6 Μαΐου 2014

Το ιστορικό υπόβαθρο της Ε.Ε ως νεοπαραδοσιακή αντίδραση.


Τα ίδια πράγματα επιστρέφουν με διαφορετικά χρώματα.
Francesco Guicciardini, 1483–1540

Όταν αξιολογηθεί από τη σκοπιά της ιστορίας μακράς διάρκειας των πολιτισμών, η ΕΕ αποκτά έναν χαρακτήρα νεοπαραδοσιακής αντίδρασης του δυτικού πολιτισμού. Όταν οι πολιτισμοί πλησιάζουν προς το τέλος των ηγεμονικών τους περιόδων και αντιμετωπίζουν κλυδωνισμούς στις εσωτερικές τους ισορροπίες βασιζόμενες στην αρμονία αξιών-μηχανισμών, αντί να πραγματοποιήσούν ένα παγκόσμιο και ευρύ άνοιγμα, εμφανίζούν μία τάση για απομόνωση και περιορισμό στην κεντρική γεωγραφία τούς. Στις ημέρες μας, η ΕΕ, η οποία επιχειρεί να επεκταθεί προς τα ενδότερα της Ανατολικής Ευρώπης... στην πραγματικότητα έχει αποκτήσει μία τάση για ένα είδος εσωστρέφειας. Στα τέλη της δεκαετίας του ογδόντα η ΕΕ συζητούσε την πραγματοποίηση ενός ανοίγματος προς κοινωνίες με διαφορετική πολιτισμική αίσθηση του ανήκειν, όπως η Τουρκία και οι χώρες της Βόρειας Αφρικής. Εντούτοις, κατά τη (μετα)ψυχροπολεμική περίοδο φαίνεται ότι έχει υιοθετήσει μία στρατηγική διεύρυνσης, η οποία δίνει προτεραιότητα στην κληρονομιά της Αγίας Ρωμαιογερμανικής αυτοκρατορίας της Ευρώπης...

Η Ευρώπη (ΕΕ), η οποία θεωρεί ότι διευρύνεται εντός των ορίων της ηπείρού της, στην πραγματικότητα με την εν λόγω νοοτροπία αντικατοπτρίζει μία εσωστρέφεια και μία στάση που φανερώνει την αντίδραση της Αγίας Ρωμαιογερμανικής αυτοκρατορίας.


α´
Οταν μελετηθεί η ευρωπαϊκή ιστορία, μπορεί να γίνει αντιληπτό ότι λειτουργεί μία μυστική διαλεκτική σχετικά με την κληρονομιά της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και ότι το δίλημμα διπλωματίας-πολέμού στην Ευρώπη πραγματοποιείται στα πλαίσια της εν λόγω διαλεκτικής. Τα σύνορα που προέκυψαν από τη συμφωνία του Βερντέν του 843, η οποία διαμοιράζει την Αγία Ρωμαιογερμανική αυτοκρατορία του Καρλομάγνου μεταξύ των τριών κληρονόμων, ταυτίζονται σχεδόν απόλυτα με τις φυσικές περιοχές και τα πεδία προβλημάτων της σημερινής Γαλλίας και Γερμανίας.


Μετά από αυτό τον διαμοιρασμό, η Αγία Ρωμαιογερμανική αυτοκρατορία ενώθηκε εκ νέου για πρώτη φορά κατόπιν της διπλωματίας που διεξήγαγε ο οίκος των Αψβούργων και η οποία βασιζόταν στούς γάμούς μεταξύ [των ευρωπαϊκών] δυναστειών. Το ξεκαθάρισμα λογαριασμών [ως αντιπαράθεση] που προέκύψε από την εμφάνιση του συνασπισμού των Προτεσταντών, ο οποίος σχηματίστηκε ενάντια στην εν λόγω ένωση, είχε ως αποτέλεσμα τον Τριακονταετή πόλεμο που τερματίστηκε με την [εμφάνιση] του συστήματος της συνθήκης της Βεστφαλίας του 1648. Έτσι, η Αγία Ρωμαιογερμανική αυτοκρατορια διαλύθηκε εκ νέου. Αργότερα ο Ναπολέων ολοκλήρωσε εκ νέου την ίδια κληρονομιά και ως αποτέλεσμα του συνασπισμού που σχηματίστηκε εναντίον του, δημιουργήθηκε το σύστημα που προέκυψε από τη συνδιάσκεψη της Βιέννης, η οποία αντικατοπτρίζει την ενδοευρωπαϊκή διάσπαση, και [το σύστημα] ισορροπίας δυνάμεων. Οι μεν στρατηγικές τον Bismarck και του Γουλιέλμου Β', που επιδίωξαν να ανασυγκροτήσουν την ίδια κληρονομιά γύρω από τη Γερμανία, οδήγησαν στον Α' Παγκόσμιο πόλεμο, η δε [συναφής] προσπάθεια του Χίτλερ, προκάλεσε τον Β' Παγκόσμιο πόλεμο.

