30 Νοεμβρίου 2012

Ιστορικές ενθυμήσεις για το εσωτερικό πολιτικό σκηνικό, τα όρια του θεωρήματος των πελατειακών σχέσεων, ορισμένες αναλύσεις και συγκρίσεις, και αόριστες σοφιστείες περί εξουσίας.


.~`~.
Εισαγωγή και ιστορικές ενθυμήσεις
Εάν λάβει κανείς υπόψη ότι η αντιβασιλεία όπως και ο ενηλικιωμένος βασιλιάς κατέβαλαν κάθε προσπάθεια για να υπονομεύσουν τα κόμματα και να τα εξαλείψουν από την πολιτική, η επιβίωση τους αποτελεί εκπληκτικό γεγονός. Μεταξύ των τριών αιτίων που αναφέρει ο Πετρόπουλος ως εξήγηση, πρώτη θέση κατέχει η παραπομπή στο πελατειακό σύστημα. Ο Όθων για να συντρίψει τα κόμματα θα έπρεπε να καταστρέψει τη βάση τους, τις πελατειακές ενώσεις, και τον πυρήνα τους, την οικογένεια. Αυτό όμως υπερέβαινε τις δυνάμεις του (και, όσον αφορούσε τους οικογενειακούς δεσμούς, την ηθική του). Δεύτερον, οι οπαδοί είχαν δραστηριοποιηθεί και ενσωματωθεί μέσω μυστικών συνδέσμων, και τέλος οι διπλωματικές αποστολές των Μεγάλων Δυνάμεων είχαν συμβάλει στην επιβίωση των κομμάτων.

.~`~.
Αναλύσεις
I
Ο Γιώργος Μαυρογορδάτος προσπαθεί να αναλύσει με τη στατιστική μέθοδο της παλινδρόμησης τις συναρτήσεις μεταξύ κοινωνικοοικονομικής θέσης, επαγγέλματος, περιοχής, θρησκείας κ.λπ από τη μια και της εκλογικής συμπεριφοράς από την άλλη, και αποφεύγει

28 Νοεμβρίου 2012

Είπαν ή έγραψαν... Το χαμηλότερο μας φαίνεται και αληθέστερο.


Είμαστε όλοι λίγο-πολύ υλιστές, εμείς οι κληρονόμοι του 19ου αιώνα. Μόλις μας δείξουν μέσα στη φύση ή στο ένστικτο τα χονδροειδή σκιαγραφήματα «πνευματικών» συμβάντων, αμέσως θεωρούμε ότι έχουμε μια εξήγηση των συμβάντων αυτών.

Το χαμηλότερο μας φαίνεται και αληθέστερο.

Είναι η πρόληψη του αιώνα, η μανία να «ανάγουμε» το μετάρσιο στο απειροελάχιστο, η παράδοξη πλάνη που εκλαμβάνει ως επαρκές αίτιο μια απλώς αναγκαία προϋπόθεση. Είναι και η επιστημονική επιφύλαξη, λένε. Χρειαζόταν αυτό για να χειραφετηθεί το πνεύμα από τις ψευδαισθήσεις της πνευματικότητας. Δεν καλοδιακρίνω όμως το ενδιαφέρον που παρουσιάζει μια χειραφέτηση που συνίσταται στο να «εξηγείται» ο Ντοστογιέφσκι μέσω της επιληψίας και ο Νίτσε μέσω της σύφιλης.

Περίεργος τρόπος να απελευθερώνει κανείς το πνεύμα όταν μ’ αυτόν καταλήγει να το αρνείται.

Denis de Rougemont

.~`~.

26 Νοεμβρίου 2012

`~.



.~`~.

24 Νοεμβρίου 2012

After Western Hegemony – 40th World Congress of Sociology / Μετά τη Δυτική Ηγεμονία - Παγκόσμιο Συνέδριο Κοινωνιολογίας.


.~`~.
I

Το 40ό παγκόσμιο συνέδριο του διεθνούς ιδρύματος κοινωνιολογίας πραγματοποιήθηκε στο Νέο Δελχί, στην Ινδία, από 16 Φεβρουαρίου εώς 19 Φεβρουαρίου 2012.


Η τελευταία δεκαετία του 20ού αιώνα και η πρώτη δεκαετία του νέου αιώνα έχουν βεβαιώσει τις παγκόσμιες ιστορικές εξελίξεις που δείχνουν την αρχή του τέλους αυτού που μπορεί να αποκληθεί αποικιοκρατία μυαλών και πολιτισμών. Οι ιδέες και οι πρακτικές που συνδέονται με τη σύγχρονη Δύση είχαν για πολύ καιρό κριτικά, ιδωθεί με καχυποψία, και απορρίφθηκαν, σωστά ή λανθασμένα, στο παρελθόν... Η αρχή του τέλους της ηγεμονίας των επικρατουσών/κυρίαρχων δυτικών πνευματικών παραδόσεων μπορεί επομένως να είναι η σωστή στιγμή να καθρεφτίσουν τη σχέση των κοινωνικών επιστημών με αυτόν τον μετασχηματισμό...

Με ποιους τρόπους η γλώσσα στην οποία οι κοινωνικές επιστήμες πραγματοποιούνται/φέρονται - κυριολεκτικά η γλώσσα στις οποίες οι κοινωνικοί επιστήμονες διαβάζουν, μιλούν και γράφουν - έχουν επιπτώσεις στο περιεχόμενο των κοινωνικών επιστημών;


.~`~.
II

Η κοινωνική επιστήμη ήταν ευρωκεντρική σε όλη τη διάρκεια της θεσμικής ιστορίας της, από τότε δηλαδή που φτιάχτηκαν τμήματα που δίδασκαν κοινωνικές επιστήμες μέσα στα πανεπιστημιακά συστήματα...

