.

Μεταξύ των ετών 1950 και 2015, ο συνολικός πληθυσμός του πλανήτη αυξήθηκε κατά 4,75 δισεκατομμύρια -ή κατά 4.750 εκατομμύρια- ενώ αυτός των πέντε μεγαλύτερων δυνάμεων της σημερινής Ε.Ε (Γερμανία, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιταλία και Ισπανία) αυξήθηκε κατά 90 μόλις εκατομμύρια. Οι πρώτες πέντε χώρες από πλευράς πληθυσμιακής αύξησης μεταξύ 1950-2015, ήταν οι εξής: πρώτη η Ινδία με 935 εκατομμύρια, δεύτερη η Κίνα με 832, τρίτη η Ινδονησία με 188, τέταρτες οι Η.Π.Α (οι οποίες τα πήγαν εξαιρετικά καλά) με 164 εκατομμύρια και πέμπτη η Βραζιλία με 154 εκατομμύρια. Πιο ειδικά δες εδώ και πιο γενικά εδώ.

2. Δημογραφικά ο πλανήτης είναι ασιατοκεντρικός, πολιτισμικά είναι - ήδη - πολυπολικός, οικονομικά φαντάζει ασύμμετρα τριπολικός - αλλά δεν είναι - και βρίσκεται σε φάση μεταβάσης του κέντρου βάρους του από τον Ατλαντικό προς την Ασία. Από την άποψη πολιτειακής συγκρότησης είναι κατακερματισμένος και βρισκόμαστε σε διαδικασία αποθεσμοποίησης της «Δύσης» (δηλαδή του φιλελεύθερου πυρήνα). Η πλανητική νεολαία είναι αφρικανική, οι μεσήλικες είναι στην κυριολεξία και με όλη την αυθεντική σημασία του όρου παγκόσμιοι (από όλα τα μήκη και πλάτη της γης) και τα γηρατειά ή η γεροντοκρατία του είναι ευρωπαϊκή.

Γενικά μπορεί να ειπωθεί πως ο πλανήτης, ως όλον, καθίσταται, βαθμιαία, πολυκεντρικός και πολυεπίπεδος ενώ σε αυτή τη φάση που βρισκόμαστε μπορεί να χαρακτηριστεί ως απολικός (πιο ασταθής και επικίνδυνος πεθαίνεις).

Όλα τα προηγούμενα - και πολλά ακόμη στα οποία δεν μπορώ να επεκταθώ αυτή τη στιγμή - οδηγούν σε ένα και μόνον πράγμα: Πολυδιάσπαση.


.~`~.

Θεματολογίες άμεσα σχετιζόμενες: 1. Μακροδομές 2. Πλανητικός μετασχηματισμός 3. Μετακινήσεις 4. Δημογραφία.

26 Φεβρουαρίου 2016

I) Προϋπολογισμός μεγεθών που «αναμένει» η Γερμανία και μετανάστευση II) Προσφυγική-μεταναστευτική κρίση και - πιθανές - μελλοντικές εξελίξεις στο Αιγαίο III) Οι ροές δεν σταματούν στη θάλασσα.

I
Η Γερμανία - όπως και άλλα κράτη - προϋπολογίζει τα μεγέθη και τους αριθμούς των ανθρώπων που χρειάζεται να εισάγει προκειμένου να καλύψει τις οικονομικές της ανάγκες (δημογραφικές είναι οι ανάγκες αλλά οι οικονομιστές προϋποθέτουν δημογραφικά μεγέθη: από τις «προϋποθέσεις» θα την πατήσουν). Ήδη από τις αρχές του καλοκαιριού - πριν καν οι ροές αρχίσουν να εκτοξεύονται με πρώτο μήνα τον Αύγουστο - διαβάζαμε άρθρα π.χ. στον Guardian ή στην D.W που έλεγαν πως η Γερμανία «αναμένεται» να υποδεχθεί φέτος περίπου 800.000 με ένα εκατομμύριο ανθρώπους (εμβαθύνω μια πρόσφατη αναφορά). Από που προέκυπτε το «αναμένεται»; Πως - και και από που- προέκυπτε ο αριθμός; Από όσα σας ανέφερα.

Απλά το όλον πράγμα, οι εξελίξεις - και κυρίως οι δημοσκοπήσεις - ξέφυγαν και όλοι άρχισαν να τρέχουν. Θυμηθείτε πως μέχρι τον Οκτώβριο-Νοέμβριο δεν υπήρχε ιδιαίτερος αρνητισμός, προβληματισμός ή/και ανησυχία για το μεταναστευτικό-προσφυγικό στα mainstream media, αντίθετα όλοι θρηνούσαν για το παιδάκι που πνίγηκε. Ο πνιγμός του μικρού παιδιού συνέβη στις 2 Σεπτεμβρίου (ήδη από τις 28 Αυγούστου είχε αναλάβει υπηρεσιακή κυβέρνηση στην Ελλάδα και η θέση του αναπληρωτή υπουργού μεταναστευτικής πολιτικής έχει αλλάξει). Ο Σεπτέμβριος ήταν ο μήνας των selfies. Ο Οκτώβριος ήταν ο μήνας κορύφωσης των ροών. Μετά τον Νοέμβριο, την επίθεση στο Παρίσι, την πτώση στις δημοσκοπήσεις, την πίεση που δέχθηκε η Μέρκελ στο εσωτερικό της, τα γεγονότα στην Κολωνία κ.λπ, άρχισε να αλλάζει το κλίμα.

Αυτές τις μέρες - το reuters αναφέρει πως - το υπουργείο οικονομικών της Γερμανίας σε συνεργασία με άλλα κυβερνητικά όργανα, ανακοίνωσε πως η Γερμανία «αναμένει» περίπου 3,6 εκατομμύρια ανθρώπους μέχρι το 2020. Και μπορεί Γερμανός αξιωματούχος να δήλωσε πως δεν αναμένονται τέτοια νούμερα - σε μια προσπάθεια μάλλον να καθησυχάσει -, αλλά εγώ έχω διαβάσει πως η Γερμανία έχει ανάγκη 4 με 5 εκατομμύρια ανθρώπους μέσα στα επόμενα χρόνια προκειμένου να εξυπηρετήσει τις δημογραφικές της ανάγκες. Τα νούμερα προϋπολογίζονται.

Οι άνθρωποι δεν γνωρίζουν τι ακριβώς συμβαίνει ούτε έχουν καταλάβει πως λειτουργεί το «πράγμα» (ή καλύτερα η βιομηχανία). Τώρα αρχίζουν κάπως να αντιλαμβάνονται και αντιδρούν σπασμωδικά (σε εμάς εδώ ορισμένοι νομίζουν πως μπορεί η αναπληρωτής υπουργός μιας μικρής χώρας να καθορίσει το migration net της Γερμανίας). Δεν υπάρχει περίπτωση (σχήμα λόγου), με το κλίμα που επικρατεί, να συνειδητοποιήσει μεγάλο μέρος της γερμανικής κοινωνίας πως αναμένονται 3 ή 5 εκατομμύρια επιπλέον νέοι πρόσφυγες και μετανάστες τα επόμενα χρόνια και η κ. Μέρκελ να παραμείνει αταλάντευτη στη θέση της.

-----
- Τα κράτη που καταστράφηκαν αποτελούσαν «αποθήκες» ή/και σημεία «ελέγχου και ρύθμισης». Η δε Τουρκία αποτελεί παραδοσιακή δεξαμενή παροχής «εργατικού δυναμικού» της Γερμανίας.

- Εν τω μεταξύ, η Γερμανία παλεύει εδώ και καμιά εικοσαριά - και πλέον - χρόνια με τα 80 εκατομμύρια. Δηλαδή επί 25 περίπου χρόνια προσπαθεί να διατηρήσει σταθερό τον «πληθυσμό» της (ο οποίος υπό φυσιολογικές συνθήκες θα έπρεπε να είχε αυξηθεί κατά πολύ). Στο ίδιο χρονικό διάστημα οι Ηνωμένες Πολιτείες παρουσίασαν πληθυσμιακή αύξηση πάνω από πενήντα (50) εκατομμύρια.


II
Η διαχείριση της μεταναστευτικής-προσφυγικής κρίσης αποτελεί - ή εξελίσσεται σε - μέσο και προκάλυμμα, όχι σκοπό και στόχο.

Ορισμένοι ήθελαν να αναδεικνύουν μόνον το γκρούπ των χωρών Βίζενγκραντ - για να το συνδέσουν ιδεολογικά με την «ακροδεξιά» -, ενώ την Αυστρία και τη Γερμανία τις άφηναν στο απυρόβλητο. Φάτε τώρα μια Αυστρία και ηρεμήστε (ίσως θυμάστε πως από το καλοκαίρι έριχνα σπόντες για τον ευνοϊκό τρόπο με τον οποίον η ύπατη αρμοστεία του Ο.Η.Ε για τους πρόσφυγες, αντιμετώπιζε την Αυστρία I - II - III). Η Ολλανδία και η Γερμανία ήταν αυτές που είχαν αναλάβει την πρωτοβουλία περί «Μικρής Σένγκεν» (στην οποία αντιδρούσε η Πολωνία) ενώ τα περί Π.Γ.Δ.Μ αποτελούσαν πρωτοβουλία της Γερμανίας και της Αυστρίας με την Ουγγαρία, την Τσεχία και τη Σλοβακία να υποστηρίζουν. Με τη δε Σλοβενία, η Ελλάδα είχε ανταγωνιστικές σχέσεις ως προς το ποια από τις δυο χώρες θα γινόταν κύριος φορέας και παράγοντας ενσωμάτωσης των δυτικών Βαλκανίων στην Ε.Ε. Η Αυστρία με τη Γερμανία, ήδη από νωρίς το καλοκαίρι συνεχώς «έπαιζαν» με τη Π.Γ.Δ.Μ (αυτό είναι ένα σημείο που δεν έχει αναδειχθεί, δηλαδή πότε άνοιξε τα σύνορα της η τελευταία, με τι διαβεβαιώσεις και από ποιους).

Η Ελλάδα, έχει ανά τακτά χρονικά διαστήματα διατελέσει το ρόλο του νάνου πίσω από τον οποίο (προσπαθούν να) κρύβονται οι γίγαντες. Η Ελλάδα έφταιγε κάποτε για την καθυστέρηση της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας στην Ε.Ε (και πολύ ορθά, η Ελλάδα επέλεξε να είναι θετική στην ενταξιακή πορεία της Άγκυρας προκειμένου να φανεί ποιοι ήταν αυτοί που πραγματικά δεν επιθυμούσαν την είσοδο της συγκεκριμένης χώρας). Η Ελλάδα, επίσης, έφταιγε για την οικονομική κρίση και μετεβλήθη σε αποδιοπομπαίο τράγο (ακόμα και για κατασκοπία κατηγορήθηκε πριν λίγο καιρό). Η Ελλάδα τώρα φταίει και για την προσφυγική-μεταναστευτική κρίση.

Και κάπως έτσι, επειδή «η Ελλάδα φταίει», το ερμηνευτικό αφήγημα της προσφυγικής-μεταναστευτικής «κρίσης και απειλής» - πιθανόν - θα μετασχηματιστεί σε ερμηνευτικό αφήγημα με πυρήνα του τις σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας στο Αιγαίο. Για το προσφυγικό-μεταναστευτικό ζήτημα και την μη επαρκή αντιμετώπιση του, λοιπόν, θα φταίει το καθεστώς που υπάρχει στο Αιγαίο. Και κάπως έτσι θα - μπορούσε να - παρουσιαστεί ως «επιτακτική» η ανάγκη αναθεώρησης των συνθηκών από «τα πάνω» και «τα έξω». Θα μάθουμε όλοι ξαφνικά, πως για την αντιμετώπιση «της κρίσης και της απειλής» (η οποία έχει τις ρίζες της αλλού, αλλά αυτό δεν θα έχει καμία σημασία), πρέπει άμεσα να αντιμετωπισθούν οι ρίζες μιας πιθανής ελληνοτουρκικής κρίσης. Αποδυναμωμένη στο εσωτερικό και στο εξωτερικό, και με ''το νόμισμα'' ως εκβιαστική θηλιά στο λαιμό (το οποίο νόμισμα τάχα θα την απομάκρυνε από μια πιθανή περιφερειοποίηση έναντι της Τουρκίας), η Ελλάδα θα καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Και κάπως έτσι, ενδέχεται, μόλις αποχωρήσει το ΝΑΤΟ, να βρισκόμαστε σε κατάσταση de jure αναθεώρησης του καθεστώτος στο Αιγαίο. Καθόλου απίθανη εξέλιξη. Αφήνω εδώ αυτή την υποθετική ή πιθανή εξέλιξη με την ευχή να μην χρειαστεί να επιστρέψω.


III
Οι ροές, οι οποιεσδήποτε ροές, ποτέ δεν σταματούν στη θάλασσα. Οι ροές σταματούν πάντοτε στη στεριά. Η θάλασσα δεν αποτελεί εδαφικό - αλλά διαφορετικής μορφής - χώρο. Αποτελεί παράγοντα κινητικότητας, ευελιξίας, ελιγμών και διασποράς (και ας υπάρχουν -και βέβαια υπάρχουν- υδάτινα σύνορα), όχι διαχωρισμού, απομόνωσης, στατικότητας και σταθερότητας, όπως η στεριά.

Το κλειδί για την Ιταλία το κρατά η Λιβύη, για την Ισπανία το Μαρόκο, για το Ηνωμένο Βασίλειο η Γαλλία (και το Βέλγιο), για τη Σουηδία η Δανία (γι' αυτό και συγχρονίστηκαν αυτές οι δύο χώρες) και για την Ελλάδα η Τουρκία.

Οι Αθηναίοι κάποτε αναγκάστηκαν, προκειμένου να επιβιώσουν, να αμυνθούν καταφεύγοντας στα Ξύλινα Τείχη (η Ακρόπολη Φρούριο αλώθηκε), ενώ ο Μέγας Ξέρξης κάποτε διέταξε να μαστιγώσουν και να αλυσοδέσουν τη θάλασσα γιατί δεν υπάκουσε στις διαταγές του. Η θάλασσα όμως ούτε μαστιγώνεται ούτε αλυσοδένεται.

Αυτά αποτελούν διδάγματα της ιστορίας μας που εμπεριέχουν υψηλούς συμβολισμούς και στοιχεία «γεωπολιτικής» παιδείας - που επιλέξαμε να αγνοήσουμε, να ξεχάσουμε ή να υποτιμήσουμε - και όχι παραμυθάκια.

.~`~.

Τέσσερις επίκαιροι σχολιασμοί (26 Φεβ 2016).

I
Η Ελλάδα προφανώς και δεν είναι η πιο «ευρωπαϊκή» χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όλος αυτός ο - βασιλικότερος του βασιλέως - ευρωπαϊσμός από ελληνικής πλευράς (Τσίπρας, Μπακογιάννη, Μητσοτάκης, Γεννηματά), φανερώνει μονάχα ένα πράγμα. Την αδυναμία της. Φανερώνει πως η Ελλάδα, ουσιαστικά, δεν διαθέτει εθνική στρατηγική.

Η Ελλάδα κρύβει την αδυναμία της και την ανυπαρξία εθνικής στρατηγικής πίσω από τον υπερ-ευρωπαϊσμό της. Και αυτό την καθιστά εξαιρετικά εκβιάσιμη και εύκολα χειραγωγίσιμη. Και όλους εμάς αναλώσιμους.


II
Ξέρετε, πέρα από την συζήτηση για τους μετανάστες, τους πρόσφυγες, τον ανθρωπισμό και την ανθρωποφαγία, κάποια στιγμή θα πρέπει να σκεφτούμε και άλλα ζητήματα που έχουν να κάνουν με πιθανές εξελίξεις και μονιμοποίηση καταστάσεων στην Ελλάδα. Πρέπει να σοβαρευτούμε και να μιλήσουμε πολιτικά για τη χώρα μας. Δηλαδή για την πιθανή μετατροπή της σε μόνιμο σουρωτήρι και μεταμοντέρνα νεομεσαιωνική κουρελού. Μια οικονομική ζώνη, μια μίνι-πόλη καταυλισμός - όπου μονάχα τυπικά θα αποτελεί επικράτεια του ελληνικού κράτους -, ένα περιφερειακό υπερεθνικό καθεστώς προστασίας με ιδιαίτερο νομικό καθεστώς, μια ιδιωτικοποίηση εγκαταστάσεων κράτησης προσφύγων-μεταναστών και πιθανή εκχώρηση σε υπερεθνικούς παράγοντες ενός τμήματος της χώρας ή/και ανάθεση της διαχείρισης των περιοχών αυτών σε εξωεθνικούς δρώντες που θα αλωνίζουν ανεξέλεγκτα και η ελληνική κυβέρνηση δεν θα έχει κανένα λόγο.

Πως σας φαίνεται σαν όραμα; Αναπτυξιακό, ε; Αναβαθμίζει τη χώρα; Μιλάμε για dismantling της Ελλάδας και μετατροπή της σε εδαφική επικράτεια-σουρωτήρι και κατακερματισμένη μετα-κυρίαρχη κουρελού.

