20 Οκτωβρίου 2013

Σύντομες και εισαγωγικές σκέψεις για το δίπολο «Αριστερά και Δεξιά», την κρίση ή/και την αμφισβήτηση του.


Μονάχα στην έρημο δεν υπάρχει αριστερά και δεξιά είχα διαβάσει κάπου.
Ίσως και να ζούμε μια εποχή ερημοπολτοποίησης.

.~`~.
Πρόλογος
Η εύκολη, βολική και επικρατούσα άποψη στο μέτωπο των ιδεών αποδίδει συνήθως -σε αυτήν τη χώρα ιδεολογικό κλίβανο που ζούμε- τη διάγνωση της κρίσης ή την αμφισβήτηση του δίπολου ή πιο ορθά του αντιθετικού ζεύγους «Αριστερά και Δεξιά» -μέσω ορισμένων ιδεολογικών τρικ- πλέον στη λεγόμενη νέα δεξιά (υπάρχει και μια liberal άποψη επίσης η οποία προσπαθεί να καταδείξει τη συνάφεια της νέας αριστεράς με τη νέα δεξιά). Έστω ότι ισχύει. Αρκεί μονάχα αυτό; Η κρίση του δίπολου φανερώνεται είτε δούμε τους socialiberal πειραματισμούς του «Τρίτου Δρόμου» του Anthony Giddens, είτε το φαινόμενο που ονομάστηκε Blatcherism, είτε τη σταδιακή αποξένωση και μη συμμετοχή των πολιτών στις εκλογικές διαδικασίες και τη μεταστροφή που επιτελέστηκε και ώθησε τους εργαζόμενους-φορολογούμενους (δεν λέω πολίτες) να ψηφίζουν ως καταναλωτές, είτε τα κόμματα ως προϊόντα που χρησιμοποιούν τις public relations (ένα άλλο όνομα για την κακόηχη λέξη propaganda) και τα target group (με τους ψυχοοικονομιστές να παίζουν κυρίαρχο ρόλο), είτε τις «κυβερνήσεις συνεργασίας» των -υποτιθέμενων- μεγάλων αντιπάλων, αφού κανείς τους δεν έχει τη δυναμική, τις ιδέες και το πρόγραμμα να κυβερνήσει από μόνος του και «να κινητοποιήσει τις μάζες».
Εάν υπάρχει κρίση του διπόλου, αυτής της διχοτομίας, αυτού του ιστορικού ατυχήματος που ονομάζεται «Αριστερά και Δεξιά» (θα έπρεπε να κάνω αναφορά και στον Republicanism αλλά αυτός είναι τεράστιο ζήτημα από μόνος του), υπάρχει κρίση των φορέων που το στήριζαν και/ή που αντιλαμβάνονταν την ταυτότητα και τα συμφέροντα τους με βάση αυτό. Κρίση όχι μονάχα πολιτικών υποκειμένων αλλά και θεσμών και των περιεχομένων τους σε συνδυασμό με δομικές και τεχνολογικές αλλαγές. Η αξία μιας ιδέας από μόνη της δεν αρκεί. Οι ιδέες οι οποίες δεν στηρίζονται σε θεσμικά όργανα, νομικά πρόσωπα, υποκείμενα διεθνούς δικαίου, μικρά ή μεγάλα, δεν κυριαρχούν σε ευρεία κοινωνική κλίμακα, δεν ακούγονται, «δε βλέπονται» (σε μια εποχή όπου κυριαρχεί η εικόνα αλλά και το πως -promotάρεται κάτι- παρά το τι). Παρόμοια και με τις ιδεολογίες' δεν πολέμησαν ο liberalism, ο nazism και ο sovietism στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά οι -liberalistικές μαζικοκοινωνικές- Η.Π.