Στην πραγματικότητα, οι διάφοροι κλάδοι της κοινωνικής επιστήμης εντοπίζονταν σε συντριπτικό βαθμό, τουλάχιστον μέχρι το 1945, σε πέντε μόλις χώρες -Γαλλία, Βρετανία, Γερμανία, Ιταλία και Η.Π.Α. Αλλά ακόμα και σήμερα, παρά την παγκόσμια εξάπλωση της κοινωνικής επιστήμης ως δραστηριότητας, οι κοινωνικοί επιστήμονες παραμένουν, στη μεγάλη τους πλειονότητα Ευρωπαίοι.

Όταν ο Δυτικός πολιτισμός θέλησε να μεταμορφωθεί σε Πολιτισμό σκέτο, χρησιμοποιώντας τον Διαφωτισμό για να μετουσιώσει τις καπιταλιστικές αξίες σε εγκόσμιες οικουμενικές αξίες, ήταν σίγουρος ότι είχε με το μέρος του όχι μόνο τον Θεό και την ιστορία, αλλά και όλους τους ορθολογικούς ανθρώπους (με το οποίο εννοούσε τις ελίτ ολόκληρου του συστήματος, φυσικά και της περιφέρειας του), και ότι αν δεν τους είχε σήμερα, θα τους είχε αύριο...

Immanuel Wallerstein


-------------------------------------------------------------------------------------------------
Στις Ηνωμένες Πολιτείες μέχρι το 1971 ζούσε το 90% των οικονομολόγων του πλανήτη (S.Strange, K.Waltz)
-------------------------------------------------------------------------------------------------

Ο Kothari γράφει ότι αυτός και οι Ινδοί συνάδελφοι του «αποστρέφονται τα κενά λόγια των ευκατάστατων, οργισμένων ανθρώπων του βόρειου ημισφαιρίου, που μεταβαίνουν από ήπειρο σε ήπειρο σε μια προσπάθεια να μεταμορφώσουν ολόκληρο τον κόσμο - κάτι που αποτελεί την τελευταία παραλλαγή της αίσθησης της ευθύνης των λευκών». Οι ριζοσπάστες παγκοσμιοποιητές, όπως και οι συντηρητικοί, υποστηρίζει είναι «μυθοπλάστες που χρησιμοποιούν τα σύγχρονα μαζικά μέσα ενημέρωσης και τις επικοινωνίες και τα συνέδρια, για να δημιουργήσουν πολύπλοκες άμυνες γύρω από τις βασικές δομές της πολιτικής και πνευματικής κυριαρχίας».
...ορισμένες διεθνικές σχέσεις είναι παγκόσμιας και όχι μόνο περιφερειακής σημασίας, αλλά ο σκοπός τους δεν είναι να προάγουν την ολοκλήρωση της παγκόσμιας κοινωνίας ως συνόλου αλλά μάλλον την ολοκλήρωση μιας κυρίαρχης κουλτούρας... Είναι γνωστό ότι ο σκοπός των πολυεθνικών εταιριών, των μεγάλων ιδρυμάτων και των επιστημονικών και επαγγελματικών συλλόγων, των οποίων η έδρα είναι σε προηγμένες καπιταλιστικές χώρες, και ιδιαίτερα στις Ηνωμένες Πολιτείες, είναι να προάγουν ένα είδος ολοκλήρωσης που θα συνδέει τις κοινωνίες εκείνων των προηγμένων χωρών και τις ελίτ των φτωχών χωρών' όμως ο σκοπός τους είναι επίσης η διεύρυνση της κοινωνικής και πολιτικής απόστασης μεταξύ των προηγμένων κοινωνιών και των φτωχών κοινωνιών και μεταξύ των εκσυγχρονισμένων ελίτ και των κοινών ανθρώπων στις φτωχές χώρες.
Hedley Bull
*

...όπως η απαρχή των Νέων Χρόνων συνέπεσε χονδρικά με την απαρχή της παγκόσμιας κυριαρχίας της Ευρώπης, έτσι και το τέλος τους συνέπεσε με το τέλος της κυριαρχίας αυτής. Οι Νέοι Χρόνοι δεν ήσαν απλώς φαινόμενο ευρωπαϊκό, αλλά είχαν περιεχόμενο ευρωκεντρικό, τόσο κοσμοθεωρητικά όσο και οικονομικοπολιτικά.
Παναγιώτης Κονδύλης

.~`~.

23 Νοεμβρίου 2012

Είπαν ή έγραψαν...


Η ελευθερία δεν αποτελεί φυσική κληρονομιά του ανθρώπου. Για να την έχουμε πρέπει να τη δημιουργήσουμε. Εάν ο άνθρωπος δεν ακολουθούσε παρά τα φυσικά του ένστικτα, δεν θα αγωνιζόταν για ελευθερία' θα προτιμούσε την εξάρτηση. Προφανώς είναι πολύ βολικότερο να εξαρτάται από άλλους παρά να σκέπτεται, να κρίνει, και να αποφασίζει για λογαριασμό του. Σ' αυτό οφείλεται το γεγονός ότι στην ιδιωτική καθώς και στην πολιτική ζωή η ελευθερία θεωρείται τόσο συχνά πολύ περισσότερο ως ένα βάρος παρά ως ένα προνόμιο. Κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες ο άνθρωπος προσπαθεί να ξεφορτωθεί το βάρος αυτό...