Είναι βολικό να νομίζουμε πως φτάσαμε εδώ εξαιτίας των τελευταίων μηνών (οι οποίοι αποτελούν το αποκορύφωμα μιας πορείας). Όμως τα δείγματα, προσωπικά για εμένα, υπάρχουν εδώ και καιρό. Έγραφα το 2013:

''Αρχικά, μετάλλαξη της ταυτότητας, του σκληρού πυρήνα του πολιτεύματος, αποσάθρωση των πολιτειακών λειτουργιών και του πολιτειακού μηχανισμού, υψηλή ανεργία και κοινωνική αποσύνθεση (συνοδευόμενη από σως ιδεολογικής λιπαρότητας, συνθημάτων και κομματική εκμετάλλευση διαφόρων ζητημάτων) παράλληλα με ψυχολογικό, μηντιακό, οικονομικό και πολιτισμικό πόλεμο τόσο στο εσωτερικό, όσο και στο εξωτερικό. Αποσύνθεση της δημόσιας σφαίρας και παράλληλη ανάδυση μαφιόζικων συμμοριών... προστασίες, γκετοποίηση περιοχών, σκουπιδότοποι και λαθρεμπόριο σωμάτων και ψυχών. Κατακερματισμένη κοινωνία, τμηματική κυριαρχία, περιοχές όπου κυριαρχεί ο νόμος και παραδίπλα περιοχές όπου κυριαρχεί ο φόβος. Όταν τα προηγούμενα συνυπάρχουν σε απόσταση λίγων χιλιομέτρων... τότε οδεύεις ολοταχώς στο να μετασχηματιστεις σε μια μεταμοντέρνα ελλαδίτικη νεομεσαιωνική χωματερή της «παγκοσμιοποίησης» (αυτής της μυθικής λέξης). Αυτή είναι η μεταμοντέρνα ελλαδίτικη νεομεσαιωνική «αναπτυξιακή» κουρελού που μετατρέπει ανθρωπογεωγραφίες σε υποπροϊόντα του παραγωγισμού, που κατασκευάζει οικονομικά, πνευματικά, δημογραφικά και εθνογραφικά γκέτο μέσω μπαλωμάτων από επικαλυπτόμενες εξουσίες, παράλληλα επίπεδα κυριαρχίας και πολλαπλής αφοσίωσης.''

Η Ελλάδα παθαίνει ότι παθαίνει διότι είναι η μόνη χώρα που προτάσσει το υπερεθνικό - «ευρωπαϊκό» - συμφέρον έναντι του εθνικού συμφέροντος (λόγω αδυναμίας και ανυπαρξίας εθνικής στρατηγικής). Επειδή έχει μεταβληθεί από χώρα σε χώρο και παράρτημα υπερεθνικών παραγόντων και δρώντων που αλωνίζουν. Επειδή αφέθηκε στον «ευρωπαϊσμό» - και μόνο σε αυτόν - πιστεύοντας αφελώς πως έχει εξασφαλίσει προστασία και ασφαλές περιβάλλον (τους ρωτάς για την Ελλάδα και απαντούν για την «Ευρώπη». Τους ξαναρωτάς και παίρνεις την ίδια απάντηση. Είναι απίστευτο!). Στην Ελλάδα - και στην κατάσταση στην οποία αυτή έχει περιέλθει - τα υπόλοιπα κράτη βλέπουν όσα δεν θέλουν να γίνουν, όσα θέλουν να αποφύγουν (τώρα εάν οι Έλληνες θέλουν να εκλογικεύουν και να νομιμοποιούν την κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει αυτό είναι δικό τους ζήτημα, όχι των υπολοιπων).

Το εθνικό συμφέρον αποτελεί εξωτερίκευση του δημοσίου συμφέροντος.

Αποτελεί μέσο και δίχτυ προστασίας. Οι εθνικοί δήμοι απομυζούνται και λεηλατούνται όταν μένουν απροστάτευτοι. Και μένουν απροστάτευτοι επειδή παύουν να είναι κυρίαρχοι. Επειδή κυβερνήσεις και πολιτικό προσωπικό, δημοσιογράφοι και ακαδημαϊκοί απεμπολούν την έννοια του εθνικού συμφέροντος, στερώντας κατά αυτόν τον τρόπο στις κοινωνίες τα κυριαρχικά τους δικαιώματα και τα μέσα προστασίας τους.

Δεν είναι όλοι όσοι ασχολούνται με το εθνικό συμφέρον και την εθνική κυριαρχία εθνόκαυλοι. Ασχολούνται επειδή γνωρίζουν πως όλα από εκεί ξεκινούν και όλα εκεί καταλήγουν: Στα κυριαρχικά δικαιώματα ενός λαού υπό κρατική μορφή οργάνωσης. Γνωρίζουν πως η απεμπόληση κυριαρχικών δικαιωμάτων ή ο κατακερματισμός κυριαρχίας αποτελεί βασική προϋπόθεση προκειμένου μια κοινωνία να μείνει απροστάτευτη και γυμνή, να εκποιηθεί και να λεηλατηθεί.

-----
Στη δική μας περίπτωση είναι πασιφανές γιατί η ελληνική κοινωνία έμεινε απροστάτευτη. Διότι ορισμένοι εκχωρούσαν ή αντάλλασσαν κυριαρχικά δικαιώματα ή τμήματα κυριαρχίας - συνήθως έναντι λογιστικών μονάδων -, προκειμένου να παραμείνουν στην εξουσία και να αναγνωριστούν ως τοπική ελίτ από υπερεθνικούς και ευρωπαϊκούς παράγοντες του κέντρου. Έτσι οι Έλληνες έμειναν απροστάτευτοι, εκποιήθηκαν και λεηλατήθηκαν.


III
Σκεφτείτε το μέγεθος, την έκταση και το βάθος της καταστροφής που έχει συντελεστεί από το 2008-9 μέχρι σήμερα (εγώ βέβαια επιμένω πως αυτή έχει ξεκινήσει νωρίτερα). Τώρα σκεφτείτε για μια στιγμή πόσο γελοίο ακούγεται το εξής: ''Για ότι συμβαίνει στην Ελλάδα - δηλαδή για το μέγεθος, την έκταση και το βάθος της καταστροφής - φταίνε, πρώτον, οι 300.000 επιπλέον κρατικοί υπάλληλοι και δεύτερον, ότι δεν έγιναν μεταρρυθμίσεις''. Καταλάβετε το, σας κοροϊδεύουν μπροστά στα μάτια σας.

Θα δώσω μια φιλική συμβουλή. Όσοι από τους λεγόμενους «Ευρωπαϊστές» - τους φανατικούς - ανήκουν σε ανώτερα κοινωνικόοικονομικά στράτα (στρώματα), προτιμότερο θα είναι να φύγουν από την Ελλάδα και να μετακομίσουν στο ευρωπαϊκό κέντρο. Τα επόμενα χρόνια στην Ελλάδα ο «€υρωπαϊσμός», εάν δεν συνθλιβεί θα περάσει πολύ δύσκολα.

Η καταστροφή είναι πολύ μεγαλύτερη από ότι νομίζει ο πολίτης αυτής της χώρας γιατί δεν αφορά μονάχα την Ελλάδα. Είναι πλήρης και ολοκληρωτική η περιφερειακή καταστροφή και ερημοποίηση, γεγονός που σημαίνει - υπό τις παρούσες συνθήκες - μόνιμη υπανάπτυξη και υποβάθμιση για δεκαετίες. Δεν υπάρχει κανένας φορέας ή πόλος που θα μπορούσε να οδηγήσει την περιοχή σε περιφερειακή ανάπτυξη (εάν δε, αποσταθεροποιηθεί και η Τουρκία, θα υπάρχει μια - σχεδόν - απόλυτη έρημος ανάμεσα στην Αυστρία, το Ιράν και την Αίγυπτο). Δεν έμεινε τίποτα όρθιο.

Δεν είναι μαλάκες αυτοί που διατηρούν την περιφέρεια τους συνεκτική και λειτουργική ενώ έχουν κάνει εμάς να χαιρόμαστε - σαν ηλίθιοι - όταν διαλύεται ή υποβαθμίζεται η δίκη μας (από την Ουκρανία μέχρι τη Γιουγκοσλαβία και από το Ιράκ και τη Συρία μέχρι τη Λιβύη, αυτές οι μαύρες τρύπες μας κατάπιαν). Έστησαν τις άμυνες τους, εξωτερίκευσαν τις κρίσεις τους, διέλυσαν και πολτοποίησαν το σύμπαν, μετατρέποντας χώρες σε χώρους και χωματερές, απομύζησαν και ρούφηξαν τα πάντα (από πληθυσμιακούς μέχρι ενεργειακούς πόρους) και τους γλείφουμε κιόλας. Δεν έχουμε κοινά συμφέροντα με το ευρωπαϊκό κέντρο, τον Ρήνο και τη μεγάλη ευρωπαϊκή πεδιάδα. Καταλάβετε το.

Δεν διδαχθήκαμε τίποτα από τη γεωγραφία και την ιστορία μας.


IV
Σφάξε με, ΕυρωΑγά μου, ν' αγιάσω.

.~`~.

24 Φεβρουαρίου 2016

Σύντομες αναφορές: I) «ευρωσκεπτικισμός - φιλοευρωπαϊσμός» και Ελλάδα, II) Το γεωπολιτικό επιχείρημα περί €uroνομίσματος, III) Οικονομιστές, μεταναστευτικό-προσφυγικό και Ε.Ε, IV) Μετανάστευση και δημογραφία.

I
Ο λεγόμενος «ευρωσκεπτικισμός» στην Ελλάδα δεν έχει ιδεολογικά χαρακτηριστικά. Είναι εμπειρικός και πραγματιστικός, και όχι ιδεολογικός (μας ξέσκισαν και δεν αντέχουμε, ποιοι είναι αυτοί τέλοσπάντων;). Οι Έλληνες ήταν από τους πλέον «φιλοευρωπαϊστές» λαούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης (όσο και εάν προσπαθούν ορισμένοι, όψιμα, να μας παρουσιάσουν ως δήθεν διαχρονικά και ιδεολογικά «αντιευρωπαϊστές»). Δεν είναι τυχαίο πως ήταν πιο ενθουσιώδεις από τους λαούς του ευρωπαϊκού κέντρου. Ο Έλληνας θέλησε να ανοιχτεί και να κινηθεί μέσα στο ευρωπαϊκό περιβάλλον.

Κατά την προσωπική μου εκτίμηση, ο «φιλοευρωπαϊσμός» του ελληνικού λαού φανέρωνε, ανάμεσα σε πολλά άλλα, την αφέλεια του, την έλλειψη γεωπολιτικής παιδείας και ιστορικής αυτοσυνειδησίας του. Ο ελληνικός λαός ήταν - και εν πολλοίς παραμένει - αγαθοβιόλης και μωρόπιστος. Τα προηγούμενα δεν αποτελούν κατηγορία. Αποτελούν, σε έναν ορισμένο βαθμό, κληρονομιά του περίφημου Φιλότιμου, το οποίο μαζί με άλλα στοιχεία, όπως αυτό της Ανιδιοτέλειας, είναι στοιχεία των ηθικών μας καθηκόντων και έκφραση του πολιτισμού μας (όχι πως τον γνωρίζουμε ιδιαίτερα, απλά έτσι έχουμε μάθει, μέσα από την εμπειρία και τις σχέσεις μας, να συμπεριφερόμαστε). Αποτελούν δηλαδή υποχρεώσεις του ηθικού μας περιβάλλοντος και της ανθρωπολογίας μας. Εξ ου και καταφέραμε, μέχρι στιγμής, να μην γίνουμε ανθρωποφάγοι (ενώ άλλοι, με πολύ λιγότερα δεινά από τα δικά μας, δείχνουν πιο έτοιμοι να γίνουν. Ξαφνιαζόμαστε μάλιστα με αυτή την εξέλιξη - κάτι που επιβεβαιώνει την αφέλεια μας -, μια εξέλιξη που δεν μας αρέσει και μας απωθεί, καθώς αποπνέει οσμή απανθρωπιάς και δαρβινισμού).

Το φιλότιμο και όλες αυτές οι ηθικές υποχρεώσεις είναι καταπληκτικές και αξεπέραστες εκφράσεις πολιτισμού σε επίπεδο κοινωνικής ηθικής και αξιακής συνοχής (επίσης παραμερισμού και υπέρβασης του κράτους, των μηχανισμών εξουσίας και ισχύος), όχι όμως σε επίπεδο διακρατικών σχέσεων και εξουσιαστικών δομών, συμφερόντων και συσχετισμών εντός - ή εκτός - της Ε.Ε και της Ευρωζώνης.

-----
Κατά τα λοιπά, προφανώς και το ξέσκισμα, οι συνεχείς απειλές, ο εκχυδαϊσμός, ο ψυχολογικός πόλεμος και οι... οσμές απανθρωπιάς και δαρβινισμού, κινητοποίησαν - επαναφέροντας στην επιφάνεια - βαθύτερα αντανακλαστικά και ιστορικές μνήμες.


II
Το γεωπολιτικό επιχείρημα για το νόμισμα - αν και το γνωρίζαμε όσοι είχαμε ασχοληθεί -, άρχισαν να το επικαλούνται μόλις το τελευταίο χρόνο (πρόσφατα το επικαλέστηκε και ο Πρόεδρος του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης). Αυτό συμβαίνει επειδή, πλέον, το οικονομικό επιχείρημα διαπιστώνουν πως δεν αρκεί και πως χάνεται το παιχνίδι στο πεδίο αυτό.

Το νόμισμα όμως, στην περίπτωση της Ελλάδας, δεν έχει απαραίτητα και αυτονόητα στιβαρό γεωπολιτικό αντίκρισμα. Τίποτα συγκλονιστικό δεν άλλαξε σε αυτόν τον τομέα από το 1999-2002 και ύστερα. Απόδειξη αποτελεί το εξής. Την περίοδο που η Ελλάδα - υποτίθεται πως - ήταν ισχυρή και σε κορύφωση από απόψεως μαλακής και οικονομικής ισχύος (ας αφήσουμε για μια στιγμή στην άκρη το πως και το γιατί), η Τουρκία ανάρρωνε από την περιπέτεια της οικονομικής κρίσης εξερχόμενη από το Δ.Ν.Τ. Αυτή η αντίθεση - σε επίπεδο «μαλακής» και οικονομικής ισχύος - ουδόλως επηρέασε το περιεχόμενο του σχεδίου Ανάν το 2004 (αλλά και ευρύτερα των ελληνοτουρκικών σχέσεων).

Στην Ελλάδα νόμιζαν ή νομίζουν πως σε όσο περισσότερα «δυτικά» ή «ευρωπαϊκά» θεσμικά πλαίσια και οργανισμούς εντάσσεται μια χώρα ή όσες περισσότερες συνθήκες υπογράφει, τόσο περισσότερο «δυτική» ή «ευρωπαϊκή» γίνεται.

Ούτε πιο «δυτική», όμως, από την Αυστρία και τη Φινλανδία (που δεν μετέχουν στο ΝΑΤΟ), ούτε πιο «ευρωπαϊκή» από τη Τσεχία και την Πολωνία (που δεν μετέχουν στην Ευρωζώνη) είναι η Ελλάδα. Η Σουηδία και η Νορβηγία είναι ενταγμένες σε λιγότερα «δυτικά» όργανα και θεσμούς (εκτός Ευρωζώνης και ΝΑΤΟ η πρώτη, εκτός Ε.Ε και Ευρωζώνης η δεύτερη) αλλά να είναι σαφώς πιο «δυτικές» και «ευρωπαϊκές».

Οι χώρες που σταθμίζουν σε ποιους οργανισμούς και σε ποια θεσμικά πλαίσια θα ενταχθούν, και δεν εντάσσονται αδιακρίτως σε όλα τα «ευρωπαϊκά» ή δεν υπογράφουν όλες τις συνθήκες, αποφασίζουν με βάση το συμφέρον τους, ενδογενείς ανάγκες, τις ιδιαίτερες καταστάσεις που αντιμετωπίζουν, τη γεωγραφία τους και άλλους παράγοντες, δηλαδή, αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους ως διακριτή οντότητα και αυτοτελές υποκείμενο και όχι ως «τμήμα» ή αντικείμενο «επιδιόρθωσης». Τα προηγούμενα αποτελούν προϋποθέσεις.

Στον «σκληρό πυρήνα της Ευρώπης» (αυτό το ευφυολόγημα-σύνθημα) δεν ''μένεις'' με το να υιοθετείς το ευρώ και να φορτώνεσαι αδιακρίτως θεσμικά πλαίσια.

Η Ελλάδα πληρώνει στρατηγικά εσφαλμένες επιλογές (των νομισματολόγων, των γεωοικονομιστών και των νέων «ελίτ» της μεταδιπολικής εποχής, οι οποίες απέτυχαν και αποδείχθηκαν ανεπαρκείς). Και τα στρατηγικά σφάλματα δεν διορθώνονται με «μεταρρυθμίσεις και εκσυγχρονισμούς» - υπό συνθήκες εσωτερικής κατάρρευσης και εξωτερικής αποσταθεροποίησης -, ούτε με ευχολόγια από υποτιθέμενους «εκσυγχρονιστές και μεταρρυθμιστές» και αλλαλάζοντες «ευρωπαϊστές». Τα στρατηγικά σφάλματα οδηγούν σε μη επιλύσιμα αδιέξοδα τα οποία με τη σειρά τους οδηγούν σε καταστροφές. Δυστυχώς, αυτή είναι η πραγματικότητα.