Α (οι οποίες ήταν οι πρώτες που μετασχηματίστηκαν σε μαζικοδημοκρατικές), η -nazistική- Γερμανία και η -sovietική- Ρωσία και άλλοι (τα συστήματα δεν «πολεμούν», παρά λειτουργούν ή δυσλειτουργούν). Η στήριξη μιας ιδεολογίας στην εποχή μας μπορεί να εκκινεί από ένα ιστολόγιο μεγάλης αναγνωσιμότητας, ένα περιοδικό σε ηλεκτρονική ή έντυπη μορφή, έναν ραδιοφωνικό σταθμό, ένα διαδικτυακό κανάλι και να φτάνει μέχρι ένα κόμμα, ένα κράτος ή ένα -ιδιωτικό ή διακρατικό- διεθνικό οργανισμό ευρείας χρηματοδότησης και δυναμικής (από μια Μ.Κ.Ο μέχρι τον Ο.Α.Σ.Ε και τον Ο.Η.Ε). Οποιαδήποτε ιδέα δεν θεσμοποιείται εξαϋλώνεται, δεν λειτουργεί σε ευρεία κοινωνική κλίμακα' και οποιαδήποτε ιδέα θεσμοποιείται στρεβλώνεται, λειτουργεί με συγκεκριμένο περιεχόμενο το οποίο προσδίδει και ορίζει δεσμευτικά για τους άλλους ο φορέας ή η δύναμη που κυριαρχεί επί του θεσμού και τον διαμορφώνει (ένας θεσμός βέβαια δεν διαιωνίζεται από μόνος του ες αεί - και πάντα «κάτι αριστερό ή δεξιό» θα επιστρέφει να θυμίζει με συμβολικό ή μη, «βίαιο τρόπο» πως οι θεσμοί και οι λειτουργοί τους δεν -θα έπρεπε να- υπάρχουν αφ' εαυτοί).

.~`~.
«Αριστερά και Δεξιά»
Η «εξατομίκευση» των τεχνικών μέσων (παραγωγής - για παράδειγμα στον τομέα της μουσικής και της πληροφορίας)' η κοινωνική κινητικότητα και πολυπλοκότητα' η μετακίνηση τεραστίων αριθμών εργαζομένων από τον δευτερογενή στον τριτογενή τομέα' ο νεολαιισμός (που οι περισσότεροι/ες ήμασταν μέρος του και ο οποίος μπορεί να ιδωθεί και ως μια απώθηση ή ουδετεροποίηση του θανάτου και του νοήματος με μια παράλληλη λατρεία για το παρόν)' τα κινητά τηλέφωνα και οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές ως μέσα διαπροσωπικής επικοινωνίας' η γυναικεία κινητοποίηση και δράση (έντονη ως feminismός ή ήπια, με δυτικά μεσοαστικά ή ριζοσπαστικο-νεοσυντηρητικά περιεχόμενα δεν έχει σημασία, καθώς «η γυναίκα που διαδηλώνει για τη διατήρηση της παραδοσιακής ενδυμασίας και μαζί με άλλες γυναίκες κατεβαίνει μαχητικά στον δρόμο, δεν είναι πια η ίδια γυναίκα που ανέκαθεν φορούσε την ίδια αυτή ενδυμασία»)' η αυξημένη δυνατότητα ταξιδιών και «ανακάλυψης του κόσμου»' η κρίση του κοινωνικού κράτους-συμβολαίου (τη δεκαετία του '90, η ανεργία στην Ευρωπαϊκή Ένωση έφτανε το 12%, όμως το «κράτος πρόνοιας» απορροφούσε τους κραδασμούς), οι αλλαγές στη λειτουργία του -πρώην στη Δύση, όχι αυτονόητα όμως στον υπόλοιπο πλανήτη- κυρίαρχου (έθνους) κράτους' οι ίδιες οι δομές της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως «διακυβέρνητικής οντότητας», καθώς στα εθνικά πολιτικά συστήματα, οι πολίτες νιώθουν κάποιον περιορισμό ως προς το εύρος των επιλογών τους -και ας υποτίθεται πως αυτές είναι «πλουραλιστικές»-, λόγω των δεσμεύσεων των κυβερνήσεων των κρατών-μελών ανεξάρτητα από τον πολιτικό τους προσανατολισμό (κάτι που επηρεάζει την ευκρίνεια του