Τα νέα πολιτικά κόμματα υπόσχονται, τουλάχιστον, μια διαφυγή από το δίλημμα. Απωθούν και αφανίζουν το ίδιο το αίσθημα της ελευθερίας' ταυτόχρονα όμως ξαλαφρώνουν τους ανθρώπους από κάθε προσωπική ευθύνη.

Ernst Cassirer

.~`~.

Είπαν ή έγραψαν...


περὶ γὰρ μεγέθους τῆς πόλεως, τό τε πόσον καὶ πότερον ἔθνος ἓν ἢ πλείω συμφέρει, δεῖ μὴ λανθάνειν τὸν πολιτικόν̓
γιατί το μέγεθος της πόλης, του πληθυσμού και το κατά πόσον συμφέρει ν' αποτελείται από ένα έθνος ή περισσότερα, δεν πρέπει να διαφεύγουν την προσοχή του πολιτικού'

Αριστοτέλης
Πολιτικά
1276 a 31-34

.~`~.

18 Νοεμβρίου 2012

Προς -Ίσραηλινή- γνώσιν.


Η με κάθε πιθανό τρόπο υποστήριξη προς το Ισραήλ υπήρξε ακρογωνιαίος λίθος της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής από το 1967, αν όχι νωρίτερα. Λίγοι έχουν τολμήσει να την αμφισβητήσουν. Αλλά οι «λίγοι» αρχίζουν να γίνονται περισσότεροι, με ανοιχτή υποστήριξη από προσωπικότητες των ενόπλων δυνάμεων, οι οποίοι ισχυρίζονται ότι η πολιτική του Ισραήλ είναι επικίνδυνη για τα στρατιωτικά συμφέροντα των Η.Π.Α.
Θα συνεχιστεί, λοιπόν, αυτή η άκριτη υποστήριξη προς το κράτος του Ισραήλ τις επόμενες μια-δυο δεκαετίες; Αμφιβάλλω. Το Ισραήλ ίσως να είναι η τελευταία από τις συναισθηματικές δεσμεύσεις που θα ξεθωριάσουν. Το ότι θα ξεθωριάσει, όμως, είναι σχεδόν σίγουρο.

Δεν είμαστε ακριβώς ανίκανα μικρά παιδιά ξέρετε. Θα πρέπει να πετάξουν μέσα από τον δικό μας εναέριο χώρο στο Ιράκ. Και εμείς θα καθίσουμε να τους βλέπουμε;... Πρέπει να είμαστε σοβαροί και να τους αρνηθούμε αυτό το δικαίωμα. Και αυτό σημαίνει μια άρνηση που δεν είναι απλά στα λόγια. Εάν πετάξουν από πάνω, τότε πας και τους αντιμετωπίζεις. Έχουν την επιλογή να επιστρέψουν πίσω ή όχι. Κανένας δεν εύχεται κάτι τέτοιο...
Μια συμβουλή που θα ήθελα να δώσω στην ισραηλινή κυβέρνηση είναι να μην εμπλακεί σε αυτήν την εκστρατεία για μια αμερικανική επίθεση στο Ιράν, γιατί δε νομίζω πως οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιτεθούν στο Ιράν, και εάν το έπρατταν, και οι συνέπειες ήταν καταστρεπτικές, δεν θα ήταν ιδιαίτερα καλό για τις αμερικανο-ισραηλινές σχέσεις, και θα υπάρξει μεγάλη δυσαρέσκεια προς το Ισραήλ. Ήδη έχει υπάρξει κάποια μετά από τον πόλεμο στο Ιράκ.

.~`~.

17 Νοεμβρίου 2012

...



.~`~.

16 Νοεμβρίου 2012

Προς γερμανοιαπωνική γνώσίν... -του πλανητικού μετασχηματισμού.


Το ότι οι μεγάλες δυνάμεις πρέπει να είναι μεγάλες στρατιωτικές δυνάμεις μπορεί να φαίνεται πλεονασμός, ωστόσο το 1970 ο ιάπωνας πρωθυπουργός κύριος Sato απέρριψε την άποψη αυτή ισχυριζόμενος ότι η Ιαπωνία θα γινόταν η πρώτη χώρα στην ιστορία που θα γινόταν μεγάλη, χωρίς να έχει τους στρατιωτικούς εξοπλισμούς που είχαν πάντα αυτού του είδους οι δυνάμεις στο παρελθόν [το ίδιο δόγμα υποστήριξε, ο έτερος αμφισβητίας του status quo, υπονομευτής της διεθνούς τάξης και ηττημένος του 2ου παγκοσμίου πολέμου, η Γερμανία]. Ο κύριος Sato, για να υποστηρίξει την άποψη του, θα μπορούσε να τονίσει τη μεγάλη πολιτική επιρροή που είχε αρχίσει τότε να ασκεί η Ιαπωνία λόγω της οικονομικής της δύναμης καθώς και τους περιορισμούς που υπάρχουν πλέον στη χρήση βίας ως οργάνου της εξωτερικής πολιτικής.
Δεν υπάρχει ωστόσο κανένας λόγος να πιστεύουμε ότι η Ιαπωνία ή κάποια άλλη χώρα μπορούν να ανέλθουν στη πρώτη κατηγορία δυνάμεων πολιτικά, χωρίς να λάβουν επίσης μέτρα που είναι απαραίτητα, για να ανέλθουν στην πρώτη κατηγορία των δυνάμεων στρατιωτικά...
Ο Ranke στη πραγματεία του The Great Powers επιχειρεί να ορίσει τη στρατιωτική κατάσταση μιας μεγάλης δύναμης με όρους αυτάρκειας ή ανεξαρτησίας από συμμάχους. Λέει ότι μια χώρα είναι μεγάλη δύναμη, όταν μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό της εναντίον όλων των άλλων, ακόμη και όταν συνασπίζονται εναντίον της.