Ήδη από το 2007, η Ελλάδα είχε απολέσει κάθε πιθανό «γεωπολιτικό» ατού που - υποτίθεται πως - προσέφερε το ευρωνόμισμα ή σταδιακά οδηγούνταν με γοργά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση. Ιδιαίτερα δε, από το 2009 και μετά, το νόμισμα κατέστη το ακριβώς αντίθετο από το επιδιωκόμενο, δηλαδή παράγοντας «δεσίματος», εκβιασμού και ντε φάκτο περιθωριοποίησης της Ελλάδας (*). Η χώρα έπρεπε - για αυτονόητους λόγους - να υπακούει, έχασε βαθμούς ελευθερίας και απώλεσε κυριαρχικά δικαιώματα. Η Βουλγαρία, η Ουγγαρία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Δανία, η Σουηδία, και γενικότερα οι χώρες εκτός ευρωζώνης, είχαν περισσότερους βαθμούς ελευθερίας και μεγαλύτερα περιθώρια ευελιξίας, και ήταν περισσότερο πολιτικά ανυπάκουες προς - και ανεξάρτητες από - το ευρωπαικό κέντρο. Αντίθετα εμείς, λόγω ακριβώς του νομίσματος ήμασταν και παραμένουμε υποχρεωμένοι να υπακούμε, και φτάσαμε στο σημείο που βρισκόμαστε σήμερα, κυριολεκτικά, δεμένοι χειροπόδαρα.

Το προσφυγικό-μεταναστευτικό (και ο τρόπος χειρισμού του από την Τουρκία) εκμηδένισε ολοκληρωτικά κάθε πιθανό γεωπολιτικό πλεονέκτημα που - υποτίθεται πως - προσέφερε το νόμισμα στη χωρά, το οποίο νόμισμα κατέστη μέσο χειραγώγησης, άμεσου ελέγχου και εκβιασμού της.

Δεν ξέρω εάν το έχετε συνειδητοποιήσει, αλλά σε περίπτωση πολεμικής σύρραξης - ο μη γένοιτο - η Ελλάδα δεν θα έχει ιδιαίτερα περιθώρια άμυνας (θα παίρνει τηλέφωνα ο Μητσοτάκης τον Βαρουφάκη, προκειμένου ο τελευταίος να επικοινωνήσει με τον φίλο του Ντράγκι. Τραγέλαφος).

Δεν υπάρχει λόγος πλέον να μαλώνετε μεταξύ σας για ''το νόμισμα'' ή για το αν θέλετε να ''μείνουμε -ή όχι- Ευρώπη''.

Η χώρα οδεύει σταδιακά στο να καταστεί κάτι μεταξύ κυματοθραύστη, μετανεωτερικής χωματερής, κέντρου περισυλλογής-διαλογής και ενδιάμεσης ζώνης-κράτος μαξιλάρι (buffer zone-state), προκειμένου μεσήλικες του ευρωπαϊκού κέντρου να πίνουν τον καφέ τους ανέμελα στις Κάτω Χώρες και στο Ρήνο ή να κάνουν σκι στα Σαλέ των Άλπεων.

-----
(*) Ήδη από την περίοδο Παπανδρέου, για όσες και όσους θυμούνται, το κλίμα ήταν εξαιρετικά - και «ανεξήγητα» - αρνητικό και επιθετικό απέναντι στην Ελλάδα. Τον δε Σαμαρά, ο οποίος ακολούθησε την - φιλο/ευρωγερμανική - τακτική του υπάκουου και καλού παιδιού (σκύψτε το κεφάλι, βουλώστε το και μη μιλάτε), τον έφτυσαν κανονικότατα εγκαταλείποντας τον, ήδη από το φθινόπωρο του 2014. Προφανώς και ο Τσίπρας ήταν πιο χρήσιμος για να προχωρήσει το επόμενο μνημόνιο και το προσφυγικό-μεταναστευτικό, καθώς η Γερμανία προϋπολογίζει τα μεγέθη και τους αριθμούς ανθρώπων που χρειάζεται να εισάγει προκειμένου να καλύψει τις δημογραφικές της ανάγκες. Ήδη από τις αρχές του καλοκαιριού διαβάζαμε άρθρα π.χ. στον Guardian ή στην D.W που έλεγαν πως η Γερμανία «αναμένεται» να υποδεχθεί περίπου 800.000 με ένα εκατομμύριο ανθρώπους. Απλά το όλον πράγμα, οι εξελίξεις - και κυρίως οι δημοσκοπήσεις - ξέφυγαν και όλοι άρχισαν να τρέχουν (θυμηθείτε πως μέχρι τον Οκτώβριο-Νοέμβριο δεν υπήρχε ιδιαίτερος αρνητισμός, προβληματισμός ή/και ανησυχία για το μεταναστευτικό-προσφυγικό ζήτημα. Μετά τον Νοέμβριο, την επίθεση στο Παρίσι, την πίεση που δέχθηκε η Μέρκελ στο εσωτερικό της, την Κολωνία κ.λπ, άρχισε να αλλάζει το κλίμα).

- Και επειδή οι νομισματολόγοι θυμήθηκαν τάχα τη «γεωπολιτική». Δεν υπάρχει γεωπολιτική προσέγγιση που να ισχυρίζεται πως το νόμισμα μπορεί να υπερβεί τη γεωγραφία (τη δημογραφία, πολιτικές και πολιτισμικές διαστάσεις κ.λπ). Αυτά είναι δόγματα του φιλελεύθερου θεσμοκεντρισμού - και οικονομισμού -, οι οπαδοί του οποίου, τάχα θυμήθηκαν και επικαλούνται το «γεωπολιτικό» επιχείρημα περί νομίσματος, επειδή διαπιστώνουν πως καταρρέουν τα δόγματα τους, οι καταστάσεις παίρνουν ανεξέλεγκτες διαστάσεις και βρίσκονται υπό καθεστώς πανικού.


III
Μου προξενεί εντύπωση που ορισμένοι ξύπνησαν, τώρα, με το προσφυγικό-μεταναστευτικό. Και ιδιαίτερα ορισμένοι οικονομιστές που μας έλεγαν εφαρμόστε τα συμπεφωνημένα γιατί «θα κοπεί η χρηματοδότηση, η δόση» ή «θα μας πετάξουν έξω από το ευρώ». Τώρα, οι ίδιοι λένε, εφαρμόστε τα συμπεφωνημένα γιατί... Και πάντα τα ίδια θα λένε γιατί δεν έχουν τίποτα άλλο να πουν (εν τω μεταξύ η Ε.Ε χρώσταγε - ίσως χρωστάει ακόμα - χρήματα στην Ελλάδα που σχετίζονται με τη διαχείριση της μεταναστευτικής-προσφυγικής κρίσης).

Όταν άρχισα να αναδεικνύω το ζήτημα, δεν το έκανα επειδή ήμουν εναντίον των ανθρώπων αυτών (όπως νομίζουν διάφοροι κινητρολογοι), αλλά επειδή ήταν φανερό ποια θα είναι η εξέλιξη του (και προς τα που οδηγούσε η εργαλειοποίηση του). Πριν ακόμα από το περασμένο καλοκαίρι, όταν είχαν ξεχαστεί τόσο η Λιβύη και εν πολλοίς και η Συρία, ορισμένοι παρατηρούσαμε τα μεγέθη των ανθρώπων που συγκεντρώνονταν στα νοτιο-ανατολικά σύνορα της Τουρκίας. Η Τουρκία βέβαια, όπως και οποιαδήποτε άλλη χώρα, δεν έκανε ανθρωπισμό, συγκέντρωνε ηθικό και διπλωματικό κεφάλαιο το οποίο θα χρησιμοποιούσε ως μοχλό άσκησης πίεσης. Έτσι αποφάσισα να κάνω τον Ιούλιο παρουσίαση το βιβλίο της Kelly M. Greenhill ''Weapons of Mass Migration. Forced Displacement, Coercion, and Foreign Policy'' (Forced Displacement as an Instrument of Coercion). Όταν ασχολήθηκα ξανά με το ζήτημα, ήδη από τις πρώτες μέρες του Αυγούστου - πριν κορυφωθούν οι ροές -, ορισμένοι μας μίλαγαν για την «οικονομία» και άλλοι μας έλεγαν «τι σας πειράζει, θα φύγουν».

Οι άνθρωποι που καλοπροαίρετα ισχυρίζονταν το τελευταίο, νόμιζαν ότι η Ε.Ε αποτελεί φορέα κοινής βούλησης. Η Ε.Ε, όμως - και αυτό αποτελεί μια κριτική καθόλα θεμιτή και ας μην αρέσει -, έχει αποδειχθεί κατ' επανάληψη ανεπαρκής και ανίκανη να συνθέσει τα εθνικά συμφέροντα των χωρών σε κάτι το οποίο θα μπορούσε να ονομαστεί «κοινό ευρωπαικό συμφέρον». Το ΝΑΤΟ, αυτή την περίοδο, γίνεται προσπάθεια να μεταβληθεί σε εργαλείο-όργανο της Πολωνίας (για τη Ρωσία) και της Τουρκίας (για τη Συρία), με την πρώτη να εκβιάζει τη Γερμανία, η οποία με τη σειρά της - πέρα από το ότι έχει εκβιάσει κατ' επανάληψη την Ελλάδα να - εκβιάζει ή παρέχει «διαβεβαιώσεις» σε άλλες χώρες (όπως η Π.Γ.Δ.Μ και η Σερβία) ενώ παράλληλα Σουηδία, Δανία και Βέλγιο επαναφέρουν συνοριακούς ελέγχους κ.λπ. Η δε Γαλλία, βρίσκεται στο απυρόβλητο εδώ και μήνες (θα δεχθεί λέει 30.000 ανθρώπους σε δύο χρόνια!). Αυτή είναι η εικόνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης εντελώς επιγραμματικά.

Δυστυχώς, θα φανεί πως η «οικονομία» αποτελεί νανο-ζήτημα, δηλαδή ένα ζήτημα σημαντικότητας και επιπέδου νάνου, σε σχέση με το προσφυγικό-μεταναστευτικό.


IV
Η μετανάστευση δεν επιλύει το δημογραφικό (ούτε σχετιζόμενα με αυτό θέματα, ορισμένα μονάχα από τα οποία είναι το ασφαλιστικό και η γήρανση), απλά μεταθέτει το πρόβλημα για το μέλλον.

Όσο και να αυξήσουν τους φόρους, όσο και να αναβάλουν τις συνταξιοδοτήσεις, όσο και να ωθήσουν όλο και περισσότερες γυναίκες στην αγορά εργασίας (παρέχοντας τους κίνητρα), όσο και να υποκαταστήσουν τα εργαζόμενα ανδρόγυνα, τις γυναίκες-εργαζόμενες και τα -μη- παιδιά των προηγούμενων, με εισαγόμενα ανδρόγυνα, με εισαγόμενες γυναίκες-μητέρες και εισαγόμενα παιδιά, δεν πρόκειται να υπερβούν τις οικονομικές επιπτώσεις των δραματικών δημογραφικών αλλαγών.

Οι φθίνουσες σε ενεργό «πληθυσμό» και «εργατικό δυναμικό» ευρωπαϊκές κοινωνίες, που θέλουν να ανανεώσουν το «ανθρώπινο δυναμικό» τους, θα πρέπει να θυσιάσουν ένα μέρος της καλοζωίας τους, έτσι όπως την αντιλαμβάνονται σήμερα, προκειμένου να κάνουν παιδιά (α - β), τουλάχιστον - και σε αυτό το σημείο ειρωνεύομαι - μέχρι η ιδεολογία του «μετα-ανθρωπισμού» και της «υπέρβασης της ύλης» να έχει πρακτικά αποτελέσματα για τον τρόπο αναπαραγωγής των κοινωνιών. Μέχρι στιγμής δεν έχει. Απλά εισάγουν ανθρώπους. Και μαζί με τους ανθρώπους εισάγουν και τις ιδέες τους. Βέβαια ορισμένοι βαυκαλίζονται πως θα τους «εξευρωπαΐσουν» προκείμενου να ενσωματωθούν ομαλά στην «κοινωνία» (δηλαδή στην παραγωγή). Για να επιτευχθεί ο προσανατολισμός και η ενσωμάτωση στην «παραγωγή» πρέπει η «εργασία», δηλαδή οι άνθρωποι, να κλεισθούν αεροστεγώς σε ένα ιδεολογικό οικοδόμημα από το οποίο δεν επιτρέπεται καμία διαρροή. Το ιδεολογικό αυτό οικοδόμημα τιτλοφορείται συνήθως υπό συνθήματα όπως «εξευρωπαϊσμός» ή/και «δυτικές αξίες» (συνθήματα που μικρή σχέση έχουν με την πραγματική ιστορική εξέλιξη των λαών, των κοινωνιών και των εθνών της ευρωπαϊκής ηπείρου). Τα έχω εξετάσει αυτά στην ετικέτα δημογραφία.

Ορισμένες κοινωνίες - μάλλον - θα καταστραφούν ή θα φτάσουν στα πρόθυρα μιας τέτοιας εξέλιξης, ενώ κάποιες άλλες θα καταπιούν και θα ποδοπατήσουν τις ελίτ τους (μαζί με το κομματικό και μηντιακό σύστημα).

-----
Η μέση ηλικία στις 19 χώρες που είναι μέλη της Ευρωζώνης είναι πάνω από 41,0 έτη, ενώ η μέση ηλικία σε ολόκληρο τον υπόλοιπο πλανήτη - συμπεριλαμβανομένων και ανεπτυγμένων χωρών - είναι κάτω από τα 28,0 έτη (αποτύπωση σε χάρτη σε επόμενο σχολιασμό). Εάν δε αφαιρέσουμε την Ιρλανδία και την Κύπρο, η μέση ηλικία στις χώρες της Ευρωζώνης ανεβαίνει στα 42,2 έτη. Έχουμε να κάνουμε με τη γεροντοκρατία της ανθρωπότητας, την ιδεολογία και τον τρόπο αναπαραγώγης της.

22 Φεβρουαρίου 2016

I) Ο ισχυρότερος αποτρεπτικός παράγοντας για την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ε.Ε, II) Ευρώπη Φρούριο και Ξύλινα Τείχη, III) Εθνικά ή ευρωπαϊκά σύνορα; Αναλόγως το αποτέλεσμα: ευρωδιεθνή υποκρισία και μετακύλιση ευθυνών-βαρών, IV) Η διάψευση ενός συνθήματος.

I
Ο ισχυρότερος αποτρεπτικός παράγοντας για την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση, δεν είναι φυσικά κάποιου είδους «απομόνωση» - και όλες αυτές οι απίστευτες σαχλαμάρες, αηδίες και φαιδρότητες που γράφονται και ξεστομίζονται ως προειδοποιήσεις και απειλές, οι οποίες δεν αποτελούν τίποτα άλλο παρά μορφές προπαγάνδας και ψυχολογικού πολέμου - αλλά μια πιθανή αυτονόμηση της Σκωτίας και παράλληλη (επαν)ένταξη της στην Ε.Ε και κυρίως στην €υρωζώνη, διότι κάτι τέτοιο θα σήμαινε το ιστορικά αδιανόητο: Μετά από αιώνες ανεξαρτησίας και μη κατάκτησης, κυριαρχίας και μη κατοχής, ο ηπειρωτικό-ευρωπαϊσμός και οι απόγονοι των Φράγκων - και ειδικότερα το «Germanicum» της Αγίας ΝεοΡωμαιοΓερμανικής αυτοκρατορίας - θα πατούσαν πόδι στο νησί. Και όχι απλά θα πατούσαν πόδι στο νησί, αλλά θα αποκτούσαν νόμιμο και μόνιμο προγεφύρωμα.

Και κάτι τέτοιο μάλιστα θα είχε γίνει κατορθωτό αντί δια στρατιωτικών μέσω οικονομικών και πολιτικών μέσων, υπό τη συμβολή του σημαντικά υπερεθνικού χαρακτήρα των συμφερόντων που επηρεάζουν σήμερα τη διαμόρφωση και άσκηση πολιτικής στο εσωτερικό της ΕυρωΑτλαντικής δομής ή της «Δύσεως». Ο δε υπερεθνικός χαρακτήρας αυτών των συμφερόντων συνέβαλλε - σε όχι αμελητέο βαθμό - και στην αποδυνάμωση των Ηνωμένων Πολιτειών δια της ώθησης των τελευταίων σε ανορθολογικές επιλογές, όπως η εις βάρος του εθνικού τους συμφέροντος (raison d'État) απόλυτη υιοθέτηση και συστηματική προώθηση της επιβολής των παγκοσμίων επιδιώξεων που εξυπηρετούν αυτούς τους παράγοντες οι οποίοι, μη διαθέτοντας εδαφικές βάσεις που να τους ικανοποιούν, παρασίτησαν επί της αμερικανικής - και όχι μόνον - κοινωνίας, την λεηλάτησαν και την απομύζησαν, οδηγώντας το εθνικό και δημοκρατικά κυρίαρχο κράτος των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής (μια χώρα με εξαιρετικές δυνατότητες) όχι μονάχα σε παραγωγική ερημοποίηση αλλά και σε ανυπολόγιστη φθορά του παγκόσμιου κύρους και της αξιοπιστίας του, συμβάλλοντας κατά αυτόν τον τρόπο στην υλική και ηθική παρακμή και κρίση του.