ιδεολογικού φάσματος και τις βασικές διαφορές «της Αριστεράς και της Δεξιάς» οι οποίες δεν μεταφέρονται στο εσωτερικό των -τεχνοκρατικών- πολιτικών οργάνων της Ένωσης) δίχως παράλληλα μάλιστα αυτή η αίσθηση ν' αναπληρώνεται από κάποιο αίσθημα ουσιαστικής πολιτικής συμμετοχής των πολιτών -ως Ευρωπαίων- μέσω διαδικασιών πανευρωπαϊκού χαρακτήρα, καθιστώντας κατά αυτόν τον τρόπο όχι μονάχα στο φαίνεσθαι, αλλά και στο είναι περισσότερο σημαντικούς και ισχυρούς τους διακρατικούς, έναντι των ιδεολογικών συσχετισμών' η ποικιλομορφία ορισμών, η σχετικοποίηση και η μη δεσμευτικότητα όρων όπως ελευθερία, ισότητα, ασφάλεια, δικαιοσύνη και η συσχέτιση ανάμεσα σε αυτές τις έννοιες (μπορείτε να σκεφτείτε τη συζήτηση «περί βίας» ή την ίδια την ένταση ανάμεσα στη δέσμευση του φιλελευθερισμού απέναντι στην ισότητα -δικαιοσύνη- και στη δέσμευση του για ανεξαρτησία -ελευθερία)' η διαπλοκή ή συγχώνευση ανάμεσα σε ιδιωτικό και δημόσιο, «πολιτική και οικονομία», κράτος και αγορά' η εξάτμιση των ευρωκεντρικών περιεχομένων, τόσο κοσμοθεωρητικά όσο και οικονομικοπολιτικά και οι προσμίξεις που έκαναν οι μη δυτικές κοινωνίες σε αυτά τα περιεχόμενα φέρνοντας τα στα μέτρα τους (απογοητεύοντας τους, κατά κυριολεξία, Μητροπολίτες - το ευρωκεντρικό κοσμικό παπαδαριό με την επιστημονίζουσα αγιαστούρα του το οποίο χαρακτηρίζεται από την «αγανάκτηση του απογοητευμένου, ο οποίος στη συνέχεια καταφεύγει στη δαιμονολογία ως μέθοδο εξήγησης των πραγμάτων»)' η άνοδος της νέας αριστεράς η οποία συνεισφέρει στη κρίση και τη κάθοδο της παλαιάς ευρωπαϊκής αριστεράς, η οποία κρίση φανερώνεται με έντονο τρόπο τη δεκαετία του '80 και συμπίπτει με το σημείο εκκίνησης της ανόδου της νέας δεξιάς (σε αυτό το σημείο θα μπορούσε να πει κανείς -αιρετικά-, εφόσον αποδεχτεί την -πολεμική- υπόθεση πως η κρίση του δίπολου «Αριστερά και Δεξιά» προέρχεται από τη νέα δεξιά, πως η τελευταία έρχεται και ολοκληρώνει το έργο της νέας αριστεράς, η οποία ναι μεν δεν αμφισβήτησε εμφατικά και άμεσα τη διχοτομία ανάμεσα σε «Αριστερά και Δεξιά» ως μορφή -παρόλο που δεν τα πάει καλά με τη μορφή-, αλλά σχεδόν όλα τα περιεχόμενα αυτής)' η πτώση της βιομηχανικής παραγωγής ως ποσοστό του Α.Ε.Π και η σταδιακή εξαΰλωση του επίσημου -υποτίθεται- υποκειμένου (της εργατικής τάξης που ακολούθησε τη μοίρα των αγροτών)' η μαζική ανεργία, η οποία αν δεν καθιστά σχεδόν άχρηστη, μειώνει την αποτελεσματικότητα της -ήδη παρηκμασμένης πανηγυριώτικης- απεργίας, γεγονός που οδηγεί τις εντάσεις και τις διαμαρτυρίες να παίρνουν άλλες μορφές. Όλα τα προηγούμενα, και πόσα ακόμα, είναι ζητήματα, τα οποία δεν μπορούν εύκολα να θαφτούν κάτω απ' το χαλί μέσω συνθημάτων.