-------------------------------------------------------------------------------------------------
Κράτη τα οποία, όπως η Γαλλία του Ναπολέοντα ή η ναζιστική Γερμανία, είναι στρατιωτικές μεγάλες δυνάμεις πρώτης κατηγορίας, άλλα που οι ηγέτες τους ή άλλοι δεν θεωρούν ότι έχουν αυτά τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις -να παίζουν ρόλο σε αποφασιστικά ζητήματα που επηρεάζουν την ειρήνη και την ασφάλεια του διεθνούς συστήματος- δεν είναι κατεξοχήν μεγάλες δυνάμεις.
Με άλλα λόγια, η ιδέα μιας μεγάλης δύναμης προϋποθέτει και συνεπάγεται την ιδέα μιας διεθνούς κοινωνίας -«προοδευτικής» ή «συντηρητικής»- και όχι απλά ενός διεθνούς συστήματος, ανεξάρτητων πολιτικών οντοτήτων που συνδέονται με κοινούς κανόνες και θεσμούς καθώς και μέσω της επαφής και της αλληλεπίδρασης.
Θυμίζω πως στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών ως μόνιμα μέλη είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, η Ρωσική Ομοσπονδία, η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλική Republique. Όχι η Γερμανία.
Θυμίζω επίσης πως η Γερμανία δεν ήταν μόνιμο μέλος ούτε στο Συμβούλιο της Κοινωνίας των Εθνών σε αντίθεση με την Ιαπωνία, παρά εντάχθηκε αργότερα, το 1926, για να αποχωρήσει επτά χρόνια μετά, το 1933 μαζί με την Ιαπωνία. Τα τέσσερα μόνιμα μέλη ήταν η Μεγάλη Βρετανία, η Γαλλία, η Ιταλία και η Ιαπωνία και τα πρώτα τέσσερα μη μόνιμα μέλη ήταν το Βέλγιο, η Βραζιλία, η Ελλάδα και η Ισπανία.
-------------------------------------------------------------------------------------------------

Ο ορισμός αυτός -του Ranke- είναι υπερβολικά ασαφής, για να γίνει αποδεκτός όπως έχει, αλλά μας βοηθάει να κατανοήσουμε ποιά είναι η ειδική θέση των Ηνωμένων Πολιτειών
Hedley Bull

.~`~.

14 Νοεμβρίου 2012

Η μνημοσύνη και η λήθη της ελιάς.


Τα δημιουργήματα του ανθρώπου από τσιμέντο και ατσάλι, οι δρόμοι και οι βιομηχανικές εγκαταστάσεις δε διαθέτουν το προαιώνιο κάλλος ή τις μυστικιστικές διαστάσεις που είχε η ελιά για τους μεσογειακούς λαούς: Όπως το ότι η ελιά είναι ένα μονίμως καταπράσινο δέντρο σε ένα ζεστό κλίμα' ότι διαθέτει τεράστιες αναγεννητικές δυνάμεις' ότι μπορεί να αναπτυχθεί σχεδόν παντού χωρίς διαρκείς φροντίδες ή μεγάλες ποσότητες νερού και λιπάσματος' ότι ζει για πολλά χρόνια' ότι οι καρποί της παρέχουν τα πάντα, από καύσιμη ύλη και μαγειρικό λάδι μέχρι τροφή - ο συνδυασμός όλων αυτών των παραμέτρων περιβάλλει το δέντρο με ένα σχεδόν θρησκευτικό δέος που αντιστοιχεί στην αδιαμφισβήτητη χρησιμότητα του, τόσο στις μέρες μας όσο και στο παρελθόν.

Αυτή η επιβλητική διάσταση της εξηγεί για ποιο λόγο υπήρχε ο μύθος για την υποτιθέμενη άφθαρτη ελιά που είχε φυτρώσει στην Ακρόπολη, αλλά και γιατί στο αρχαίο δράμα το δέντρο εξυμνείται ως σύμβολο της Αττικής.

Η ελιά, με άλλα λόγια, ήταν ένας εμβληματικός στόχος, γεμάτος συμβολισμούς.

Victor Davis Hanson

13 Νοεμβρίου 2012

Πλανητικός μετασχηματισμός - εισαγωγικά για Η.Π.Α και Γερμανία.


Ένας τρόπος για να σκεφτούμε τους δυο παγκόσμιους πολέμους είναι να τους εκλάβουμε ως έναν ενιαίο, στην πραγματικότητα, τριακονταετή πόλεμο, στον οποίο κύριοι πρωταγωνιστές ήταν οι ΗΠΑ και η Γερμανία στον αγώνα τους για τη διαδοχή της Βρετανίας, που είχε αρχίσει να παρακμάζει ως ηγεμονική δύναμη.
Immanuel Wallerstein

Τρεις δυνάμεις, Ιαπωνία, Γερμανία και Ιταλία, εξεγέρθηκαν εναντίον του status quo και υπονόμευσαν τους παραπαίοντες θεσμούς... Η Γερμανία τώρα επιδίωκε να επιταχύνει την κατάρρευση της παραδοσιακής παγκόσμιας οικονομίας και ανέμενε την κατάρρευση της διεθνής τάξης με στόχο να αποκτήσει υπεροχή απέναντι στους αντιπάλους της.
Karl Polanyi

.~`~.