---------------------------------------------------------------
Παρέκβαση
Η «νέα τάξη» του Χίτλερ προέβλεπε ώς Ρωσία μιά ευθεία (!) γραμμή Πετρουπολη-Κίεβο-Τιφλίδα. Τά δυτικά αυτής της γραμμής έπρεπε νά υπαχθούν στήν «νέα Τάξη». Αυτά είναι ακριβώς τα Βαλκάνια με τις προσβασεις τους στην Μαύρη Θάλασσα. Ο χώρος αυτος αποτελούσε την αναγκαστική συμπλήρωση τής κεντρικής Ευρώπης, επί της οποίας θα εστηρίζετο η αυτοκρατορία του Χίτλερ, ως βασικής δυνάμεως της «νέα τάξης» των ευρωπαϊκων πραγμάτων. Υπήρξαν μάλιστα καί σχέδια των επιτελων του, εν οίς καί ό Γκαίρινγκ, ότι επρεπε να εξασφαλισθη η Μεσόγειος προ πάσης άλλης επιχειρήσεως... Βασικά ό «Lehensraum», ό «ζωτικός χωρος» τών έθνικοσοσιαλιστών, ήταν αυτος πού έλυσε τό έπισιτιστικό πρόβλημα, τών Γερμανών στον α' παγκόσμιο πόλεμο, δηλαδή ή κατεύθυνση Ουκρανίας, Ρουμανίας (βλ. R. Κjellens - Κ. Haushofer) - Η σημασία των Βαλκανίων.

---------------------------------------------------------------

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι τίποτε άλλο από την προσπάθεια ανασυγκρότησης της εν λόγω κληρονομιάς αντί δια στρατιωτικών μέσων με οικονομικά και πολιτικά μέσα.

Ακόμη και ο διαχωρισμος μεταξύ των υποψήφιων προς ένταξη χωρών κατά τη διαδικασία που πρόκειται να ακολουθήσει, αντικατοπτρίζει αυτή τη λογική. Οι τέσσερις από τις πρώτες έξι χώρες (Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβενία, Δημοκρατία της Τσεχίας) βρίσκονται στο φυσικό πεδίο διεύρύνσης της εν λόγω κληρονομιάς, ούτως ώστε με αυτές τις συμμετοχές να έχει ανασυγκροτηθεί η κληρονομιά της Αγίας Ρωμαιογερμανικής αυτοκρατορίας. Η δεύτερη εξάδα χωρών συμπεριλαμβάνει χώρες πού καλύπτούν την Ανατολή και βρίσκονται συνήθως στο βυζαντινοσλαβικό ή οθωμανικό πεδίο επιρροής, και απ' αυτή τη σκοπιά η ένταξή τούς ίσως να είναι λίγο πιο επώδύνη.

Ωστόσο, θα είναι παραπλανητική η πεποίθηση ότι η εν λόγω διεύρύνση θα εξασφαλίσει μία μόνιμη ολοκλήρωση και ειρήνη, θέτοντας εντελώς στο περιθώριο το ενδοευρωπαϊκό διπλωματικό παιχνίδι. Εξάλλού, υπάρχει ένα μάθημα πού μας διδάσκει η ιστορία, σύμφωνα προς το οποίο κάθε προσπάθεια ενδοευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, δημιούργεί μέσα από τούς κόλπούς της τις αντίπαλες δυνάμεις της, με αποτέλεσμα η εσωτερική ηγεμονική σύγκρούση σύν τω χρόνω να μετατρέπεται σε εξαιρετικά καταστροφικούς πολέμούς.

β´
Η επιλογή μεταξύ της σε βάθος ανάπτύξης της Ένωσης, δηλαδή, ο προσανατολισμός της προς ένα στενότερο μόρφωμα βάσει των υφιστάμενων μελών της, και της διεύρυνσης μέσω της αύξησης των μελών της, στην πραγματικότητα δημιουργεί ένα πεδίο αμφίδρομης ισχύος με αμοιβαία καθυστέρηση [μεταξύ των δύο τάσεων]. Με την επιλογή της εμβάθύνσης η [συντελούμενη] μετατροπή σε μία στενά συνδεδεμένη ένωση, έχει ως αποτέλεσμα την καθυστέρηση της διεύρυνσης, δυσχεραίνοντας έτσι την προσαρμογή των νέων μελών. Αντιθέτως, η επιλογή της διεύρύνσης εμποδίζει την εμβάθύνση εξαιτίας του απαιτούμενου μεταβατικού σταδίού για την προσαρμογή των νέων μελών...