Αλλαγές έχουν επισυμβεί και είναι τεράστιας κλίμακας, αλλά έστω ότι εμμένουμε στη θέση πως η αμφισβήτηση του διπόλου «Αριστερά και Δεξιά» όντως εξυπηρετεί και προέρχεται από τη «νεα δεξιά» (αν και θα πρέπει να παρατηρήσουμε πως η παλαιά δεξιά -η οποία δεν έχει ιδεολογία στις μέρες μας-, αντίθετα, αυτή την περίοδο δυναμοποιεί το δίπολο). Γιατί δεν αποδέχεται την πρόκληση και δεν κονιορτοποιεί την αμφισβήτηση αυτή μέσω επιχειρημάτων, αλλά αντίθετα δείχνει να έχει τόσο ανάγκη το δίπολο μεγάλο μέρος της «αριστεράς και της δεξιάς» και προτιμά να μιλά μέσω συνθημάτων; (πέρα από ελάχιστες εξαιρέσεις). Μέσα σε όλα τα προηγούμενα ένα μεγάλο μέρος της λεγόμενης νέας μαζί με μέρος της παλαιάς ευρωπαϊκής αριστεράς (τα «εξημερωμένα κατάλοιπα»), συνθηκολόγησαν ως προς τις Η.Π.Α και έγιναν καθεστωτικές (και σφιχταγκαλιάστηκαν μπλέκοντας τις γάμπες τους με τμήματα της -εκ των πραγμάτων καθεστωτικής- δεξιάς). Αυτή ήταν μια ακόμα μεγάλη διάσπαση στους κόλπους «της αριστεράς» μετά από την διάσπαση σοσιαλδημοκρατών και κομμουνιστών λίγα χρόνια πριν αρχίσει η άνοδος της τότε νέας δεξιάς (θα ασχοληθώ κάποια στιγμή μέχρι τις ευρωεκλογές και με την περίφημη «άνοδο της νέας ακροδεξιάς» τόσο στην Ανατολική όσο και στη Δυτική και Βόρεια Ευρώπη - δεν ταυτίζονται καθώς πέρα από τις όποιες ομοιότητες τους έχουν ανομοιόμορφα ακόμα και αντιφατικά περιεχόμενα και στάσεις τα οποία χρειάζονται διαφορισμό προκειμένου να υπάρξει μια εκτίμηση του φαινομένου). Το 1991 η ευρωπαϊκή «δεξιά» έχασε τον εχθρό της (ακόμα και σημέρα βέβαια σε αρκετές περιπτώσεις σκιαμαχεί «με το πνεύμα του» εφόσον δεν βρίσκει κάποιον άλλο εύκαιρο)' νωρίτερα, η ευρωπαϊκή «αριστερά» είχε ήδη αρχίσει να συνεργάζεται με τον δικό της εχθρό (δες κάτι προβλήματα που δημιούργησε η κρίση και μετέπειτα η κατάρρευση της -εξωτερικής- διπολικής δομής του διεθνούς συστήματος στο -εσωτερικό- των εθνοκρατικών πολιτικών συστημάτων και στο περιεχόμενο των κομμάτων. Πως θα βγάλουν τώρα το ψωμί τους η «αριστερά» και η «δεξιά»;).