«Οι Η.Π.Α» γράφει ο Ahmet Davutoğlu «όφειλαν τη ανάδυση τους σε πλανητική ηγεμονική δύναμη ανάμεσα σε άλλα και σε υπερεθνικές πολιτικές και οικονομικές δομές που είτε ίδρυσαν είτε τελούσαν υπό τον έλεγχο τους.»
«Στον πολιτικό τομέα η δημιουργία του Ο.Η.Ε πραγματοποιήθηκε μετά την αποσάρθωση του ευρωκεντρικού αποικιοκρατικού συστήματος, ενώ στον οικονομικό και πιο συγκεκριμένα στον χρηματοπιστωτικό τομέα με τη δημιουργία του Δ.Ν.Τ διαλύθηκαν οι συνασπισμοί της αγγλικής στερλίνας και του γαλλικού φράγκου, ενω το αμερικάνικό δολάριο τέθηκε στο επίκεντρο του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος. Σε αυτο το πλαίσιο ιδρύθηκε και το ΝΑΤΟ, ως ο ευρωπαϊκός βραχίονας της πολιτικής των Η.Π.Α στην Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο», σαν μέσο περιορισμού του ανατολικού στρατοπέδου μετά από την πρόσκαιρη συμμαχία των δύο στρατοπέδων -ας μην ξεχνάμε πως οι καπιταλιστικές Η.Π.Α με την σοβιετική Ρωσία χώρισαν στα δύο την εθνικοεργατοσοσιαλιστική Γερμανία -συνεχίζοντας το δόγμα πως:
Από τον Ναπολέοντα έως τον Χίτλερ το παιχνίδι παραμένει το ίδιο και σχεδόν κουραστικό -η κυρίαρχη ηπειρωτική δυτικοευρωπαϊκή δύναμη (Γαλλία, Γερμανία) ηττάται από μια συμμαχία της οποίας οι δύο συνεργαζόμενες δυνάμεις αναφωνούν:

12 Νοεμβρίου 2012

Περί της -δήθεν αυτονόητης- «πρωτοκαθεδρίας» της εσωτερικής πολιτικής II.


...σχετικά μικρές ομάδες της πατριαρχικής τουρκοκρατούμενης κοινωνίας αποσπάσθηκαν από αυτήν και εντάχθηκαν απ' ευθείας στο διεθνές καπιταλιστικό κύκλωμα, ιδιαίτερα στην εμπορική και εφοπλιστική του έκφανση, ασκώντας τώρα εκ των έξω μικρότερη ή μεγαλύτερη πίεση για την αναμόρφωση του χώρου καταγωγής τους. Ωστόσο η πίεση τούτη στάθηκε ατελέσφορη ακριβώς γιατί οι φορείς της οικονομικής ανόδου, οι οποίοι συνέχιζαν να δρουν στο εσωτερικό, δεν είχαν ποτέ αποβάλει τα κεντρικά πατριαρχικά τους γνωρίσματα... Το κατ αρχήν αδιέξοδο τούτο πλέγμα παρουσίασε ρήγματα και υποχρεώθηκε να μπει σε μια διαδικασία διαφορισμού όχι τόσο από πιεστικούς ενδογενείς λόγους όσο γιατί ο ελλαδικός χώρος, εξ αιτίας του έντονου πολιτικού και οικονομικού ενδιαφέροντος των δυτικοευρωπαϊκών ιμπεριαλιστικών δυνάμεων για την Εγγύς και τη Μέση Ανατολή, βρέθηκε από το δεύτερο ήμισυ του δεκάτου ενάτου αιώνα, όπως είχε βρεθεί και έναν περίπου αιώνα πρωτύτερα [και όπως βρίσκεται επίσης σήμερα], στο επίκεντρο των διεθνών ανακατατάξεων και ζυμώσεων.
Άτομα και ομάδες του παροικιακού Ελληνισμού απέκτησαν αξιόλογη οικονομική ισχύ ακριβώς χάρη στη συνύφανση των δραστηριοτήτων τους ή, κυριολεκτικά, χάρη στην ταύτιση συμφερόντων τους με τα συμφέροντα αγγλικών, ιδιαίτερα, μεγάλων εταιριών... Αντίστοιχο χαρακτήρα είχε και η μεταφύτευση ενός μέρους της δραστηριότητας τους στο έδαφος του ελληνικού κράτους, όπου η βιομηχανία και η παραγωγή αγαθών γενικότερα αναπτύχθηκε λιγότερο ή πολύ λιγότερο απ' ό,τι η ναυτιλία, το εμπόριο και το τραπεζικό σύστημα.
Όπως η εξ αντικειμένου ένταξη της Ελλάδας στο διεθνές καπιταλιστικό σύστημα είχε ουσιώδεις επιπτώσεις στην οικονομία της, έτσι και η παράλληλη ένταξη της στο διεθνές πολιτικό σύστημα, και μάλιστα σε εποχή συνεχούς όξυνσης του ανατολικού ζητήματος [όπως και σήμερα], επέδρασε αποφασιστικά πάνω στη διαμόρφωση των πολιτικών της δομών.
Η εισαγωγή του βασιλευόμενου κοινοβουλευτισμού στη χώρα, και μάλιστα πάνω στη βάση της καθολικής ψηφοφορίας, δεν υπήρξε αναγκαία κι αναπόδραστη απόρροια εσωτερικών διεργασιών, αλλά κατά πρώτο λόγο η απάντηση των Δυτικών Δυνάμεων στην ανυπακοή της οθωνικής κυβέρνησης σε κρίσιμα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής (υποστήριξη των αλύτρωτων κτλ.) και συνάμα το μέσο, με το οποίο οι Δυνάμεις αυτές φαντάζονταν ότι στο εξής θα μπορούσαν να ασκήσουν πιο τελεσφόρα την επιρροή τους. Αλλά, ανεξάρτητα από τα αίτια της, η εισαγωγή του κοινοβουλευτισμού έθεσε σε κίνηση διαδικασίες που αποδείχθηκαν κρίσιμες για τον σχηματισμό της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας του νεοελληνικού κράτους.
Παναγιώτης Κονδύλης

.~`~.