-----
Περισσότερα: Cultural Diplomacy, Global Governance, and Democratic Sovereignty. A Lecture by John D. Fonte (ICD - Institute for Cultural Diplomacy). Author of "Sovereignty or Submission: Will Americans Rule Themselves or be Ruled by Others?".


II
Η ορεινή και ηπειρωτική αντίληψη της μεγάλης ευρωπαϊκής πεδιάδας περί άμυνας, είναι αυτή της Ευρώπης Φρούριο, μέσω της οποίας υποτίθεται πως θα αντιμετωπιστούν οι εξωτερικές απειλές. Η θαλασσινή αντίληψη είναι η άμυνα και η επιβίωση μέσα από τη διασπορά, την κινητικότητα και την ευελιξία, τα Ξύλινα Τείχη.

Πιεζόμενοι ιστορικά από συνεχείς εισβολές και εξωτερικές δυνάμεις προερχόμενες από τη μεγάλη ευρωπαϊκή πεδιάδα, την ασιατική στέπα, την αφρικανική και αραβo-συριακή έρημο, αναγκαστήκαμε να αναπτύξουμε αμυντικούς μηχανισμούς. Από τους Πέρσες, τους Άραβες -τους ΛατινοΡωμανς- και τους Ρως, μέχρι τους Φράγκους, τους Σλάβους -τους Βούλγάρους- και τους Τούρκους, για να φτάσουμε στους Άγγλους, τους Γάλλους και τους Γερμανούς, εξωχώριες δυνάμεις πάντα έρχονταν κατά κύματα (και πάντα θα έρχονται γιατί αυτή είναι η μοίρα των μεσογειακών περιοχών και ιδιαίτερα της ανατολικής Μεσογείου, καθώς είναι η μόνη που περιβάλλεται και από τους τέσσερις αυτούς μεγάλους εδαφικούς χώρους που προανέφερα). Πως αντιμετωπίσαμε αυτή την κατάσταση; Αναπτύξαμε τη λογική του σύννεφου, της δικτυωτής δομής, της διασποράς. Το δικτυωτό χώρο ή το σύννεφο δεν μπορείς ούτε να το πιάσεις, ούτε να το σπάσεις, ούτε να το κατέχεις, σε αντίθεση με το κλαδί και τον εδαφικό χώρο.

Η ελληνική διασπορά που υπήρχε από αρχαιοτάτων χρόνων περιφερειακά της ανατολικής Μεσογείου, στον Εύξεινο Πόντο, στον Καύκασο, στη Μικρά Ασία, στα Βαλκάνια, το Λεβάντε και τη βόρεια Αφρική, καταστράφηκε τον προηγούμενο αιώνα. Και τι έγινε; Ξαναδημιουργήθηκε σε παγκόσμια κλίμακα.


III
Όταν στα θαλάσσια σύνορα πνίγονται άνθρωποι, τότε τα σύνορα είναι εθνικά (και οι πνιγμοί οφείλονται στην εθνική κυριαρχία). Όταν στα θαλάσσια σύνορα σώζονται άνθρωποι από πνιγμό, τότε τα σύνορα είναι ευρωπαϊκά (και το σώσιμο -η φροντίδα κ.λπ- οφείλεται στις «ευρωπαϊκές αξίες» και στα ανθρώπινα δικαιώματα).


IV
Αυτό που ζούμε είναι η διάψευση, με απολύτως εμφατικό και εκκωφαντικό τρόπο, του συνθήματος πως τα σύνορα έχουν ξεπεραστεί ή/και δεν έχουν σημασία.

Ορισμένοι θα σκεφτούν αμέσως πως τα σύνορα θα τα γκρεμίσει -ή τα έχει γκρεμίσει- η ίδια η πραγματικότητα. Δεν σταθμίζουν κάτι πολύ απλό. Αυτό συνέβαινε πάντα. Τα σύνορα πάντα τα γκρέμιζε η πραγματικότητα, απλά είχαμε νεκρούς.

Και έπειτα, ξανά είχαμε σύνορα διαφορετικής μορφής. Το αξιοπερίεργο μάλιστα είναι πως το πλέον παροδικό, το λιγότερο σταθερό στοιχείο ιστορικά, είναι τα πολιτικά σύνορα. Κάθε λίγες δεκαετίες αλλάζουν.

Σύνορα, σημαίνει πως κάποιος είναι κυρίαρχος σε μια οριοθετημένη επικράτεια υπό μια διακριτή ταυτότητα.

.~`~.

20 Φεβρουαρίου 2016

I) «ακαδημαϊκοί νομάδες» και απάτριδες του ευρωπαϊσμού II) Ο ρόλος της Ε.Ε οδήγησε στην ελληνική χρεοκοπία III) Ελλάδα, από την εντατική στην απομόνωση! IV) Διαφορά ποιότητας και νοοτροπίας. Με αφορμή δύο κείμενα, και V) Μη σχόλιο για τη Deutsche Bank.



I
«ακαδημαϊκοί νομάδες» και απάτριδες του ευρωπαϊσμού

Αν στην πρώτη φάση της πορείας προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση δόθηκε έμφαση στην ίδρυση και τη σταθερότητα των θεσμών, από τη δεκαετία του ’90 και εξής το ενδιαφέρον μετακινήθηκε προς τη δόμηση μιας κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας. Η καλλιέργεια μιας πανευρωπαϊκής ταυτότητας δίπλα στις εθνικές ταυτότητες των πολιτών σε όλες τις χώρες-μέλη θεωρήθηκε προϋπόθεση για τη δημοκρατία και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης... Όλα αυτά μεταφράστηκαν σε συγκεκριμένες πολιτικές: ερευνητικά και εκπαιδευτικά προγράμματα (Erasmus, Marie Curie Training Programs), οργανισμοί χρηματοδότησης (European Research Council, Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης), ευρωπαϊκά πανεπιστημιακά ιδρύματα (European University Institute) και διδακτορικά προγράμματα (European Doctorate).

Στα τέλη της δεκαετίας του ’90 και τα πρώτα χρόνια ακόμα του νέου αιώνα, η Ευρώπη θεωρούνταν η πιο σίγουρη επένδυση, μια προοπτική όλο υποσχέσεις: «Στην Ευρώπη και με θέματα ευρωπαϊκά! Εκεί ανοίγονται οι πόρτες του μέλλοντος!» μας συμβούλευαν οι καθηγητές μας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών όταν προβληματιζόμασταν για τις μεταπτυχιακές μας σπουδές. Ήταν πράγματι η εποχή που άνοιγαν τμήματα ευρωπαϊκών σπουδών, δομούνταν η ευρωπαϊκή ιδέα και σφυρηλατούνταν η ιστορία της.

Μέσα σε αυτό το τοπίο δεν φτιάχτηκαν μόνο επιστημονικοί κλάδοι. Φτιάχτηκαν και άνθρωποι, ένα είδος Homo europeus. Είναι άνθρωποι που ζουν και κινούνται έξω από το στενό εθνικό τους πλαίσιο, που έχουν σπουδάσει σε τρία-τέσσερα διαφορετικά ακαδημαϊκά περιβάλλοντα, που μιλούν άλλες τόσες ευρωπαϊκές γλώσσες και που μελετούν θέματα διεθνικά, συγκριτικά και διαπολιτισμικά. Είναι μια τάξη ανθρώπων που δεν ανήκει στα ξεχωριστά της εθνοκράτη, αλλά στην υποτιθέμενη Ευρώπη του αύριο. Τα προγράμματα ενδοευρωπαϊκής κινητικότητας ήταν πράγματι επιτυχή στη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής επιστημονικής κοινότητας, μιας διανοητικής ελίτ που θα έθετε τις πολιτισμικές βάσεις της Ευρώπης του μέλλοντος. Οι πρώτοι πολίτες της μελλοντικής Ευρώπης.

Ενώ όμως έγιναν οι πολίτες, δεν έγινε η πολιτεία. Αυτοί όλοι δημιουργήθηκαν, αλλά δεν δημιουργήθηκε το πλαίσιο για να τους δεχτεί... Οι «ακαδημαϊκοί νομάδες» («scholar gypsies»), όπως εύστοχα τους αποκαλεί ο Lorenz, ανήκουν στο ευρωπαϊκό «πρεκαριάτο», είναι δηλαδή η ακαδημαϊκή εκδοχή της χαμένης γενιάς της ευρωπαϊκής κρίσης.

Τι έγινε λοιπόν με την πρώην διανοητική ελίτ της μελλοντικής Ευρώπης; Αυτοί οι άνθρωποι είναι το αποτέλεσμα μιας διαδικασίας που έμεινε στη μέση. Αντιπροσωπεύουν τα προϊόντα της ευρωπαϊκής ιδέας που δεν ολοκληρώθηκε, τα ανθρώπινα παραλειπόμενα της αποτυχίας του ευρωπαϊσμού. Δημιουργήθηκε δηλαδή μια κοινωνική ομάδα απάτριδων Ευρωπαίων· νέοι και νέες οι οποίοι στολίστηκαν και ετοιμάστηκαν για έναν γάμο που δεν έγινε ποτέ. Και τώρα κρατάνε τη βαλίτσα τους και σέρνονται από πρότζεκτ σε πρότζεκτ και από χώρα σε χώρα, με απώτερο ίσως στόχο να φύγουν για άλλες «μελλοντικές Ευρώπες»...


II
Ο ρόλος της Ε.Ε οδήγησε στην ελληνική χρεοκοπία

Το βασικό έλλειμμα της Ελλάδος είναι ότι δεν έχει ελίτ. Αυτό που σε άλλες χώρες, μεσαίες ή μεγάλες, ονομάζεται εθνική ελίτ. Σαράντα χρόνια μετά την ίδρυση της Δημοκρατίας του Συντάγματος του 1975, εύκολα είναι ορατό ότι η πολιτική, η οικονομική - επιχειρηματική και φυσικά η τραπεζική ολιγαρχία της χώρας δεν μπόρεσαν να δομήσουν σύστημα διακυβέρνησης, κράτος, οικονομία, μαζική κουλτούρα, απασχόληση, που θα έδινε την ευκαιρία στην Ελλάδα είτε εντός ευρωζώνης είτε με καθεστώς ναυτικής χώρας, μέρος της διεθνούς οικονομίας, να είναι όχι μόνον βιώσιμη, αλλά σε κάθε περίπτωση λειτουργική εθνική δομή. Ολόκληρο το σύστημα ολιγαρχίας της χώρας αποτελούσε και αποτελεί και σήμερα ένα σύνολο ιδιωτών.

Ακόμη και αυτοί που είχαν ως κύριο έργο και καθήκον τους την εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος -πρωθυπουργοί, κοινοβουλευτικοί, στελέχη της Διοίκησης, κομματικοί και συνδικαλιστικοί παράγοντες, δημόσιοι διανοούμενοι, προβεβλημένοι άνθρωποι του Τύπου και των μίντια- χειρίστηκαν την ελληνική υπόθεση αμιγώς ως ιδιώτες. Επιχειρηματίες της πολιτικής, ευκαιριακοί μεταπράτες των προσδοκιών των έθνους και του λαού, καιροσκόποι με σκοπό τον προσωπικό και τον φατριαστικό πλουτισμό, απολύτως ελεγχόμενοι παράγοντες από κέντρα επιρροής και χειραγώγησης του εξωτερικού και του εσωτερικού, εξωμότες της ευθύνης διαχείρισης της κρατικής συγκρότησης και της δημιουργίας σοβαρού πλαισίου λειτουργίας της αγοράς και της οικονομίας. Ο πολιτισμός της ολιγαρχίας στην Ελλάδα τα τελευταία 40 χρόνια υπήρξε τόσο ευτελής όσο και το μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα των πολιτικών και της ισχύος του τραπεζικού και του επιχειρηματικού περιβάλλοντος της χώρας. Η προαναγγελθείσα δομική χρεοκοπία από τη δεκαετία του 1980, που συνέβη τελικά το 2009-2010, είναι η εμπέδωση της πραγματικότητας αυτής.

Ο κύκλος της Μεταπολίτευσης, που ξεκινά από το 1975 και συνεχίζεται έως και σήμερα, δεν μπορεί να αναφέρεται μόνον στους δύο πόλους του δικομματισμού και του παλαιοκομματισμού, που είναι η διαχείριση της διακυβέρνησης και η άσκηση της απόλυτης κομματικής εξουσίας από το ΠΑΣΟΚ και τη Ν.Δ. Στην ουσία είναι ένας ολόκληρος κύκλος, από την ένταξή μας στην ΕΟΚ το 1981, την ένταξη μας στην ΟΝΕ το 2001 και τελικά τη συνεχιζόμενη χρεοκοπία μας εντός ευρώ μέσω των Μνημονίων από τον Μάιο του 2010 και μετά, που συνεχίζεται έως σήμερα. Οι τρεις φάσεις καθορίστηκαν στη βάση του συστήματος από τους «γεννήτορες» Κ. Καραμανλή τον πρεσβύτερο και Α. Παπανδρέου, εξελίχθηκαν μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και τη μετεξέλιξη της Ευρώπης σε γερμανική περιοχή στη βάση της συνθήκης του Μάαστριχτ από τους Κ. Μητσοτάκη και Κ. Σημίτη, για να φτάσουμε στην τελική φάση εντός ευρώ, με συνθήκες εθνικής κυριαρχίας που καθορίστηκε από την πολιτεία του Κ. Καραμανλή του νεότερου.

Ο έσχατος τρίτος κύκλος -εντός ευρώ- εξελίχτηκε με εκχώρηση της εθνικής κυριαρχίας σε συνθήκες χρεοκοπίας από τις κυβερνήσεις διαδοχικά των Γ. Παπανδρέου, Λ. Παπαδήμου, τη συγκυβέρνηση Α. Σαμαρά - Ευ. Βενιζέλου και τελικά την πρώτη κυβέρνηση με κορμό της Αριστεράς του Α. Τσίπρα, στο σχήμα αρμονικής συνεργασίας με τον Π. Καμμένο από την πλευρά της Δεξιάς, που σήμανε και το τέλος της μακράς εποχής των μετεμφυλιακών συνδρόμων. Ολες οι διαφορετικές αυτές ιστορικές περίοδοι και σχήματα διακυβέρνησης έχουν τελικά έναν κοινό τόπο και μια ενότητα. Την εμμονή στην ευρωπαϊκή ένταξη, που λειτούργησε σαν «χωνευτήρι» της βιωσιμότητας του εθνικού κράτους.

Ο δε πακτωλός των επιδοτήσεων και των δανείων, ως υποσχετική της απαξίωσης της συγκρότησης του κράτους, της αγοράς και των πολιτών με ελληνική εθνικότητα. Η Ευρώπη κατέληξε η χρεοκοπία μας, με τον πλήρη ορισμό της δομικής χρεοκοπίας. Αυτό συνέβη γιατί πολύ απλά η εγχώρια ολιγαρχία θέλησε την ένταξη στην Ευρώπη για να βρει πόρους και κεφάλαια προκειμένου να εξυπηρετήσει την πολιτική κυριαρχία της και τον εύκολο, αντιπαραγωγικό και σε πολλές περιπτώσεις «βρόμικο» πλουτισμό της.


III
Ελλάδα, από την εντατική στην απομόνωση!

Δεν διαθέτω σήμερα απαντήσεις, έχω μόνον ερωτήματα ως προς την εξέλιξη της ελληνικής πολυδιάστατης και πολυσήμαντης κρίσης.

Τι συμβαίνει εδώ, γιατί οι εταίροι, σύμμαχοι και σύγχρονοι «προστάτες» της Ελλάδας κλιμακώνουν την απομόνωση της χώρας, λαμβάνοντας μάλιστα πρωτοβουλίες που αντικειμενικά «γκριζάρουν» το Αιγαίο με πρόσχημα την προσφυγική κρίση;

Πώς συμβαίνει η Ελλάδα να περνά από την εντατική της τρόικας σε μια γενικευμένη απομόνωση, με τα βόρεια σύνορά της να σφραγίζονται και την ελληνική κυβέρνηση να έχει περιθωριακό ρόλο σε ευρωπαϊκές και νατοϊκές αποφάσεις που αφορούν σε ζωτικά ζητήματα εθνικού συμφέροντος; Αποφάσεις που διευρύνουν την ιδιότυπη καραντίνα της χώρας από τον οικονομικό χώρο σε εκείνο της ευρωπαϊκής και γεωπολιτικής διάστασης.