Τι συνθήματα περί εξωτερικής πολιτικής φώναζε το Πα.Σο.Κ της δεκαετίας του '80; Ποιός τα φωνάζει τώρα; Όχι πάντως «ο αριστερός Συ.Ριζ.Α». Τι τάσεις περί εξωτερικής πολιτικής εξέφραζε ο «Gaullisme» στη Γαλλία; Ποιός τις εκφράζει τώρα; Όχι πάντως «το δεξιό U.M.P» (ο Sarközy ήταν μάλιστα αυτός που μετά από 43 χρόνια ανακοίνωσε την συμβολική επάνοδο της Γαλλίας στο Ν.Α.Τ.Ο.). Φαντάζει πολύ πιθανόν το επόμενο χρονικό διάστημα, κόμματα τα οποία έχουν φιλοατλαντικό προσανατολισμό σε πολλά μέρη της Ευρώπης (πλην ιδιαίτερων -για λόγους ιστορικούς και όχι μόνο- περιπτώσεων όπως η Γερμανία και η Πολωνία' στην Ουκρανία είναι σχεδόν πλήρης ο διχασμός γι' αυτονόητους λόγους), να αντιμετωπίσουν μεγάλα προβλήματα ανεξάρτητα εάν μιλούν με «αριστερά ή δεξιά» πρόσημα. Επαναλαμβάνω, ούτε «ο αριστερός Συ.Ριζ.Α», ούτε «το δεξιό U.M.P». Πολιτικό -διεθνικό μάλιστα- κενό, δηλαδή οικειοθελή ή εξαναγκασμένη παραχώρηση χώρου προς οικειοποίηση.
Στη Γαλλία, όταν ήδη από τη δεκαετία του '50 και του '60 μιλούσαν αρκετοί για «εξαμερικανισμό της Ευρώπης» (οι Γερμανοί δεν είχαν δικαίωμα να μιλούν, οι Άγγλοι δεν είχαν συμφέρον), δεν ήταν απλά «αριστεροί ή δεξιοί», περιέγραφαν μια πραγματικότητα - η οποία μπορεί να συμπυκνωθεί στη φράση του περίφημου «δεξιού καπιταλιστή» (ο οποίος μίλαγε για το «υπέρμετρο προνόμιο» των Η.Π.Α και του δολαρίου - ορισμένοι σημερινοί «αντικαπιταλιστές αριστεροί» περιορίζονται στην προώθηση της ιδεολογίας μέσα από την οποία αυτό εκφράζεται, ουσιαστικά γιατί πιστεύουν πως η διαδικασία της «παγκοσμιοποίησης» θα δώσει την ευκαιρία στο φτωχό πληθυσμό του Νότου να έρθει στη ζώνη της ημιπεριφέρειας ή και στον πυρήνα (Βορρά) και να δημιουργήσει το παγκόσμιο προλεταριάτο -αυτό το μυθικό, τάχα μου «συμπαγές» υποκείμενο-, οπότε η ζώνη της ημιπεριφέρειας θα χωριστεί στα δύο - μυθεύματα, λες και «οι μετανάστες» είναι αλληλέγγυοι μεταξύ τους ή θα ακολουθήσουν τα παραγγέλματα τους σαν κομματικά στρατιωτάκια' ενώ ὁ μικροαστὸς -αὐτὴ ἡ κατάρα τῆς σύγχρονης ἀνθρωπότητας...- δὲν θὰ τὸ μάθη ποτέ... πώς δὲν εἶναι λόγοι «ἐλεημοσύνης», πού ἀναγκάζουν τὶς κυβερνήσεις νὰ δέχωνται τοὺς ξένους, ἀλλά ὅτι ἡ τονιζομένη ἰδεολογία τῆς «καλοπέρασης» ἔχει ὡς προϋπόθεση τὴν ὕπαρξη ὡρισμένων ἀντιφάσεων στὸν τομέα τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς...), ο οποίος «δεξιός καπιταλιστής» έλεγε πως: «η ατλαντική αριστερά δεν είναι αριστερά». Μια πραγματικότητα την οποία περιέγραψε ο Dwight Macdonald λέγοντας «τώρα που τα Ηνωμένα Έθνη αρχίζουν να ανακτούν την Ευρώπη από τους ναζί, ξεκινάει η ''δημοκρατική'' φάση της αποικιοκρατικής πολιτικής... Αυτό που (οι Ευρωπαίοι) συνήθιζαν να ονομάζουν με περιφρόνηση ''ιθαγενή πολιτική'' εφαρμόζεται τώρα στους ίδιους» ή ο Κονδύλης μιλώντας για την «ορθοκανονικοποίηση» των Γερμανών γράφοντας πως: «η επιστημονική κατανόηση των πραγματικών συνθηκών υπό τις οποίες η κατασκευή -της αρνητικής ''δυτικής'' εκδοχής της γερμανικής ''ιδιαίτερης πορείας''- αποκρυσταλλώθηκε ή του πολεμικού ιδεολογικού χαρακτήρα της -για να μη μιλήσουμε για την πολλαπλή χαιρεκακία που εκφράζει- δίχως άλλο θα παρενοχλούσε τη μεταπολεμική «αναδιαπαιδαγώγηση» των Γερμανών, της οποίας το περιεχόμενο εδράζεται όχι λίγο σ' αυτή την κατασκευή».