Έναντι των συνεχόμενων προσπαθειών της Αγγλίας -κυρίως κατά την περίοδο συντηρητικών κυβερνήσεων- να εμποδίσει τα σχέδια εμβάθύνσης που θα απαιτούσαν θυσίες στο πεδίο της εθνικής κυριαρχίας, οι προσπάθειες επιτάχύνσης της διαδικασίας εκ μέρούς της Γερμανίας και της Γαλλίας, οι οποίες τάχθηκαν υπέρ μιας στενότερης Ένωσης σε διάφορα επίπεδα, πρωτίστως τη νομισματική πολιτική [κοινού νομίσματος], είχε ως συνέπεια να τεθεί η ιδέα της Ευρώπης των δυο ταχυτήτων, η οποία προβλέπει την ταυτόχρονη ύπαρξη δυο διαφορετικών επιπέδων ολοκλήρωσης. Η ιδέα αυτή η οποία θα έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία νέων ισορροπιών στούς κόλπούς της Ένωσης, αποτελεί αναζήτηση ανεύρεσης μιας μέσης οδού μεταξύ των προσπαθειών εμβάθυνσης και διεύρύνσης. Οι εν λόγω αντιφατικές στάσεις που δεν περιέχούν μία ξεκάθαρη στρατηγική επιλογή, είχαν ως αποτέλεσμα η διαδικασία λήψης απόφασης της ΕΕ να λειτούργεί με αργούς ρυθμούς τόσο αναφορικά με την εσωτερική λειτουργία της ΕΕ, όσο και για τις εξωτερικές της σχέσεις.

Η αντίσταση που παρατάσσει η Αγγλία στις προσπάθειες ενδοευρωπαϊκής εμβάθυνσης, ο γλωσσικός εθνικισμός της Γαλλίας και οι προσπάθειές της να δημιουργήσει ένα ανεξάρτητο πεδίο επιρροής στις διεθνείς σχέσεις και η διαφοροποίηση στρατηγικής επιλογής της Γερμανίας συνιστούν παράγοντες ικανούς να αποτελέσούν την ουσία μιας ενδεχόμενης εσωτερικής αντιπαράθεσης. Εξάλλού, ο χώρος των καταλοίπων της πρώην Γιουγκοσλαβίας, που μένει εκτός, εκτός της Σλοβενίας, αποτελεί ένα από τα ζητήματα, για το οποίο δεν μπόρεσε να ανευρεθεί μία κοινή λύση. Δεν θα πρέπει ακόμη να παραβλέπεται πώς η εσωτερική αδυναμία της ευρωπαϊκής διπλωματίας εμφανίστηκε ξαφνικά με όλο της το μεγαλείο στο θέμα της Βοσνίας.

Συνοψίζοντας, όπως ακριβώς δεν έχούμε να αντιμετωπίσούμε μόνο μία Δύση, έτσι δεν θα υπάρχει εσαεί και μία (και μοναδική) Ευρώπη. Παρ όλες τις προσπάθειες ολοκλήρωσης, είμαστε πάντα αντιμέτωποι μιας ευρωπαϊκής διπλωματικής παράδοσης, όπού εμπεριέχονται και ισχυρές εθνικές στρατηγικές ικανές να προκαλέσούν εσωτερικές αντιπαραθέσεις και συγκρούσεις συμφερόντων.

Το στρατηγικό βάθος
Εκδ. Ποιότητα

.~`~.
Για περαιτέρω ιχνηλάτηση και πληρέστερη προοπτική

*
«Νεομεσαιωνισμός», Ευρωπαϊκή Ένωση, κυριαρχία και περιφερειακή ολοκλήρωση κρατών.

«Γκωλισμός» (Gaullism) Και «Ευρωπαϊσμός». Σύντομο Σχόλιο.

Χριστιανοδημοκρατία, ορντολιμπεραλισμός και «Ευρώπη». Εισαγωγικό σχόλιο.

Το τέλος τής χριστιανοδημοκρατίας. Τι σημαίνει για την Ευρώπη η πτώση τού κινήματος

Ο ΟρντοΛιμπεραλισμός ως οικονομική Θεολογία της Τάξης και επικοινωνιακός λόγος.

I) Emmanuel Todd on Europe - Can the European Union Hold? και II) αναφορές στο έργο του.

Υπερεθνικές πολιτικές οντότητες και εθνικά οργανωμένος κόσμος. Σύντομη αναφορά.

- Το μέλλον της Ε.Ε, η Ανατολική Ευρώπη -η Ουκρανία- και τα Βαλκάνια, ο Huntington, ο Brzezinski και οι πλανητικές πολιτικές των Η.Π.Α. Τα «Ανθρώπινα δικαιώματα», η «σύγκρουση των πολιτισμών» και τα «Ευρασιατικά Βαλκάνια» ως βαλκανοποίηση της υφηλίου και καλλιέργεια της ελεγχόμενης αναρχίας. Η απόρριψη του διλήμματος μεταξύ πυρηνικού ολοκαυτώματος ή πολιτιστικής ανυπαρξίας - προς μιας νέα ιστορική σύνθεση που θα εναντιώνεται στις θεωρίες και τους υπολογισμούς γραφείου-εργαστηρίου.
*
*
*
*
*