Ξέρεις, αναγνώστη μου, πως σιχαίνομαι τη συνωμοσιολογία, όπως επίσης αποστρέφομαι κάθε είδους συνωμότη, και αντιπαθώ τις απλοϊκές προσεγγίσεις κάθε μορφής... θα πρέπει να δούμε και να μελετήσουμε τον σημερινό απομονωτισμό της Ελλάδας ως πολιτικό φαινόμενο που υπερβαίνει τα αυτονόητα και τους αυτοματισμούς στην παραγωγή γνώσης, όλων των γνωστών και κατεστημένων «-ισμών»...

Το δύσκολο, αλλά πραγματικά προοδευτικό και δημιουργικό είναι να ερμηνεύσουμε τον καταστατικό χαρακτήρα της πραγματικότητας της «καραντίνας» της Ελλάδας και την σοβαρή αλλαγή - έμμεση αναθεώρηση του καθεστώτος στο Αιγαίο - από το ίδιο το ΝΑΤΟ και με πρωτοβουλία της γερμανικής κυβέρνησης. Γιατί ακολουθούν αυτή τη στρατηγική ετούτη την περίοδο; Ποιος είναι ο στόχος και ποιών, τελικά;

Αν πεις, δεν υπάρχει συγκεκριμένος στόχος, πολιτικού ασφαλώς χαρακτήρα, αλλά αυτό που διαπιστώνεις είναι αποτέλεσμα κυβερνητικών αδυναμιών στην Ελλάδα και αντινομιών σε ό, τι αφορά στην εσωτερική, κοινωνική, πολιτική, δημοσιονομική και διοικητική διάθρωση, θα είναι σαν να έχεις σπουδάσει σε κάτι «μοντέρνα» πανεπιστήμια - εγώ έχω κάνει μεταπτυχιακά σε δύο από αυτά – όπου η εμπειρική μεθοδολογία ταυτίζεται με έναν τυφλό ποζιτιβισμό, σαν η πολιτική και η οικονομία να είναι κλάδοι της μηχανικής: δεν δουλεύει καλά ο μηχανισμός προσαρμογής ενός υποσυστήματος στο γενικό σύστημα, άρα τον απομονώνουμε για να συνεχιστεί η λειτουργία της μηχανής!

Λυπάμαι, αυτό είναι αφήγημα πολιτικής νομιμοποίησης του αποκλεισμού με στοιχεία ολοκληρωτισμού και σίγουρα δεν σχηματίζει γνώση από την αρχαιολογία και γενεαλογία της ίδιας της γνώσης ως ανθρώπινη εμπειρία, ιστορικά δομημένη. Θα το αποκαλούσα επιστημονική χυδαιότητα και αφορισμό της ιστορικά εξελισσόμενης αντίληψης περί οντολογίας και επιστημολογίας. Αυτό και αν είναι πολιτισμικό πισωγύρισμα και ευνουχισμός της ανθρωπότητας!...

Η Ελλάδα, λοιπόν, περνά από την εντατική στην απομόνωση, στο πλαίσιο μιας διεθνούς στρατηγικής που έρχεται να ικανοποιήσει κάποιον στόχο. Ποιος θα μπορούσε να είναι αυτός; Σίγουρα κάποιος στόχος που δεν είναι μεταφυσικός, μηχανιστικός, ή … out there! Αυτός συναρτάται με την αναμόρφωση ή μεταμόρφωση (εδώ, σηκώνει μπόλικη συζήτηση) της γεωπολιτικής περιοχής της ΕΕ, από μια πολιτικοοικονομική ελίτ, η οποία εμφανίζεται σήμερα με διάφορα πρόσωπα τυπικού ή άτυπου θεσμικού χαρακτήρα.

Η απομόνωση της Ελλάδας είναι τμήμα της στρατηγικής για αναμόρφωση ή μεταμόρφωση ολόκληρου του ευρωπαϊκού πόλου ηγεμονίας. Αυτό είναι το βέβαιον και από εκεί και έπειτα οφείλουμε να αναζητήσουμε τις δομικές - ηγεμονικού χαρακτήρα - μεταβολές αυτής της μετεξελισσόμενης περιοχής, για να προσεγγίσουμε δημιουργικά και ασφαλώς πολιτικά το ερώτημα «γιατί η Ελλάδα απομονώνεται, αυτή την περίοδο». Μόνον αυτή η προσέγγιση θα μας βοηθούσε να αντιμετωπίσουμε ώριμα και πραγματιστικά αυτή την αρνητική σε κάθε περίπτωση εξέλιξη για την Ελλάδα και θα έδειχνε εναλλακτικές πολιτικές δράσεις για να αποφευχθεί επιδείνωση του Κοινωνικού Ζητήματος και σοβαρή ζημία στο λεγόμενο εθνικό συμφέρον της πατρίδας μας.


IV
Διαφορά ποιότητας και νοοτροπίας. Με αφορμή δύο κείμενα της «Κ»

1. Από τη μια μεριά ο κ. Παπαχελάς (Η Ευρώπη μπροστά σε ιστορικό σταυροδρόμι). Κυριαρχούν οι αδιαφόριστες έννοιες-συνθήματα «Ευρώπη, ευρωπαϊκές αξίες, δυτικός τρόπος ζωής», δηλαδή όλη η αόριστη υψηλή μπουρδολογική του «ευρωπαϊκού φιλελεύθερου Κέντρου -που- αποδυναμώνεται», όπως γράφει ο κ. Παπαχελάς, δίχως να εντάσσονται σε κάποιο ιδιαίτερο αναλυτικό-ερμηνευτικό πλαίσιο. Ξυπνώντας από τον λήθαργο ο κύριος δημοσιογράφος μας ενημερώνει μάλιστα «ότι ο πληθυσμός της Ευρώπης θα μειωθεί» όπως θα διαβάσουμε σε άλλη σελίδα της «Κ» (ευτυχώς όμως, δεν περιμέναμε τον κύριο δημοσιογράφο και την «Κ» για να ενημερωθούμε για τα δημογραφικά δεδομένα - όταν η «Κ» πήγαινε εμείς ερχόμασταν), και ότι εφόσον η «Γηραιά Ήπειρος και ιδιαιτέρως χώρες όπως η Γερμανία χρειάζονται επειγόντως ''νέο αίμα''»... «η κρίση στη Συρία και στην υπόλοιπη Μέση Ανατολή μπορεί να αποδειχθεί θεόσταλτη ευκαιρία» (το αναλυτικό-ερμηνευτικό πλαίσιο της αποσταθεροποίσης της περιοχής είναι αυτό του «θεού», επίσης δεν υφίσταται κανένα πλαίσιο ερμηνείας για τη μείωση του πληθυσμού). Εννοείται πως Ελλάδα δεν υπάρχει πουθενά στο κείμενο (πύλες της Βιέννης όμως υπάρχουν!). Έχουμε να κάνουμε με έναν δημοσιογράφο-εκπρόσωπο τύπου της «Ευρώπης» και της «Γερμανίας».

2. Από την άλλη μεριά έχουμε τον -τουλάχιστον- σοβαρό και αξιοπρεπή κ. Πρεβελάκη (Η εκδίκηση της Γεωπολιτικής). Μας γράφει για την «εκδίκηση της Γεωπολιτικής» και τα γεωπολιτικά ζητήματα που απωθήθηκαν στο «όνομα της λήθης» και της προσπάθειας επέκτασης της «ψυχροπολεμικής σταθερότητας». Για τα εξήντα χρόνια μιας ουτοπίας και «το τέλος της Ιστορίας» και την «εγκατάλειψη της γεωπολιτικής παιδείας, τόσο στο πεδίο της έρευνας όσο και της εκλαΐκευσης», η οποία πληρώνεται ακριβά, καθώς, «Μπροστά στην κατάρρευση των ψευδαισθήσεων, οι λαοί αντιδρούν σπασμωδικά και επιθετικά». Με τον τρόπο αυτό «εντείνουν τους κινδύνους για αποσταθεροποίηση· συμβάλλουν, δηλαδή, στη μεταφορά της αστάθειας από τις ευρωπαϊκές περιφέρειες στο εσωτερικό της ηπείρου» (όπως παρατήρησα πρόσφατα).

Διαβάζω ακόμα για την «μουσουλμανική γεωπολιτική παράδοση, όπως η δικτυωτή πολυκεντρική οργάνωση και η κινητικότητα» την οποία αντιπαραβάλει με τη «δυτική χριστιανική παράδοση της εδαφικής σταθερότητας». Ο ορθόδοξος χριστιανικός κόσμος, ιδιαιτέρως ο μεσογειακός -εξαφανισμένος από τα μάτια του κ. Παπαχελά-, τοποθετείται ανάμεσα στις δύο παραδόσεις, μας πληροφορεί ο κ. Πρεβελάκης. Σε αυτή τη νέα ευρωπαϊκή «περιπέτεια», συνεχίζει, δηλαδή την αναστροφή των ιστορικών τάσεων, η Ελλάδα κατέχει μια ιδιαίτερη θέση (επίσης εξαφανισμένη από τα μάτια του κ. Παπαχελά).

Ενώ η γενικότερη ανάλυση οδηγεί σε απαισιοδοξία, «Ορισμένες ελληνικές ιδιαιτερότητες, δυσθεώρητες μέσα από το πρίσμα της ευρωπαϊκής κανονικότητας, όπως η ναυτιλία και η διασπορά, αποτελούν σήμερα αναξιοποίητες εφεδρείες, καθώς, όσο διαρκούσε η ευρωπαϊκή προστασία, το ελληνικό κατεστημένο δεν είχε κίνητρο να συνδιαλλαγεί μαζί τους». Η βίαιη είσοδος των νέων γεωπολιτικών διακυβευμάτων στην Ελλάδα «θα διαρρήξει τις οικονομίστικες υπεραπλουστεύσεις»... «Η επιστροφή της Γεωπολιτικής θα είναι επώδυνη για όλους και θα προκαλέσει σημαντική οπισθοδρόμηση, ίσως και ανατροπή, στο ευρωπαϊκό σχέδιο. Ομως, θα επιτρέψει, ενδεχομένως, στην Ελλάδα και στον Ελληνισμό να ανακτήσουν χαμένο έδαφος» (αδιανόητη αντίθεση για τους περισσότερους - το κείμενο του κ. Παπαχελά τελειώνει ακριβώς απλά απεύχόμενο το «τέλος του ευρωπαϊκού πρότζεκτ»). Κατά τας Γραφάς, «οι έσχατοι έσονται πρώτοι», ολοκληρώνει ο κ. Πρεβελάκης.

-----
Η αντιπαραβολή των δύο προηγούμενων κειμένων φανερώνει γιατί ορισμένοι «Ευρωπαϊστές», οικονομιστές, παπαγάλοι και διάφορα -μηντιακά, κομματικά, δημοσιογραφικά ή ακαδημαϊκά- παραρτήματα, που χαρακτηρίζονται από μεταπρατισμό και πολιτιστικό γενιτσαρισμό, στειρότητα και ευρωεγκλωβισμό (και ειρωνεύονται μάλιστα την έννοια του «εθνικού συμφέροντος»), δεν έχουν τίποτα γόνιμο να προτείνουν για -και να προσφέρουν σε- αυτόν εδώ τον τόπο και το μέλλον του.


V
Δ`~. Μη σχόλιο για τη Deutsche Bank

Συντομότατο ανέκδοτο που θα λέγεται μελλοντικά σχετικά με τα μυθολογήματα που κυριάρχησαν -και στα οποία οι άνθρωποι πίστευαν- στα τέλη του 20ου και στις αρχές του 21ου αιώνα:

''Η Γερμανία ως πιθανή πλανητική υπερδύναμη ή μεγάλη δύναμη πρώτης κατηγορίας''

Αυτές οι μονομερείς αντιλήψεις περί της βαρύτητας ή της αποκλειστικότητας της «γεωοικονομίας», που κυριάρχησαν μετά το «Τέλος της Ιστορίας», έχουν απομυθοποιηθεί ή αποδομηθεί πριν καν επικρατήσουν.

''Το ότι οι μεγάλες δυνάμεις πρέπει να είναι μεγάλες στρατιωτικές δυνάμεις μπορεί να φαίνεται πλεονασμός, ωστόσο το 1970 ο Ιάπωνας πρωθυπουργός κύριος Sato απέρριψε την άποψη αυτή ισχυριζόμενος ότι η Ιαπωνία θα γινόταν η πρώτη χώρα στην ιστορία που θα γινόταν μεγάλη, χωρίς να έχει τους στρατιωτικούς εξοπλισμούς που είχαν πάντα αυτού του είδους οι δυνάμεις στο παρελθόν [το ίδιο δόγμα υποστήριξε, ο έτερος πρώην αμφισβητίας του status quo, υπονομευτής της διεθνούς τάξης και ηττημένος του 2ου παγκοσμίου πολέμου, η Γερμανία]. Ο κύριος Sato, για να υποστηρίξει την άποψη του, θα μπορούσε να τονίσει τη μεγάλη πολιτική επιρροή που είχε αρχίσει τότε να ασκεί η Ιαπωνία λόγω της οικονομικής της δύναμης καθώς και τους περιορισμούς που υπάρχουν πλέον στη χρήση βίας ως οργάνου της εξωτερικής πολιτικής. Δεν υπάρχει ωστόσο κανένας λόγος να πιστεύουμε ότι η Ιαπωνία ή κάποια άλλη χώρα [όπως η Γερμανία] μπορούν να ανέλθουν στη πρώτη κατηγορία δυνάμεων πολιτικά, χωρίς να λάβουν επίσης μέτρα που είναι απαραίτητα, για να ανέλθουν στην πρώτη κατηγορία των δυνάμεων στρατιωτικά...'' - Hedley Bull

Αυτό ήταν το παραμύθι που πούλησαν κάποιοι στην Ιαπωνία και τη Γερμάνια (και με τη σειρά τους οι ηγεσίες αυτών των χωρών πούλησαν στους πολίτες τους - η Ιαπωνία βέβαια προσπαθεί να το αλλάξει). Ο ρηχός και απλουστευτικός οικονομισμός σε συνδυασμό με την €υρωζώνη αποκρύπτει τις αδυναμίες και την πραγματική κατάσταση -σε ότι αφορά τη δυνητική ισχύ- της Γερμανίας και θολώνει την εικόνα για την πιθανή θέση της στον νέο ιστορικό αιώνα.

Και η θέση της, υπό καμία έννοια δεν θα είναι αυτή της πλανητικής υπερδύναμης ή της μεγάλης δύναμης πρώτης κατηγορίας.

-----
Στα προηγούμενα τρία πεδία (πολιτικό, στρατιωτικό, οικονομικό) θα πρέπει -πλέον- να προστεθούν δύο ακόμα. Το πολιτισμικό και το δημογραφικό. Το στρατιωτικό πεδίο πάντα σχετίζεται με το τεχνολογικό (έμμεσα ή κεκαλυμμένα).

19 Φεβρουαρίου 2016

Περί του ελλαδικού ευρωπαϊκού ηπειρωτισμού.

Η Ελλάδα, κυρίως από τα μέσα της δεκαετίας του '90 και ύστερα, έστριψε το τιμόνι υπερβολικά ηπειρωτικό-ευρωπαϊκά. Και όπως ήταν αναμενόμενο, συνετρίβη. Η πλήρης σύνδεση και ενσωμάτωση της Ελλάδας σε μια ηπειρωτική ευρωπαϊκή υπερδομή που έχει ως κέντρο της τον άξονα Φρανκφούρτη, Βερολίνο, Βρυξέλλες, αποτέλεσε ανωμαλία και στρατηγικό σφάλμα πρώτου μεγέθους. Ο ηπειρωτισμός, σε μια χώρα με τα χαρακτηριστικά της Ελλάδας, μπορεί να λειτουργήσει γόνιμα μονάχα στα πλαίσια μιας ναυτικής-νησιωτικής εξισορρόπησης.

Ο ελλαδικός ευρωπαϊκός ηπειρωτισμός, ο οποίος απέκτησε μορφή, κατευθύνσεις και περιεχόμενα γύρω από έναν άξονα που θα μπορούσε να περιγραφεί ως «ευρωκεντρικός γερμανοκίνητος εκσυγχρονισμός», κατέστρεψε τη χώρα (*).

Η υπερβολική στοχοπροσήλωση και μονομέρεια προς την Ευρώπη του Ρήνου διέλυσε την Ελλάδα, και όχι το αντίστροφο (όπως ισχυρίζονται). Η εμμονή με τον ευρωπαϊκό ηπειρωτισμό, η με πάθος επιδίωξη της Ευρώπης του Ρήνου ως μοναδικού στόχου, οδήγησε στον εγκλωβισμό, στην απομόνωση και τη συντριβή μας. Εμβαθύναμε υπερβολικά και βιαστικά και για αυτό εγκλωβιστήκαμε.

Αυτό, εν τέλει, συμβολίζει ή φανερώνει η όλη συζήτηση γύρω από το ευρωνομίσμα.

Η γεωγραφία της χώρας «φώναζε» πως η θεσμική σχέση της Ελλάδας με την Ευρώπη του Ρήνου, δηλαδή την Ε.Ε, όφειλε να είναι παρεμφερής ή ανάλογη με αυτή της Νορβηγίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Σουηδίας, της Δανίας, της Πολωνίας ή της Ελβετίας (**).