Όσο ο φορέας που στήριζε αυτές τις πολιτικές, δηλαδή οι Η.Π.Α (δηλαδή ορισμένα επιτελεία τα οποία κατείχαν την εξουσία), απομακρύνονται από την Ευρώπη ή χαλαρώνει η ισχύς τους εντός της, τόσο οι ιδέες αυτές και οι εντός Ευρώπης -αυτοπροβαλόμενοι ως «αντικαθεστωτικοί»- μεταπρατικοί συνεργάτες μικροφορείς τους θα χάνουν τη δύναμη τους και την κοινωνική τους απήχηση και θα συγκλίνουν προς μια ορισμένη χοάνη, διαψευόμενοι για δεύτερη φορά. Όπως ακριβώς συνέβη με την πτώση της Ε.Σ.Σ.Δ δηλαδή' «Αλλά αν ο ηττημένος, αποδεχόμενος όψιμα την ιδεολογία του νικητή, γίνεται συχνά ο γελοιωδέστερος και γλοιωδέστερος φορέας της, δεν είναι βέβαια ο πρωταρχικός εμπνευστής και θεμελιωτής της»... «Θα διαψευσθούν για δεύτερη κατά συνέχεια φορά, αν η οικουμενική επικράτηση της δυτικής οικονομίας και ηθικής δεν συνεπιφέρει την πραγμάτωση της αντίστοιχης Ουτοπίας -της Δύσης...».

.~`~.
Επίλογος
Και κάπως έτσι, μα και κάπως αλλιώς, μιας και τα σημαντικότερα είναι πάντα όσα δεν έχουν ειπωθεί, καταλήγουμε να έχουμε ένα «κέντρο» (που δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια melting pot -και όχι radical- χοάνη), στο οποίο συγκλίνουν διάφορες δυνάμεις τις οποίες δε με ενδιαφέρει να περιγράψω αναλυτικά (αλλά μπορώ να αναρωτηθώ που οδηγεί αυτή τους η σύγκλιση;) και από την άλλη μια «περιφέρεια» (''τα άκρα'') η οποία εμπεριέχει στοιχεία παλαιοαριστερά, νέοδεξιά, ριζοσπαστικά νεοσυντηρητικά, ακροδεξιά, αναρχικά πάσης φύσεως (οικονομικά, ηθικά, οικολογικά κ.λπ «αυτορυθμιζόμενα»), εθνικιστικά («λαϊκομαζικά ή αστικά»), κομμουνιστικά, φιλελεύθερα συντηρητικά, θρησκευτικά, μεταμοντέρνα αριστερά με ιδιαιτερότητες τοπικότητας (κάτι σαν αναβίωση του Genius loci). Δεν είναι τυχαίο το φαινόμενο πως οι αντιπολιτεύσεις σε πολλά μέρη (ενδεικτικές περιπτώσεις η Ρωσία και η Αίγυπτος) αποτελούνται από μάγματα, αντιφατικούς δύσοσμους εσμούς και από κάθε καρυδιάς καρύδι. Αυτό είναι ένα φαινόμενο που δεν έχει αναλυθεί και που το συναντάμε όλο και πιο συχνά και κάτι φανερώνει (ανάμεσα σε άλλα πως το «the West and the Rest» εσωτερικεύεται στα περισσότερα εθνικά πολιτικά συστήματα, μονάχα που σημαίνει διαφορετικά πράγματα π.χ στην Αίγυπτο απ' ότι στη Γαλλία και στην Τουρκία απ' ότι στην Ουγγαρία ή την Ουκρανία. Για την κατάσταση στο εσωτερικό των Η.Π.Α, οι οποίες είναι ιδιαίτερα διχασμένες, μάλλον θα γράψω αποκλειστική ανάρτηση, η οποία βέβαια θα σχετίζεται και με τις εξελίξεις στο διεθνές σύστημα και τη λεγόμενη μονοπολική στιγμή).