10 Νοεμβρίου 2012

«Δύση και Ισλάμ» - μέρος α´. Εισαγωγή στην αλληλοσυσχέτιση οντολογίας, επιστημολογίας, αξιολογίας και πολιτικής και στον τρόπο δικαιολόγησης και νομιμοποίησης στην ισλαμική και δυτική πραξεολογία.


.~`~.
Πρόλογος

...ο Γ. Μουμπάρακ δεν έχει καθόλου άδικο όταν λέει ότι... «το Ισλάμ θα είχε πολύ λιγότερες αντιστάσεις από τον χριστιανισμό απέναντι στη μαρξιστική χειραγώγηση, γιατί δεν κάνει ακόμη σαφή διάκριση μεταξύ εγκόσμιου και πνευματικού. Το πνευματικό κινδυνεύει να εξαφανιστεί πιο εύκολα κάτω από την υλιστική επίδραση της τεχνολογίας, μέσα σε μια μουσουλμανική κοινωνία που έχει γίνει κομμουνιστική». Γιατί έχει δίκιο; Διότι, σε τελική ανάλυση, ο χριστιανισμός είχε υποστεί παντού ή σχεδόν παντού τον κλονισμό μιας απότομης επιστημονικής προόδου, ορθολογιστικής και εκκοσμικευμένης πριν από την επίδραση της βιομηχανικής Επανάστασης' διότι η μοκροχρόνια αυτή μύηση του τον είχε βοηθήσει να προσαρμοστεί, όχι χωρίς αντιστάσεις, αλλά διατηρώντας παρ' όλα ταύτα την ισορροπία του, και εγκαταλείποντας καθ' οδόν όλα όσα έπρεπε να εγκαταλείψει. Και τώρα είναι εξοπλισμένος απέναντι στην τεχνολογία, απέναντι στον ορθολογισμό, ακόμη και απέναντι στον μαρξισμό.
Fernand Braudel

.~`~.
I
α´
Πολλοί ακαδημαϊκοί και πολιτικοί είχαν πειστεί ότι ο υφιστάμενος τρόπος ζωής, η σκέψη και οι πολιτικοί θεσμοί της Δύσης θα μπορούσαν εύκολα να προσαρμοστούν στις μουσουλμανικές κοινωνίες με το να συμμορφωθούν προς τα συστήματα πεποιθήσεων και τους κανόνες του Ισλάμ. Όμως, έπειτα από ορισμένες εμπειρίες, εξεπλάγησαν όταν είδαν ότι ακόμη και εκείνοι οι διανοούμενοι που είχαν δυτική ακαδημαϊκή εκπαίδευση παρέμειναν βαθιά προσκολλημένοι στο σύστημα πίστης, το δόγμα, τον πολιτισμό, την ιστορία και τη κουλτούρα του Ισλάμ. Ως εκ τούτου, στη δεκαετία του 1980 εμφανίστηκε

Ενθυμήσεις για το εσωτερικό πολιτικό σκηνικό της χώρας, τη παλαιότερη διάψευση των προσδοκιών, τη κρίση των κομμάτων κατά τη περίοδο ανάμεσα στην τότε χρεοκοπία και τον πόλεμο και τη δημιουργία της «Εθνικής Εταιρείας»' καθώς και ένα παράρτημα.

9 Νοεμβρίου 2012

Εισαγωγικά για το εσωτερικό κομματικό -ονομάζεται και- «πολιτικό» σκηνικό της χώρας, την ιστορικότητα του και τρεις υποθέσεις για τα ελληνικά κόμματα' καθώς και μια παρέκβαση.


.~`~.
I
«Οι πληγές της Ελλάδος είναι οι αρχηγοί της. Άπαντες έχουν γλώσσαν χρυσωμένην. Ασχολούνται (κατά το πλείστον τουλάχιστον) αποκλειστικώς με τα ιδιαίτερα συμφέροντα των. Και τούτο υπό το πρόσχημα του αγνώτερου πατριωτισμού. Άπαντες είναι ικανότατοι εις το να προβάλλουν τον εαυτόν των και να εκμηδενίζουν τους αντιπάλους των με εκθέσεις πλήρεις υπερβολής» έγραφε στις 30 Νοεμβρίου 1832 ο τραπεζίτης και φιλέλληνας από τη Γενεύη Ιωάννης Γαβριήλ Εύναδρος σε μια μακροσκελή του επιστολή στον Όθωνα Βιττελσμπαχ, ο οποίος μόλις είχε επιλεγεί από τις Μεγάλες Δυνάμεις ως πρώτος Έλληνας βασιλιάς, για να παρουσιάσει με πικρά λόγια στον δεκαεπτάχρονο πόσο δύσκολο ήταν το καθήκον που τον περίμενε...
Αυτή η κρίση επαναδιατυπώνεται διαρκώς στις λίγες πραγματείες για την εξέλιξη των πολιτικών κομμάτων της Ελλάδας και στις σχεδόν αμέτρητες μονογραφίες σχετικά με την πολιτική εξέλιξη αυτής της χώρας. Και οι επικρίσεις του

8 Νοεμβρίου 2012

Προς γνώσιν...


I
Τα κράτη χρησιμοποιούν οικονομικά μέσα, για στρατιωτικούς και πολιτικούς σκοπούς
και στρατιωτικά και πολιτικά μέσα, για την επίτευξη οικονομικών συμφερόντων...