Οι οικονομιστές έχουν την τάση να αγνοούν και να υποτιμούν τη γεωγραφία. Η γεωγραφία όμως -και μαζί της η ιστορία- επιστρέφει και εκδικείται. Αυτό φανερώνει ένας χάρτης των χωρών της ζώνης Σένγκεν ή της ευρωζώνης (όπου η Ελλάδα δεν συνορεύει με καμία χώρα). Το ζήτημα της Σένγκεν ή του ευρώ δεν προκύπτει τυχαία. Φανερώνει την κατάρρευση της θεσμοκεντρικής λογικής.

Επιστρέφουμε σταδιακά στη σχέση που, υπό φυσιολογικές συνθήκες, θα είχαμε με την Ευρώπη του Ρήνου (και που έχουν η Νορβηγία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Δανία κ.λπ), μετά από υπερβολικά μεγάλο κόστος και καταβάλλοντας δυσανάλογο τίμημα. Είναι πασιφανές, όχι μονάχα οικονομικά, πως το επίπεδο της καταστροφής θα ήταν μικρότερο εάν δεν είχαμε εισέλθει, δεν είχαμε εγκλωβιστεί, στην ευρωζώνη (δεν υπάρχει κανένα εσωτερικό κριτήριο ορθολογικής ερμηνείας της έντασης, της έκτασης και του βάθους της κρίσης - γι' αυτό άλλωστε αρκετοί ευρωκεντριστές καταλήγουν σε έναν κεκαλυμμένο ρατσισμό). Μάλιστα τώρα λένε πως δεν μπορούμε να φύγουμε! (δηλαδή εγκλωβιστήκαμε εις τον αιώνα τον άπαντα!). Αυτής της μορφής τα αδιέξοδα δεν προκύπτουν από έλλειψη «μεταρρυθμίσεων» (δεν καταρρέει απλά η οικονομία), προκύπτουν από σφάλματα στρατηγικού χαρακτήρα.

Οι δυνάμεις του -λεγόμενου- μεταρρυθμιστικού και εκσυγχρονιστικού κέντρου, της γαλλο-γερμανικής σοσιαλδημοκρατίας και δεξιάς (ευρωφιλελεύθερης ή χριστιανοδημοκρατικής), μέσα σε είκοσι μόλις χρόνια -και λιγότερο- διέλυσαν τη χώρα ολοκληρωτικά, οδηγώντας τη στη μεγαλύτερη μεταπολεμική καταστροφή της. Η αποτυχία και η ήττα τους είναι στρατηγική και είτε θα συνθλίβουν -ή θα αλλάξουν μυαλά- είτε θα συνθλίψουν και θα πολτοποιήσουν ολοκληρωτικά την Ελλάδα.


Σημειώσεις

(*) Δεν επιθυμώ να το εξειδικεύσω εθνοκεντρικά (π.χ, με τι καταστροφές βρίσκεται αντιμέτωπη η χώρα, μόλις εισρέει σε υπερβολικό βαθμό η γερμανική ισχύ υπό διάφορες μορφές). Γενικά, οι εγκλωβισμοί και οι μονομέρειες οδηγούν νομοτελειακά σε ανωμαλίες και συντριβές, ενώ η εξισορρόπηση δύναμης προσφέρει βαθμούς ελευθερίας και περιθώρια ευελιξίας.

(**) Η Ελλάδα, μια χώρα «οντολογικά» νησιωτική, στα πλαίσια της εθνοκρατικής της συγκρότησης θα μπορούσε να έχει ως δέον, για παράδειγμα, την μετατροπή της σε Ελβετία της Μεσογείου, στη βάση της ουδετερότητας ενός ναυτιλιακού -αντί τραπεζικού της Ελβετίας των Άλπεων- κέντρου, το οποίο θα συνδυάζει ορισμένα ακόμα στοιχεία: π.χ. ουδέτερο διπλωματικά έδαφος (Δύση-Ρωσία, Ισραήλ-Άραβες, Σουνίτες-Σιίτες, Ε.Ε-Αραβικός Σύνδεσμος, αναπτυγμένοι-αναπτυσσόμενοι κ.α, η ίδια η ιστορική και γεωγραφική θέση, πολιτισμική συγκρότηση και ταυτότητα της Ελλάδας την οδηγεί να μην μπορεί να έχει ξεκάθαρη τοποθέτηση σε όλες αυτές τις αντιθέσεις και να αναπτύσσει σχιζοφρενικές τάσεις), πεδίο διαθρησκευτικού και διαπολιτισμικού διαλόγου, πολιτιστική οικονομία, διπλωματία και γλωσσομάθεια, σχέσεις με διεθνείς οργανισμούς κ.λπ. Δηλαδή μια διαφορετικού τύπου παγκοσμιοποίηση, διεθνοποίηση ή οικουμενικοποίηση. Αυτή είναι μια προσέγγιση, όχι η μόνη. Θα μπορούσαν να υπάρξουν και άλλες, περισσότερο «εδαφικές».

Η ουδετερότητα μπορεί να αποδειχθεί γόνιμη και για το εσωτερικό μιας χώρας. Λειτουργεί ως παράγοντας ανάσχεσης της εξάρτησης, του ελέγχου και της αλλοίωσης του πολιτικού της συστήματος. «Καθαρίζει» και εξυγιαίνει το εσωτερικό της. Επίσης, αναπτύσσονται ελεύθερα όλες οι πνευματικές τάσεις και αποφεύγονται οι πολιτιστικοί ακρωτηριασμοί που επιβάλλονται για λόγους γεωπολιτικού ελέγχου. Τέλος, σε μια τρομερά ασταθής και επικίνδυνη περιοχή, η ουδετερότητα αποτελεί την πλέον ασφαλή επιλογή (ουδετερότητα δεν σημαίνει ανυπαρξία ενόπλων δυνάμεων. Ίσως μάλιστα, υπό τις παρούσες συνθήκες, να αποτελεί και τη μόνη οδό για -στοιχειώδη- κυριαρχία και ανεξαρτησία). Η Ελβετία αποτελεί το γνωστότερο παράδειγμα χώρας υπό καθεστώς ουδετερότητας. Ιστορικά, η Σουηδία και η Αυστρία επίσης έχουν υιοθετήσει στάση ουδετερότητας στις διεθνείς τους σχέσεις.

18 Φεβρουαρίου 2016

Το επιμύθιο της Ελλάδος.

Το παρακάτω κείμενο συμπυκνώνει αρκετές από τις θεματολογίες και τους προβληματισμούς που έχουν εξεταστεί εκτεταμένα στο ιστολόγιο: 1) Μακροδομές, 2) Δυτικοευρωκεντρισμός ή Eurocentrism, 3) Πλανητικός μετασχηματισμός 4) Δημογραφία 5) Μετα-Εκκοσμίκευση ή Post-Secularism. Αποτελεί αναδημοσίευση και παρά τις όποιες επιμέρους ασυμφωνίες το προτείνω ως ανάγνωσμα.


Όταν λέγεται ότι έχουμε πάψει να παράγουμε πολιτική σκέψη και λόγο, εννοείται ότι σκεφτόμαστε και ενεργούμε είτε μεταπρατικά (εισάγουμε θεωρίες και τις φτιάχνουμε, τις προσαρμόζουμε, τις κόβουμε και ράβουμε για να ταιριάξουν με το ελληνικό καλούπι) είτε αναχρονιστικά (αναλωνόμαστε σε ρητορική και προβλήματα του περασμένος αιώνος).

Σε έναν κόσμο που πρόκειται να γνωρίσει σημαντικές γεωπολιτικές αλλαγές και μετατόπιση/διάχυση της ισχύος, η Ελλάδα συνεχίζει να κινείται εκτός πραγματικότητας. Είναι κυριολεκτικά εγκλωβισμένη στο πολιτικό σύστημα που μάχεται – μάταια – να διατηρηθεί/ανανεωθεί/ανακυκλωθεί σε ιδεολογικά μανιφέστα που υπόσχονται τα Νησιά των Μακάρων άπαξ και εφαρμοστούν.

Για να καταστεί σαφές, ο 21ος αιώνας θα είναι ο αιώνας που θα χάσει η Δύση την παγκόσμια κυριαρχία της. Σύμφωνα με τον καθηγητή Angus Maddison «η Βιομηχανική Επανάσταση και η επεκτατική αποικιακή πολιτική των Ευρωπαίων οδήγησαν την Ευρώπη το 1870 στην πρώτη θέση διαμορφώνοντας περίπου το 28% του παγκόσμιου ΑΕΠ». Ως εκ τούτου, ο 19ος αιώνας ανήκει αποκλειστικά στην Ευρώπη και ιδίως στη Μεγάλη Βρετανία. Είναι επίσης ο αιώνας, κατά τον Oswald Spengler, όπου αρχίζει να επικρατεί η δυτικοκεντρική αντίληψη της Ιστορίας και του Πολιτισμού. Η Δύση έφτασε στο αποκορύφωμά της με την άνοδο των ΗΠΑ ως παγκόσμια δύναμη μετά το τέλος του Β” Παγκοσμίου Πολέμου, όπου η οικονομική της κυριαρχία έφθασε στο μέγιστο επίπεδο την περίοδο 1950 – 1970 με ποσοστό συμμετοχής στο παγκόσμιο ΑΕΠ που άγγιζε το 30%. Η αύξηση του πλούτου στις ΗΠΑ προήλθε κυρίως από τη μετανάστευση των ικανότερων και των πρωτοπόρων (είναι πραγματικά μοναδικό το brain drain από τις υπόλοιπες χώρες με προορισμό τις ΗΠΑ), την δημιουργία κινήτρων για την προσέλκυσή τους, από τους πλούσιους φυσικούς τους πόρους (πετρέλαιο, χρυσός κ.ά.), αλλά και από τη μείωση του ΑΕΠ στην Ευρώπη, το οποίο από το 1913 συρρικνώνεται διαρκώς. Η αδιαμφισβήτητη κυριαρχία της Δύσης κατά τον 19ο και 20ο αιώνα ήταν και ο κύριος λόγος που τα κράτη, το ένα μετά το άλλο, έθεταν ως μακροπρόθεσμο στρατηγικό στόχο την ένταξη στη συμμαχία των δυτικών κρατών, υπέγραφαν συμφωνίες σε πολλά επίπεδα, ανέπτυσσαν μαζί τους εμπορικές σχέσεις κλπ. Όμως, τα δεδομένα έχουν αλλάξει σήμερα.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, το μερίδιο των αναδυόμενων οικονομιών στο παγκόσμιο ΑΕΠ ξεπερνά ήδη το 48%, δηλαδή είναι 13 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο σε σύγκριση με τις αρχές της δεκαετίας του ’90. Το World Economic Outlook αναφέρει ότι την τρέχουσα δεκαετία θα υπερβεί το 50%. Το μερίδιο της Κίνας στο παγκόσμιο ΑΕΠ αναμένεται να σταθεροποιηθεί στο 20% μέχρι το 2020, ενώ της Ινδίας ενδέχεται να διπλασιαστεί από 7% που είναι σήμερα και να προσεγγίσει τα επίπεδα των ΗΠΑ μέχρι τα μισά του τρέχοντος αιώνος. Το συνολικό μερίδιο των ΗΠΑ μειώνεται σταδιακά, από 17% που είναι σήμερα μέχρι 14% το 2050. Το μερίδιο της Ε.Ε. θα γνωρίσει τη μεγαλύτερη μείωση, από 17,5% που είναι σήμερα σε περίπου 12% το 2050.

Κατά τον καθηγητή, Ν. Φίλιππα, «μετά από διάλειμμα δύο αιώνων, Κίνα και Ινδία επιστρέφουν ως ηγέτιδες στη γεωπολιτική σκακιέρα, απειλώντας τον ηγεμονικό ρόλο των ΗΠΑ». Η υπερχρέωση της Δύσης, σε αντίθεση με την αυξανόμενη αποταμίευση των αναπτυσσόμενων χωρών, καθώς και η γήρανση του δυτικού πληθυσμού και η υπογεννητικότητα που δεν αναμένεται να αναστραφούν, δεν αφήνουν περιθώρια αμφισβήτησης. Ο αναπτυσσόμενος κόσμος εκπροσωπεί το 70% του παγκόσμιου πληθυσμού, το CIA World Factbook καταγράφει ότι ο πληθυσμός των αναδυόμενων οικονομιών ανήκει στη κατηγορία Twenties, στις ΗΠΑ και την Ρωσία ανήκει στη κατηγορία Thirties και στη γερασμένη Ευρώπη ο πληθυσμός ανήκει στη τελευταία ηλικιακή βαθμίδα Forties.

Δεδομένων των ανωτέρω, καθίσταται εύκολα αντιληπτή η κοντόθωρη και μυωπική πολιτική που ασκείται από το ελληνικό σύστημα, το οποίο ενεργεί, σκέφτεται και υπολογίζει με τους όρους που ίσχυαν τον 20ο αιώνα, ήτοι παραμένουν προσδεδεμένοι στη παραπαίουσα Δύση. Όμως, το χειρότερο είναι ότι εκτός από τον αναχρονισμό, τον επαρχιωτισμό και την πλήρη απουσία του ελληνικού πολιτικού κόσμου από τις διεθνείς εξελίξεις, είναι το γεγονός ότι υιοθετείται και το ιδεολογικοπολιτικό μοντέλο του 20ου αιώνα, το οποίο θεωρείται ήδη ξεπερασμένο. Ο 19ος και 20ος αιώνας, εκτός από αιώνες της Δύσης, ήταν επίσης και αιώνες των ιδεολογιών που δημιουργήθηκαν στα δυτικοευρωπαϊκά κράτη. Ωστόσο, στον 21ο αιώνα, καθώς οι αναπτυσσόμενες χώρες είναι έτοιμες να πάρουν την σκυτάλη και εισερχόμαστε μάλλον προς έναν πολυπολικό κόσμο, θεωρείται δεδομένο ότι οι ιδεολογίες θα πάψουν να έχουν πρωτεύοντα ρόλο. Οι αναπτυσσόμενες χώρες είναι βαθιά θρησκευόμενες και παραδοσιακές, έχουν δικούς τους θεσμούς, πράγμα που σημαίνει ότι είναι είναι δύσκολο να προχωρήσουν σε ριζικές αλλαγές και να ασχοληθούν με ιδεολογικούς πειραματισμούς, όπως επιχειρήθηκε τον 20ο αιώνα. Δεν υπάρχει αντιπαλότητα για το αδιαμφισβήτητο δίκαιο της εκάστοτε ιδεολογίας. Επίσης, η πεποίθηση περί δυτικής πολιτιστικής ανωτερότητας που ενέπνευσε πολλούς θεωρητικούς ιδεολογιών και οδήγησε στην ευρωπαϊκή – και μετέπειτα αμερικανική – πολιτιστική σταυροφορία «εκπολιτισμού», «εκδυτικισμού» και «εκδημοκρατισμού» των κατώτερων λαών, βρίσκεται ήδη σε φάση υποχώρησης. Η Δύση δεν επηρεάζει πλέον πολιτιστικά, οι δυτικότροποι Ινδοί, Κορεάτες και Ιάπωνες αποτελούν παρελθόν. Ο 21ος αιώνας δεν θα σηματοδοτήσει μόνο γεωπολιτικές αλλαγές, αλλά θα κλείσει και το κεφάλαιο της ιδεολογίας όπως αυτή χρησιμοποιήθηκε στη Δύση – στην καλύτερη περίπτωση θα υποβαθμιστεί.

Η Ελλάδα που μάχεται ακόμη με τους δικούς της ιδεολογικούς δαίμονες και με ένα πολιτικό σύστημα που έχει απεμπολήσει την κυριαρχία του – και ίσως γι” αυτό τον λόγο να μην ενδιαφέρεται για τις διεθνείς εξελίξεις – φαίνεται ότι έχει παραιτηθεί από την Ιστορία, καθότι παρουσιάζει όλα τα σημάδια ενός έθνους που βρίσκεται στη δύση του. Υπογεννητικότητα, γήρανση του πληθυσμού, παρακμή, απώλεια κυριαρχίας, έλλειψη θεσμών, διάλυση της εθνικής, κοινωνικής και πολιτιστικής συνοχής, όλα αυτά αποτελούν το επιμύθιο ενός έθνους που ξεκίνησε τον 20ο αιώνα την καταστρεπτική πορεία του (συρρίκνωση του έθνους που εκτείνονταν από την Αν. Μεσόγειο και τα Βαλκάνια μέχρι την Ανατολία και τον Καύκασο) και θα τελειώσει στον 21ο αιώνα.

Πηγή

Το The Mermaid Tavern είναι ηλεκτρονικό περιοδικό ποικίλης ύλης προσανατολισμένο στις πολιτισμικές μορφές.

.~`~.

17 Φεβρουαρίου 2016

Σχολιασμός (17 Φεβ 2016).


Διαβάζω στον Guardian πως οι προοδευτικοί θα πρέπει να νιώθουν αποτροπιασμό για την καταστροφή και την οικονομική κατάρρευση της Ελλάδας -μια κατάρρευση που έχουμε να δούμε από την εποχή της μεγάλης ύφεσης- την οποία προκάλεσε η Ευρωπαϊκή Ένωση (μέσω των τραπεζών του κέντρου), και πως ήρθε η ώρα, με αφορμή την πιθανή απόσυρση της Βρετανίας από την Ε.Ε, η «αριστερά» να διεκδικήσει τον «ευρωσκεπτικισμό» (αναφέρεται σε “Le(ft)xit”).