Ένα σύστημα εκλογικεύει αντιπαραθέσεις ορισμένου περιεχομένου και έκτασης, και κάποια στιγμή αυτή η εκλογίκευση όπως και οι αντιπαραθέσεις, χάνουν την επικαιρότητα τους, οδηγούν σε σύγχυση, απότομη μεταστροφή του νοήματος των λέξεων, στην υποψία ή την κατηγορία της υπεκφυγής αν ἐξετάζωνται προσεκτικά ὅλες οἱ ὄψεις ἑνὸς ζητήματος ή υπάρχουν αντιρρήσεις, στις ἀγριότερες των πράξεων, μὲ μοναδικὸ κριτήριο τὴν ἱκανοποίηση τοῦ κόμματός (Θουκυδίδης), σε ανορθολογισμό, έλλειψη επικοινωνίας και -ουσιωδών, όχι ρητορικών- διαχωριστικών γραμμών (Musil), και νέες αντιπαραθέσεις βρίσκουν την πολιτική τους έκφραση σε ένα νέο σύστημα.
Η περιγραφή του «πολιτικού» φάσματος με όρους διχοτομίας «της Αριστεράς και της Δεξιάς» γεννήθηκε στην Ευρώπη και η Ευρώπη θα είναι μάλλον το τελευταίο μέρος στον πλανήτη όπου αυτή θα εγκαταλειφθεί, γιατί η «Ευρώπη» -σε αντίθεση με τον αγγλοσαξονικό κόσμο όπου η σύνδεση εθνοκεντρισμού-οικουμενισμού, της ιστορίας και του νοήματος των λέξεων διατηρούν μια συνεκτικότητα- θα πρέπει συνάμα με αυτήν την εγκατάλειψη να απεμπολήσει και ένα μέρος της ιστορίας και της ταυτότητας της (μπορούμε να αναρωτήθούμε βέβαια κατά πόσο το πολιτικό σύστημα της νεωτερικότητας... «δυσλειτουργεί» γενικότερα). Το αντιθετικό ζεύγος θα παραμείνει, όπως έχουν παραμείνει -κεκαλυμμένα ή μη- και άλλα αντιθετικά ζεύγη, όπως το καλό και το κακό, το φως και το σκότος, ο φίλος και ο εχθρός. Γιατί η «αριστερά» όπως και η «δεξιά» έχουν ανάγκη η μεν «δεξιά» για την πρώτη, η δε «αριστερά» για την δεύτερη να είναι το κακό, το σκότος και ο εχθρός και συνάμα να μην παραδέχονται, ούτε η μια μα ούτε και η άλλη, πως δεν είναι αντιθετικές αλλά συμπληρωματικές (συγχωρέστε με που έχω διαβάσει Ηράκλειτο και ξεστομίζω τέτοιες βλασφήμιες). Στο τέλος, τέλος κάπως πρέπει να λειτουργήσει το «παγκόσμιο αντιπροσωπευτικό σύστημα», το -τεχνοκρατικό- «παγκόσμιο όργανο εκπροσώπησης» (κατά κόσμον «κοινοβουλευτισμός» - ο οποίος συνέχεια ''τρώει τα ψωμιά του'' και συνέχεια «μεταρρυθμίζεται») και να νομιμοποιηθεί «η λειτουργία του συστήματος» ώστε να διαιωνιστούν οι ψευδαισθήσεις των ανθρώπων πως -δήθεν- αποφασίζουν ή συμμετέχουν σε «κάτι».