II
...ορισμένα κράτη μπορεί να επιδιώκουν επίμονα σκοπούς, στους οποίους δίνουν μεγαλύτερη αξία απ' ότι στην επιβίωση'
για παράδειγμα, μπορεί να προτιμήσουν τη συνένωση με άλλα κράτη από τη δική τους κρατική επιβίωση.
Kenneth Waltz

.~`~.

Περί της -δήθεν αυτονόητης- «πρωτοκαθεδρίας» της εσωτερικής πολιτικής I.


Η προγραμματική επιλογή της οικοδόμησης αποτελεσματικού κράτους στο πλευρό της Αγγλίας βασιζόταν πρώτα πρώτα σε ψύχραιμο υπολογισμό των δυνατοτήτων της εξωτερικής πολιτικής. Σε αυτή όμως ανταποκρινόταν και μια ορισμένη παράσταση για την τάξη πραγμάτων στο κράτος και για την εσωτερική εξέλιξη, της οποίας μέτρο ήταν το βρετανικό πρότυπο' και τα δυο στοιχεία αυτού του προγράμματος αλληλοενισχύονταν.
Αυτή η παρατήρηση όμως δεν μπορεί να διευρυνθεί σε μια θέση περί πρωτοκαθεδρίας των συμφερόντων και των απαιτήσεων της εσωτερικής πολιτικής, σε ένα σχήμα δηλαδή όπου οι στόχοι της εξωτερικής πολιτικής θα ανάγονταν, ως συνέπεια «συνθηκών» της εσωτερικής πολιτικής, ό,τι και αν σήμαινε αυτό, σε εξαρτημένες μεταβλητές κυριαρχίας. Αντίθετα, στην αρχή του να μη βρεθεί η Ελλάδα σε αντίθεση με την εκάστοτε ισχυρότερη δύναμη της Μεσογείου αναγνωρίζουμε μια εναλλακτική λύση της εξωτερικής πολιτικής των μικρών κρατών αυτής της περιοχής, η οποία λαμβάνεται υπόψη μέχρι και τις μέρες μας, ανεξάρτητα από τη κοινωνική δομή και το σύστημα διακυβέρνησης.
Gunnar Hering
Τα πολιτικά κόμματα στην Ελλάδα 1821-1936
(διτομο), εκδ. Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης

.~`~.

6 Νοεμβρίου 2012

Προς γνώσιν...


Η σύγχυση που επικρατούσε στη θεωρία περί χρήματος οφειλόταν σε πολύ μεγάλο βαθμό στον διαχωρισμό της πολιτικής από την οικονομία, κατ' εξοχήν χαρακτηριστικό της κοινωνίας της αγοράς. Για περισσότερο από έναν αιώνα, το χρήμα θεωρούνταν καθαρά οικονομική κατηγορία...
Karl Polanyi

.~`~.

5 Νοεμβρίου 2012

Μέσα στο σύστημα του Μεγάλου Ιεροεξεταστή...


''Κανένα άλλο αίτιο δεν παραδέχονται!''
είπε ο Ραζουμίχιν ζωηρά.
''Δεν κάνω λάθος. Μπορώ να σου φέρω τα βιβλία τους. Γι' αυτούς όλα πηγάζουν από την κακή επίδραση του περιβάλλοντος''.
Τίποτ' άλλο.

4 Νοεμβρίου 2012

Προς τους πιστωτές -και προς γνώσιν των χρεωστών...


Πως όμως ήρθε στον κόσμο εκείνο το άλλο «σκοτεινό πράγμα», η συνείδηση της ενοχής, όλη η «άσχημη συνείδηση»; - Μ’ αυτό επιστρέφουμε στους γενεαλόγους μας της ηθικής. Το επαναλαμβάνω -ή μήπως δεν το είπα ακόμα;- δεν αξίζουν τίποτε. Δεν διαθέτουν παρά μια πολύ μικρή προσωπική εμπειρία, μια εμπειρία απλώς «μοντέρνα»’ καθόλου γνώση, καθόλου θέληση για γνώση του παρελθόντος...

Είχαν ποτέ αυτοί οι μέχρι τούδε γενεαλόγοι της ηθικής την παραμικρή υποψία, ακόμη και στα όνειρά τους, ότι η βασική ηθική έννοια «Schuld» [ενοχή] έλκει την καταγωγή της από την πολύ ηθική έννοια «Schulden»; [χρέη, οφειλές -Η γερμανική λέξη Schuld σημαίνει «χρέος», «οφειλή», αλλά και «ενοχή»]

Από που άντλησε τη δύναμη της αυτή η παμπάλαια, βαθιά ριζωμένη, και ίσως αξερίζωτη πια σήμερα, ιδέα, η ιδέα ότι υπάρχει ισοδυναμία μεταξύ ζημιάς και πόνου; Το έχω αποκαλύψει:

Είπαν ή έγραψαν...


Σιχάθηκα μια ζωή να παλεύω να διαλύσω ψευτοϊστορικές ερμηνείες του παρελθόντος, εθνικιστών και τάχα μαρξιστών, τάχα ''συντηρητικών'' και τάχα ''προοδευτικών'', να μην θαρρούν τα παιδιά πως η αρχαιοελληνική πόλις είναι ό,τι τάχα η εθνικιστική πατρίδα, να μην βγάζουν ''προδότες'' τους Θεμιστοκλήδες και τους Ανδρούτσους, να μην βγάζουν όλοι ''προδότες'' τους πολιτικούς τους αντιπάλους, να μην απλώνουν στα παρελθόντα τα παρόντα πάθη τους.