Διαβάζω επίσης για την καταστροφή της εθνικής κυριαρχίας της Ελλάδας που επιτεύχθηκε μέσω οικονομικού στραγγαλισμού. Εθνική κυριαρχία; ''Τι είναι αυτά που γράφονται στον Guardian;'', αναρωτιούνται ορισμένοι «προοδευτικοί», ''υπάρχει μόνον «ευρωπαϊκό» συμφέρον και «ευρωπαϊκή» αλληλεγγύη'' (δηλαδή το συμφέρον και η αλληλεγγύη του Κέντρου). Αλλά μήπως τα πράγματα σε μια κάποια «δεξιά» είναι πολύ διαφορετικά; Σε αυτό το σημείο πετάγεται από μια γωνιά ο πρόμαχος του Έθνους (του ευρωπαϊκού), κ. Γεωργιάδης, ενημερώνοντας μας πως στις νέες παγκόσμιες συνθήκες η εθνική κυριαρχία -αλλά και η κυριαρχία γενικότερα- αποτελεί μια έννοια ξεπερασμένη και... τρε μπανάλ (ακαδημαϊκοί, διεθνολόγοι και πολιτικοί επιστήμονες συρρέουν μαζικά από όλα τα μήκη και πλάτη της Γης, προκειμένου να ακούσουν τα επιχειρήματα του νέου αστέρα της ελλαδικής «δεξιάς»).

Ας μην ξεχνάμε πως όχι μονάχα το Κολωνάκι, αλλά και τα Εξάρχεια ψήφισαν ''Ναι'' στο δημοψήφισμα. Παγωμάρα, ανατριχίλα και αποτροπιασμός θα πρέπει να κατέκλυσε τις δύο αυτές περιοχές των Αθηνών κατά την πρόσφατη κάθοδο των βαρβάρων της περιφέρειας και την εισβολή των τριχωτών ''μικροαστών'' -όπως τους αποκαλούν- και των αγροτών (δηλαδή, μέρους αυτού που ονομάζουμε ''λαός'') στο Πολιτισμένο Κέντρο. Η συσπείρωση όλων των πολιτισμένων ανθρώπων του κέντρου των Αθηνών αποτελεί καθήκον και θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη και αυτονόητη. Αγκαλιασμένοι με τους -υποτιθέμενους- εχθρούς τους, όλοι μαζί οι προηγούμενοι αναφωνούν: Κοινός εχθρός είναι ο «εθνολαϊκισμός» και η «εδαφικότητα».

Μια κάποια «αριστερά», ψύχραιμη και ηθική, περί άλλων τυρβάζει (συγκεκριμένα περί του «παγκόσμιου καπιταλισμού»), θεωρώντας τον ''πληθυσμό'' της Ελλάδας αναλώσιμο μέσα στο μεγάλο πλανητικό παίγνιο. Δεν είναι μόνη όμως. Έχει τη συντροφιά μιας κάποιας «δεξιάς» που προσπαθεί να μας πείσει πως για όσα συμβαίνουν, φταίνε τα... γονίδια των Ελλήνων (άρα νομιμοποίημενα στη συνείδηση της είναι -ορισμένοι από αυτούς- αναλώσιμοι).

Το υπερεθνικό -εξωχώριο, ευρωπαϊκό ή ευρωατλαντικό- Κέντρο όμως, δηλαδή το σημείο αναφοράς και στήριξης τους, τραντάζεται και ίσως να μην αντέξει. Και εάν δεν αντέξει, τότε τι θα κάνουν οι Βρυξέλλες, το Στρασβούργο και η Φρανκφούρτη των Αθηνών;

-----
Σημ. Όταν γράφω για Βρυξέλλες, Στρασβούργο και Φρανκφούρτη των Αθηνών, εννοώ την εσωτερίκευση και τοπικοποίηση -σε μικρογραφία- του υπερεθνικού αυτού «ευρωπαϊκού» Κέντρου και τους φυσικούς εκπροσώπους του στο εσωτερικό κάθε κράτους και κυρίως στην πρωτεύουσα του, η οποία αποτελεί την κύρια -αν όχι τη μόνη- εδαφική τους βάση.

Περισσότερα: 1) Ένα νέο 2012 προ των πυλών;, 2) «ακαδημαϊκοί νομάδες» και απάτριδες του ευρωπαϊσμού, 3) Επίπεδα, 4) Αλλαγή ισορροπίας δυνάμεων ανάμεσα σε υπερεθνικό και εθνικό επίπεδο εντός της Ε.Ε, 5) Υπερεθνικότητα (supranationalism), διακυβερνητισμός (intergovernmentalism), κυριαρχία (sovereignty) και αυτοδιάθεση (self-determination). Εισαγωγή, 6) Τρία επίπεδα και «αριστερά» και «δεξιά» και γενικότερα τις ετικέτες Ευρώπη και Ε.Ε.

16 Φεβρουαρίου 2016

Πέντε επίκαιροι σχολιασμοί (16 Φεβ 2016).

I
Η Ελλάδα ούτε ήταν, ούτε πρόκειται «να γίνει» Βουλγαρία (είτε με €υρώ είτε χωρίς €υρώ). Τουλάχιστον για όσο χρονικό διάστημα θα έχει εδάφη στην Θράκη και την Μακεδονία (δηλαδή για όσο χρονικό διάστημα δεν θα έχουν οι βόρειοι γείτονες μας έξοδο στο Αιγαίο ή, για να το θέσω ειδικά ως προς την συγκεκριμένη χώρα, για όσο χρονικό διάστημα η Βουλγαρία δεν θα αποτελεί γεωγραφικό, πολιτικό και οικονομικό σύνδεσμο μεταξύ Μαύρης Θάλασσας και Αιγαίου). Έτσι ήταν εδώ και περίπου έναν αιώνα -δηλαδή από την περίοδο μεταξύ των Συνθηκών του Βουκουρεστίου, των Σεβρών και της Λωζάνης- και έτσι θα παραμείνει.

Εάν τα σύνορα της Ελλάδας έφταναν μεταξύ Νέστου, Στρυμόνα και Αλιάκμονα, προφανώς και θα μπορούσε να υπάρξει σύγκριση.

Τα προηγούμενα δεν έχουν να κάνουν τόσο με τα εδάφη καθεαυτά, όσο με την -γεωπολιτική/οικονομική και όχι μόνον- καρδιά της «οντότητας» που ονομάζουμε Ελλάδα. Και εννοείται, φυσικά, πως η καρδιά της Ελλάδας είναι το Αιγαίο (ούτε η Αθήνα -η οποία κατέστρεψε, απομύζησε και παρασίτησε επί του συνόλου της χώρας-, ούτε η Θεσσαλονίκη, ούτε η Αλεξανδρούπολη).

Γι' αυτόν τον λαϊκισμό όμως («μη γίνουμε Βουλγαρία» ή «η Βουλγαρία αυτό ή το άλλο») ουδείς ομιλεί. Αυτός ο (€υρώ)λαϊκισμός -μαζί με τις απειλές, την προπαγάνδα και τους ανορθολογισμούς που τον συνοδεύουν- που σχιζοφρενικά μεταβάλει την συγκεκριμένη χώρα πότε σε αντι-παράδειγμα και πότε σε «πρότυπο», βρίσκεται στο απυρόβλητο. Η ιστορία δεν ξεκίνησε το 1999-2002. Εμένα πρώτιστα με ενδιαφέρει το πολιτικό σύστημα και όχι «το νόμισμα», αλλά δεν αντέχω αυτό το μείγμα προπαγάνδας, λαϊκισμού και ασύμμετρου ψυχολογικού πολέμου.

Ίσως οι μόνοι που θα μπορούσαν με αξιώσεις να καταφέρουν -για πρώτη φορά μετά από περίπου έναν αιώνα- να προσεγγίσουμε κατά οποιονδήποτε τρόπο την συγκεκριμένη χώρα, είναι αυτοί οι προπαγανδιστές που την χρησιμοποιούν σχιζοφρενικά πότε ως αντι-παράδειγμα και πότε ως «πρότυπο» [II]. Η ρίζα αυτής της σαχλαμάρας βρίσκεται στον economist, ο οποίος είχε γράψει πριν λίγα χρόνια, συγκεκριμένα το 2012, πως οι αισιόδοξοι Βούλγαροι όταν έκαναν προβλέψεις πριν 20 χρόνια, ήλπιζαν, η Βουλγαρία να γίνει σαν την Ελλάδα, ενώ σήμερα ελπίζουν η Ελλάδα να γίνει σαν τη Βουλγαρία. Το προηγούμενο, οι εγχώριοι άθλιοι το μετέτρεψαν σε προπαγάνδα για εσωτερική κατανάλωση.

-----
Συγκρίνετε, για παράδειγμα, το κατά κεφαλήν Α.Ε.Π της Ελλάδας και της Βουλγαρίας, το 1999 -δηλαδή πριν την υιοθέτηση του €υρώ- ή το 1992 (ή/και μετά από την σημερινή καταστροφή). Εδώ και περίπου έναν αιώνα, δεν μπορεί να υπάρξει σύγκριση. Και ως προς άλλους δείκτες, η Ελλάδα βρισκόταν σε διαφορετικά επίπεδα ανταγωνισμού πριν έναν αιώνα. Ανταγωνιζόταν άλλες περιοχές, κοινωνίες και κράτη: ''Ανά χίλιους κατοίκους πήγαιναν στο Ελληνικό (Μέσο) σχολείο 27 μαθητές (στη Γαλλία 26, στη Ρουμανία 15). Η Ελλάδα είχε παγκοσμίως το μεγαλύτερο ποσοστό φοιτητών: 10,9 φοιτητές ανά 10.000 κατοίκους (δεύτερο το Βέλγιο με 9,6' η Γερμανία είχε 5,6 φοιτητές ανά 10.000 κατοίκους, η Αυστροουγγαρία 4,5, η Σερβία 1,3 και η Ρωσία 0,8). Το 1912/1913 μόνο οι Η.Π.Α με 38,6 φοιτητές ανά 10.000 κατοίκους ξεπερνούσαν την Ελλάδα (12,6 φοιτητές), ενώ η Γερμανία είχε ανέβει στους 11,5 φοιτητές'' (Για την παλαιότερη διάψευση των προσδοκιών, τη κρίση των κομμάτων κατά τη περίοδο ανάμεσα στην τότε χρεοκοπία και τον πόλεμο).


II
Η Ελλάδα του Συ.Ριζ.Α και του Φίλη χέρι, χέρι με την Ελλάδα της Ν.Δ και του Γεωργιάδη, δίνουν τον νυν υπέρ πάντων αγών(α) προκειμένου, η Ελλάδα ως όλον, να μην είναι -στοιχειωδώς- κυρίαρχη, να μην αποφασίζει η ίδια, και να ετεροκαθορίζεται (ακριβώς όπως κάνουν τα δύο αυτά κόμματα), διεκδικώντας «το δικαίωμα της» να είναι εξαρτημένη και υπό καθεστώς επικυριαρχίας, χρησιμοποιώντας ως σκιάχτρο τον Schäuble.

Εξυπηρετείτε τα σχέδια του Schäuble!, φωνάζουν οι μεν. Όχι εσείς τα εξυπηρετείτε!, απαντούν οι δε (παίζοντας την κολοκυθιά).

Τα περί Schäuble, με τα οποία άρχισε να «παίζει» το κομματικό, δημοσιογραφικό και μηντιακό κατεστημένο μόλις το περασμένο καλοκαίρι (ενώ γνωρίζουμε πως το ζήτημα είναι παλαιότερο), αποτελούν τέχνασμα και ευφυολόγημα υπό την εξής έννοια. Οποιαδήποτε επιλογή, είτε παραμονής εντός ευρωζώνης, είτε -υπό τις παρούσες συνθήκες και το υπάρχον πολιτικό προσωπικό- εκτός, επιλογή Schäuble είναι.

Είναι φανερό πως ο Schäuble έχει μεταβληθεί σε instrumentarium νομιμοποίησης εκχώρησης κυριαρχίας, διαιώνισης της εξάρτησης και του ετεροκαθορισμού της Ελλάδας, στα πλαίσια διαμόρφωσης της «κοινής γνώμης» και του διακομματικού και παραταξιακού παιγνίου. Αποτελεί το σκιάχτρο πίσω από το οποίο κρύβονται νομιμοποιώντας τις απόψεις και τις πράξεις τους.

Την ίδια στιγμή, ο παραλογισμός και ο σουρεαλισμός συνεχίζεται στη μεταπτωχευμένη μας χώρα, με την «αριστερά» να μας φέρνει σε στενές επαφές τρίτου τύπου με το ΝΑΤΟ, και τη «δεξιά» να την εγκαλεί εξαπολύοντας αντι-ΝΑΤΟϊκές κορώνες! Το ότι θα ζούσα να δω τη Ν.Δ αντι-ΝΑΤΟϊκή και παράλληλα τους απόγονους του Κ.Κ.Ε εσωτερικού -και του ''Ρήγα Φεραίου''- να εγκαλούν κόμμα της «δεξιάς» για λαϊκισμό, υπερασπιζόμενοι το ΝΑΤΟ, «δεν το περίμενα». Είναι κάτι που με ξεπερνά...


III
Είναι απίστευτο αυτό που συμβαίνει. Η Ευρωπαϊκή Ένωση των 28 κρατών και των πεντακοσίων (500) -και πλέον- εκατομμυρίων ανθρώπων, είναι ανίκανη ή δεν έχει καν τη βούληση να εφαρμόσει λύσεις και όλο το βάρος έχει πέσει σε πέντε νησιά του Αιγαίου.

Η Ε.Ε μέσω της αδυναμίας, της ανεπάρκειας, της ανικανότητας ή της σκοπιμότητας της, εξάγει «ξενοφοβία» και ρατσισμό εδώ και χρόνια στην περιφερειακή της χωματερή. Κι όμως αντέχουμε και δεν γίναμε ανθρωποφάγοι.

Και έχουμε τον κάθε πικραμένο να μιλά για τους «ακροδεξιούς και ξενόφοβους» κατοίκους των νησιών. Αυτό που γίνεται στην περιφέρεια σε νησιά του Αιγαίου να γίνει στο Κέντρο, στις Βρυξέλλες ή στο Στρασβούργο και το Ρήνο, να δείτε πως θα συμπεριφερθούν κάποιοι ευρωπαϊστές του υπερεθνικού Κέντρου. Πιο συγκεκριμένα στον περιβάλλοντα χώρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβούλιου. Να μαζευτούν όλοι, εκεί δίπλα στο ποτάμι, μαζί με τους Ευρωβουλευτές να κάνουν πικ-νικ.

Οι δικοί μας υποτακτικοί γελοίοι νομιμοποιούν την ασύμμετρη νεο-αυτοκρατορική σχέση, ολόκληρης της Ε.Ε των 500 εκατομμύριων ανθρώπων από τη μια μεριά, και από την άλλη πέντε νησιών με λιγότερο από 200.000 κατοίκους. Ντροπή τους. Γελοίοι, ανήθικοι και άθλιοι ευρωλαϊκιστές.

Η ηθική ανεντιμότητα και ανευθυνότητα αποτελεί κύριο χαρακτηριστικό όσων θέλουν να εξαπατήσουν και να χειραγωγήσουν. Η ανηθικότητα, η χυδαιότητα και η μετακύλιση ευθυνών και βαρών από το υπερ-εθνικό και κεντρικό γεωγραφικά στο υπο-εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, αποτελεί την πάγια τακτική και το κύριο μέσο αποσιώπησης των ενοχών και των ευθυνών του Κέντρου.

Άνθρωποι που πίσω από την φαινομενική εφαρμογή αξιών στην πραγματικότητα επιβάλλουν την πολιτική του ισχυρού και του κυρίαρχου, αθωώνοντας τον. Άνθρωποι που ουδεμία σχέση έχουν (φαντασιώνονται όμως, τρομάρα τους, ότι έχουν) με την ανθρώπινη σταθερά γνωστή ως «αίσθημα δικαίου». Δουλικοί υπηρέτες και παραρτήματα του ισχυρού και κυρίαρχου Κέντρου, νεο-δαρβινιστές/αυτοκρατοριστές και ψυχικά ανέστιοι που απαρνήθηκαν τις εδαφικές τους ανθρώπινες σχέσεις, βάσεις, συνδέσεις και επαφές και παρασιτούν επί -ή καταστρέφουν- αυτές των υπολοίπων, των περιφερειακά αναλώσιμων.

-----
Η συγκεκριμένη παρατήρηση δεν τοποθετείται καν σε επίπεδο καθαρά εθνικό, όπου -μπορεί να ειπωθεί πως- η Ελλάδα, ή περιοχές της, συνθλίβονται ανάμεσα σε Ε.Ε, Γερμανία και Τουρκία. Τοποθετείται στο επίπεδο της ανισοβαρούς και ασύμμετρης, εκμεταλλευτικής και νεο-αυτοκρατορικής σχέσης της Ε.Ε με ένα τμήμα μιας περιφέρειας της (ούτε καν με ολόκληρη περιφέρεια).