Ερώτημα
Υπάρχει πιθανότητα να προκύψει, υπάρχουν συμπτώματα που φανερώνουν αυτή την περίοδο τον σχηματισμό ένός «νέου» δίπολου (δηλαδή την πλήρωση περιεχομενών της διπολικής μορφής που συνηθίσαμε να ονομάζουμε «Αριστερά και Δεξιά»), μιας «νέας» διχοτομίας, ένός «νέου» αντιθετικού ζεύγους, ανάμεσα σε Third Way και Third Position; (μιας και τα δύο είναι «Third» ερημοπολτοί).
Ευελπιστώ πως όχι.

.~`~.
Έξοδος
Οι καταστάσεις αυξανόμενης κοινωνικοπολιτικής πόλωσης επιλύονται πολιτικά και όχι μέσω ειδικών εκτάκτων εξουσιών και απαγορευτικών (αντι-)νομοθετημάτων, δηλαδή με τη περαιτέρω διάβρωση των υπαρχόντων πολιτειακών και συνταγματικών θεμελίων και την εκνομίκευση της πολιτικής' γιατί σε καταστάσεις πόλωσης δεν είναι η πολιτική αυτή που καταρρέει, αλλά η εκνομίκευση της (και το παραμύθι το ξέρουμε, «η πολιτική φταίει») και ο φορέας της νομιμότητας. Οι πολιτείες, και οι κυβερνήσεις που λειτουργούν τις εξουσίες τους θεμελιώνονται στην εμπιστοσύνη, μόλις αυτή χαθεί επενδύουν στις απειλές και τον φόβο (όπως άκριβώς και όσοι επιθυμούν τη κατάλυση μιας πολιτείας), και καταλήγουν να μοιάζουν με ένα μικρό παιδί στην εξουσία, που αν και για λίγο καιρό βλάπτει τους Πολίτες, υπογράφουν εν τέλει την θανατική τους καταδίκη. Τα προβλήματα αυτά προκύπτουν όταν ένα σύστημα δρα δυσλειτουργικά, ενισχύει τους ανορθολογισμούς ή τη σύγχυση και δεν μπορεί να εγγυηθεί τις ίδιες του τις προϋποθέσεις, πόσο μάλλον να τις δημιουργήσει το ίδιο.
Σε επίπεδο «ατομικό, εθνοτικό, εργασιακό, θρησκευτικό, συνταξιοδοτικό, ιδεολογικό, φορολογικό, ανταποδοτικό, λαϊκό-μαζικό, εισοδηματικό, προσδοκιών, νοημάτων» (ότι προτιμάτε), οι άνθρωποι νιώθουν σε μεγάλο βαθμό προδομένοι (για μια ακόμη φορά στην «ιστορία της ανθρωπότητας»), και εφόσον η κρίση συνεχιστεί (και ορισμένοι παραμένούν πολύ εύκολα διατεθειμένοι να θυσιάζουν ανθρώπους στο νέο -υλικοπνευματοκτόνο- δαρβινισμό, οι τελευταίοι αισθανόμενοι κοινωνικά απόκληροι, ανασφάλεις και πως η σειρά τους πλησιάζει -μέσω της απελπισίας ή του μίσους, της παραίτησης ή του θυμού, του χάους ή/και της οργής- θα τους στρέψουν τον καθρέφτη και θα τους δείξουν το άλλο τους πρόσωπο και), θα αποζητήσουν εκδίκηση, όχι για κάποιους λόγους τους οποίους κατασκευάζουν οι ψευδοεπιστημονίζουσες ψυχοεπιστημές (προκειμένου να τους «θεραπεύσουν» κάνοντας τους πιο εύκολα ελέγξιμους και διατηρώντας τους α-σθενείς), αλλά γιατί το περί δικαίου αίσθημα, όσο και εάν διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο, ή από τόπο σε τόπο, είναι από τα ισχυρότερα στοιχεία που διαθέτει ο άνθρωπος.

καὶ μέντοι καὶ Δίκη καταλήψεται ψευδῶν τέκτονας καὶ μάρτυρας.
Ἡράκλειτος

.~`~.