IV
Από τον 19ο αιώνα και ύστερα υπήρξαν δύο, και μόνον δύο, «παρατάξεις» σε κάθε χώρα (με τη μια να είναι κοινή παντού).

Στη Ρωσία ήταν το δίπολο Zapadniki (δυτικιστές) - Slavophiles. Η Γερμανία χρειάστηκε να ηττηθεί σε δύο ευρωπαϊκούς πολέμους -τους λεγόμενους παγκόσμιους- προκειμένου να γίνει «δυτική» και να ενταχθεί στη «Δύση» (δηλαδή να ενσωματωθεί θεσμικά, οικονομικά, πολιτικά στο φιλελεύθερο πρότζεκτ). Η Ιαπωνία επιδίωξε να εγκαθιδρύσει μια «αυτοκρατορία στα πρότυπα των ευρωπαϊκών μεγάλων δυνάμεων», αρχικά μέσω ενός «εκδυτικισμού» τον οποίον αργότερα χρησιμοποίησε ως μάσκα. Στην Τουρκία ήταν ο Κεμαλισμός. Στην Ελλάδα ο Βενιζελισμός. Αλλού ήταν μοναρχίες, σοσιαλιστικά αυταρχικά καθεστώτα και πάει λέγοντας.

Η εποχή αυτή, που ξεκίνησε κάποια στιγμή μέσα στον 19ο αιώνα, φτάνει σιγά, σιγά στο τέλος της. Όχι όμως όπως φαντάζονταν πολλοί. Το ''Τέλος της Ιστορίας'' προϋπέθετε πως οι παρατάξεις των απανταχού Zapadniki («αριστερών και δεξιών»), θα επικρατούσαν σε ολόκληρο τον πλανήτη, και έτσι η Ιστορία, όπως ξεκίνησε τον 19ο αιώνα, θα έφτανε στο τέλος της.

Το αντίθετο συνέβη και εξακολουθεί να συμβαίνει. Μετά τον «εμφύλιο» του Σάχη Παχλαβί με τον Μοσαντεκ (ενδοπαραταξιακη αντιπαράθεση των ΙρανοΠερσών Zapadniki), ήρθε ο Χομεϊνί. Μετά τον Μουμπάρακ δεν ήρθε η «δημοκρατία» στην Αίγυπτο, αλλά ο Μόρσι (και μετά τον αλ-Σίσι κάτι αντίστοιχο θα συμβεί). Μετά τον Ερντογάν δεν θα επιστρέψουν οι κεμαλιστές (ή θα επιστρέψουν τρομερά αποδυναμωμένοι και εκτός εποχής, διχάζοντας περαιτέρω). Μετά τον Πούτιν δεν θα έρθει ο φιλελευθερισμός και η «δημοκρατία» στη Ρωσία. Και μετά τον Μόντι δεν θα έρθει ένας νέος Νεχρού. Μετά το κομμουνιστικό κόμμα στην Κίνα θα έρθει ένας κινεζικός νεο-αυτοκρατορισμός και όχι μια μεγενθυμένη Αμερική. Και μέσα στις επόμενες δύο εκλογικές αναμετρήσεις, οι Η.Π.Α θα γίνουν πιο εσωστρεφείς και πιο επαρχιώτικες, χάνοντας αρκετά στοιχεία από το οικουμενιστικό-αυτοκρατορικό τους προφίλ.

Zapadniki (Westernizers) όλων των χωρών ενωθείτε -γιατί χανόμαστε-, ακούγεται μια φωνή να λέει (και ο Μάρξ σε αυτούς άνηκε). Το ζήτημα είναι πως ενώ οι Zapadniki παντού υποχωρούν, ακόμα και στις κοιτίδες τους (Η.Π.Α, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο), αυτοί που τους αντιπαρατίθενται ή καλύπτουν το κενό, δεν ξέρουν τι ακριβώς θέλουν να κάνουν (πλην ίσως των Κινέζων), δεν έχουν ολοκληρωμένη πρόταση και σχέδιο, και κινούνται σε ένα πειραματικό ή/και υβριδικό στάδιο.


V
Η ανατολική Μεσόγειος, φυσική κοίτη συσσώρευσης και κατάληξης των παγκόσμιων εμπορικών ροών, λίκνο και πυρήνας των μεγάλων θρησκειών και πολιτισμών, κατάντησε -μετεβλήθη σε- αποχωρητήριο ή χωματερή του Ρήνου και της Μάγχης (*). Η ευρύτερη Μέση Ανατολή, διαχρονική χερσαία γέφυρα ανταλλαγής και διακίνησης ιδεών και εμπορευμάτων, κόμβος και σημείο συνάντησης των καραβανιών και των σπαθιών της μιας και μόνης παγκόσμιας ηπείρου, κατάντησε -μετεβλήθη σε- μια κατακερματισμένη και άναρχη υπανάπτυκτη βυθισμένη στο χάος περιοχή. Η Κίνα και οι Ινδίες, αυτές οι «Οικουμένες» που στέκουν σταθερές μέσα στο πέρασμα των αιώνων, πάντα αυθύπαρκτες, αυτόνομες και αυτόβουλες, διαχρονικά κέντρα παραγωγής και κατασκευής πνευματικών-άυλων και υλικών προϊόντων της ανθρώπινης ιστορίας, κατάντησαν -μετεβλήθησαν σε- αδιάφορες υποβαθμισμένες και απόμακρες περιφέρειες.

Τους τελευταίους δύο αιώνες, οι προηγούμενες εξελίξεις αποτέλεσαν Ύβρεις απέναντι στον ανθρώπινο πολιτισμό, την ιστορία και την κληρονομία του (''εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας'' τα ονομάζουν στις μέρες μας). Τα κέντρα ισχύος που διέπραξαν αυτές τις Ύβρεις -ή συνέβαλλαν καθοριστικά στην πραγματοποίηση τους-, θα κλιθούν να τοποθετηθούν γύρω από τις νέες πλανητικές εξελίξεις που οδηγούν στην αυγή μιας νέας εποχής. Της εποχής -της επιστροφής- των αναγεννημένων παραδοσιακών ιστορικών, πολιτισμικών και γεωγραφικών κέντρων της ανθρώπινης ιστορίας. Έχουν την επιλογή, είτε να αιματοκυλήσουν την ανθρωπότητα, είτε να συμμετέχουν στη διαμόρφωση αυτή της νέας παγκόσμιας τάξης (αποτελώντας οργανικά μέρη της).

Ένα είναι σίγουρο. Η ιστορία δεν τελείωσε, ούτε ο κόσμος οδεύει προς το τέλος του (παρά τον κοσμικής μορφής μεσσιανισμό που πάντοτε υποβόσκει στο νεωτεριστικό ευρωκεντρικο μυαλό). Όπως λέει και μια φράση:

It's Not the End of the World, It's Just the End of You.

-----
Οι παγκόσμιες εξελίξεις που οδηγούσαν στον νέο ιστορικό κύκλο ήταν -και παραμένουν- ευνοϊκές για εμάς (ως ιστορική αναφορά και ανθρωπολογική ετερότητα, ως κοινωνία, ως έθνος, ως διακριτή οντότητα ή όπως αλλιώς θέλετε). Αλλά κάποιοι φρόντισαν να μας ρίξουν στο βάραθρο, όχι να μας συγχρονίσουν με αυτές. Πρέπει, οφείλουμε να είμαστε παρόντες (''πάση θυσία'' που λέει και η συνθηματολογία των χυδαίων) σε αυτή την νέα εποχή, σε αυτόν τον νέο -πραγματικά παγκόσμιο-, ιστορικό αιώνα. Και θα είμαστε. Είτε υπό κρατική μορφή οργάνωσης, είτε χωρίς (καθόλου απίθανο έτσι όπως εξελίσσονται τα πράγματα). Το περιφερειακό και παραδοσιακά εξαρτημένο δορυφορικό κράτος-πελάτης και οι μεταπρατικές «ελίτ» του μας έφεραν εδώ που βρισκόμαστε σήμερα.

(*) Θα μπορούσε επίσης να ειπωθεί πως η ανατολική Μεσόγειος κατάντησε η «Νεκρά Θάλασσα» ή τα υδάτινα «Βαλκάνια» του ηπειρωτικού ευρωπαϊσμού. Το Αιγαίο, φυσικά αποτελεί οργανικό μέρος και ενοποιητικό παράγοντα μεταξύ ανατολικής Μεσόγειου και Εύξεινου Πόντου.

11 Φεβρουαρίου 2016

Επίκαιρες ενθυμήσεις.

Κατά πασά πιθανότητα, τα σπασμένα αυτού του παζαριού θα τα πληρώσει η Ελλάδα. Γιατί η Ευρωπαϊκή Ένωση (και πάντως τα ισχυρότερα μέλη της), μη μπορώντας να δώσει στην Τουρκία όλα όσα επιθυμεί, θα επιδιώκει να την κατευνάσει με ελληνικά έξοδα, πιέζοντας δηλαδή την Ελλάδα να δεχθεί τις τουρκικές αξιώσεις στο Αιγαίο και στην Κύπρο. Αν αυτό πράγματι συμβεί, όπως φοβούμαι εντονώτατα, τότε θα δούμε μια ακόμη από τις τραγικές εκείνες ειρωνείες, τις όποιες τόσο συνηθίζει η Ιστορία.

Ενώ δηλαδή η Ελλάδα προσανατολίσθηκε ψυχή τε και σώματι στην «Ευρώπη» για να διασφαλισθεί από τον τουρκικό κίνδυνο, ακριβώς ο ευρωπαϊκός της προσανατολισμός θα μεταβληθεί σε όργανο de facto μετατροπής της σε δορυφόρο της Τουρκίας.

Η τουρκική επιρροή θα ασκείται πάνω στην Ελλάδα όχι άμεσα, αλλά - κάπως μετριασμένη - μέσω των ευρωπαϊκών και των αμερικανικών αγωγών, και δεν αποκλείεται η ελληνική πλευρά, ανίσχυρη κι αναζητώντας παρηγοριές ή εκλογικεύσεις, ν' αρχίσει κάποτε να θεωρεί κι η ίδια τις υποχωρήσεις έναντι της Τουρκίας ως αυτονόητο μέρος και αυτονόητο καθήκον του «εξευρωπαϊσμού» της αφού μάλιστα οι «πολιτισμένοι άνθρωποι», που έχουν ξεπεράσει τους «εθνικιστικούς αταβισμούς», δεν ξεκινούν πολέμους για πράγματα τόσο απαρχαιωμένα μέσα στον εκλεπτυσμένο μας κόσμο όσο είναι δα τα κυριαρχικά δικαιώματα.


.~`~.
Το απόσπασμα

Η τιθάσευση της Τουρκίας μέσω της ένταξής της στην «Ευρώπη» συνδέεται στενά µε τις ελπίδες και με τα σφάλματα της ελληνικής πολιτικής. Το πόσο φρούδες είναι οι ελπίδες το ομολογεί συνεχώς και άθελά της η ίδια η ελληνική πλευρά, όταν από τη μια μεριά ισχυρίζεται ότι η αποδοχή των «ευρωπαϊκών αξιών» θα κάνει την Τουρκία «πολιτισμένο» και φιλειρηνικό κράτος, ενώ συνάμα από την άλλη είναι υποχρεωμένη να διαπιστώνει στην πράξη ότι οι Ευρωπαίοι φορείς των «αξιών» τις μεταχειρίζονται πολύ επιλεκτικά και τις προσπερνούν µε άνεση οπότε το κρίνουν συµφέρον άρα η αποδοχή των «ευρωπαϊκών αξιών» δεν φαίνεται να βελτιώνει καθ' εαυτήν τα ήθη. Τα σφάλματα, πάλι, προκύπτουν από μιαν κακή εκτίμηση της σημασίας της «Ευρώπης» για την ανερχόμενη Τουρκία. Επειδή η Ελλάδα, αδυνατώντας να σταθεί μοναχή στα πόδια της, περιμένει τα πλείστα ή τα πάντα από άλλους τείνει εύλογα να προβάλλει τη δική της κατάσταση και διάθεση στην κατάσταση και διάθεση άλλων, νομίζοντας π.χ. ότι η «Ευρώπη» έχει για την Τουρκία την ίδια απόλυτη σημασία όσο για την Ελλάδα.

∆εν υπάρχει αμφιβολία ότι η Τουρκία θα επιδιώξει να πάρει από την Ευρωπαϊκή Ένωση ό,τι περισσότερο μπορεί· όμως για την ευρασιατική Τουρκία η Ευρώπη είναι μόνον ένα πεδίο δραστηριότητας ανάμεσα σε άλλα, ενώ για την Ελλάδα αποτελεί ουσιαστικά το μοναδικό· γιατί στα Βαλκάνια δεν έχει ούτε την οικονομική ούτε τη στρατιωτική δύναμη να παίξει ηγεμονικό ρόλο, κι αυτός βέβαια δεν επιτυγχάνεται επειδή δέκα ή είκοσι μικρομεσαίοι κάνουν κέρδη στη Ρουµανία ή τη Σερβία. Με άλλα λόγια, η σχέση της Τουρκίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι πιο σύνθετη απ' ό,τι η σχέση της Ελλάδας προς αυτήν και μπορεί να συγκεφαλαιωθεί ως εξής: η Ευρωπαϊκή Ένωση εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να ικανοποιήσει όλα τα αιτήματα μιας Τουρκίας σήμερα 62 και αύριο 100 εκατομμυρίων κατοίκων, παράλληλα όμως τα ζωτικά της συµφέροντα δεν της επιτρέπουν να απογοητεύσει πλήρως την τουρκική πλευρά· η Τουρκία παραμένει σε σημαντικό βαθμό ανεξάρτητη από την Ευρωπαϊκή Ένωση, παράλληλα όµως τα δικά της ζωτικά συμφέροντα τής υπαγορεύουν να διατυπώνει προς την Ένωση ποικίλα, κυρίως οικονομικά αιτήματα.

Μέσα στη διελκυστίνδα αυτή θα διεξάγεται στις επόμενες μία ή δύο δεκαετίες ένα συνεχές παζάρι, με εντάσεις και με υφέσεις, όπου τα τουρκικά αιτήματα συχνά θα υποστηρίζονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες άλλωστε μόλις πρόσφατα ζήτησαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση να αποδεχθεί την Τουρκία ως πλήρες μέλος. Κατά πασά πιθανότητα, τα σπασμένα αυτού του παζαριού θα τα πληρώσει η Ελλάδα. Γιατί η Ευρωπαϊκή Ένωση (και πάντως τα ισχυρότερα μέλη της), μη μπορώντας να δώσει στην Τουρκία όλα όσα επιθυμεί, θα επιδιώκει να την κατευνάσει με ελληνικά έξοδα, πιέζοντας δηλαδή την Ελλάδα να δεχθεί τις τουρκικές αξιώσεις στο Αιγαίο και στην Κύπρο. Αν αυτό πράγματι συμβεί, όπως φοβούμαι εντονώτατα, τότε θα δούμε μια ακόμη από τις τραγικές εκείνες ειρωνείες, τις όποιες τόσο συνηθίζει η Ιστορία.

Ενώ δηλαδή η Ελλάδα προσανατολίσθηκε ψυχή τε και σώματι στην «Ευρώπη» για να διασφαλισθεί από τον τουρκικό κίνδυνο, ακριβώς ο ευρωπαϊκός της προσανατολισμός θα μεταβληθεί σε όργανο de facto μετατροπής της σε δορυφόρο της Τουρκίας.

Η τουρκική επιρροή θα ασκείται πάνω στην Ελλάδα όχι άμεσα, αλλά - κάπως μετριασμένη - μέσω των ευρωπαϊκών και των αμερικανικών αγωγών, και δεν αποκλείεται η ελληνική πλευρά, ανίσχυρη κι αναζητώντας παρηγοριές ή εκλογικεύσεις, ν' αρχίσει κάποτε να θεωρεί κι η ίδια τις υποχωρήσεις έναντι της Τουρκίας ως αυτονόητο μέρος και αυτονόητο καθήκον του «εξευρωπαϊσμού» της αφού μάλιστα οι «πολιτισμένοι άνθρωποι», που έχουν ξεπεράσει τους «εθνικιστικούς αταβισμούς», δεν ξεκινούν πολέμους για πράγματα τόσο απαρχαιωμένα μέσα στον εκλεπτυσμένο μας κόσμο όσο είναι δα τα κυριαρχικά δικαιώματα...

Η Ελλάδα μεταβάλλεται σταθερά σε χώρα με περιορισμένα κυριαρχικά δικαιώματα, δηλαδή δικαιώματα των οποίων η κυρίαρχη άσκηση εξαρτάται από τη βούληση και τις αντιδράσεις τρίτων...

Παναγιώτης Κονδύλης
Τέλη 20ου αιώνα
(1997)

Η ανάρτηση αυτή έχει απλά το χαρακτήρα υπενθύμισης. Γι' αυτό και το πιθανότερο είναι πως θα αποσυρθεί. Όλα αυτά έχουν γραφεί κατ' επανάληψη.