Αλλ’ έτσι η βαθύτερη ζήτηση της ιστορίας, που είναι κάτι το πολύ ριζικό στην ανθρώπινη συνείδηση, δεν ικανοποιείται, πεινάει επί μακρόν, κι εντέλει μαραίνεται... Ποια ιστορία; Ποιος την δίδαξε ποτέ σωστά; Ποιος νοιάστηκε αλήθεια; Και γι’ αυτό ίσως δεν έχουμε και ιστορική μνήμη. Τι ''ιστορική''; Ούτε χθεσινή δεν έχουμε!
Ρένος Αποστολίδης

Είναι η ιστορία και μόνο η ιστορία, η οποία, δίχως να μας εμπλέκει σε κίνδυνο, θα ωριμάσει τη κρίση μας και θα επιτρέψει να έχουμε ορθές αποφάσεις σε οποιαδήποτε κρίση ή περίσταση.
Πολύβιος

Ο Θουκυδίδης δεν ήταν ηθικά αδιάφορος' παρόλο που αναγνωρίζει σαν παράγοντες της ιστορίας την απροσχημάτιστη βία και το δίκαιο του δυνατώτερου δεν φαίνεται να τα εγκρίνει. Είχε τη συναίσθηση ότι ζούσε σ' έναν κόσμο όπου η ηθική ευαισθησία ήταν μια πολυτέλεια κι η επιβίωση των πολιτειών εξαρτιόταν από την επιδέξια χρήση της δύναμης και μόνο. Έργο του ιστορικού είναι να προσφέρει στους αναγνώστες του πολιτική πείρα, όχι ηθικό κώδικα, ή θρησκευτικούς ή φιλοσοφικούς κανόνες. Στον σπαραγμό εκείνον και τις μανιασμένες συγκρούσεις, όπου τα πάθη κορυφώνονται, ο Θουκυδίδης μένει ήρεμος, νηφάλιος κι ο τόνος του αυτός που πρέπει.

Όποιος μελετά το έργο του μαθαίνει να λογαριάζει πολύ την πατρίδα και την ελευθερία, πάνω όμως απ' όλα την αλήθεια.
Αναστάσιος Γεωργοπαπαδάκος

.~`~.

Είπαν ή έγραψαν... για την εκποίηση και το κλείσιμο του κύκλου.


Η εκποίηση του έθνους με την υλική έννοια θα συνοδευθεί και από την πλήρη πνευματική του στειρότητα, αν η μεταμοντέρνα σύμφυρση των πάντων με τα πάντα πραγματωθεί αποκλειστικά ως σύμφυρση μεταξύ κακοχωνεμένων δάνειων στοιχείων και αν η φθορά των ελληνικών, η εν πάση περιπτώσει εξελληνισμένων, ιδεολογημάτων καταλήξει συν τοις άλλοις σε συρρίκνωση ή εργαλιοποίηση της γλώσσας τέτοια, ώστε να μην μπορεί πια να παραχθεί στον νεοελληνικό χώρο το μόνο προϊόν που -ακριβώς χάρη στη μοναδική δυναμική μιας πολυστρώματης και παμπάλαιας γλώσσας- έχει παραχθεί ως τώρα σε υψηλή ποιότητα: ποίηση.
Απέναντι σε όλα αυτά τα φαινόμενα μπορεί κανείς να δοκιμάζει οδύνη, νιώθοντας μετέωρος και δίχως εθνικές ρίζες, ή μπορεί και να τα θεωρεί ασήμαντα, πιστεύοντας ότι πατρίδα του ανθρώπου, πρό παντός σήμερα, είναι ο κόσμος κι ότι την τροφή που δεν μπορεί να του δώσει ένας τόπος του την παρέχει ένας άλλος.
Οποιαδήποτε προσωπική στάση κι αν επιλέξει ο καθένας, γεγονός είναι ότι η νεοελληνική ιστορία, έτσι όπως τη γνωρίσαμε στα τελευταία διακόσια χρόνια, κλείνει το κύκλο της.
Παναγιώτης Κονδύλης
εν έτη
1992

.~`~.

2 Νοεμβρίου 2012

...


Λίγο ακόμη και θα συνουσιαστούν ανδρεία και κάλλος.
Την άνοιξη αν δεν τη βρεις τη φτιάχνεις. Και ή πάς να παίξεις τρικυμία ή πνίγεσαι.
Οδυσσέας Ελύτης

.~`~.

1 Νοεμβρίου 2012

Διδάγματα από τον «Μεγάλο Αρχαίο Εμφύλιο Πόλεμο» α. -εισαγωγή.


Η Αθήνα και η Σπάρτη ήταν δυο υπερδυνάμεις, όπως οι Η.Π.Α και η Ε.Σ.Σ.Δ, που πολέμησαν μέχρις εσχάτων; Ο Πελοποννησιακός Πόλεμος ήταν ένα προανάκρουσμα των μακροχρόνιων και ατελέσφορων συρράξεων στο Βιετνάμ και τη Βόρεια Ιρλανδία, και πιο πρόσφατα στη Μέση Ανατολή; Ή, ήταν όπως ο Αμερικάνικος Εμφύλιος Πόλεμος, μια βιαίη σύγκρουση που διέρρηξε τον κοινωνικό ιστό; Ή, μήπως, ένα σχίσμα ανάμεσα σε φιλελεύθερους και συντηρητικούς (*), όπως αυτό που ζούμε σήμερα, μια πολιτισμική αντιπαράθεση που καθορίζει τις πολιτικές για τον πόλεμο;

.~`~.
I

Οι μεγαλύτεροι εχθροί της πολιτικής είναι...


...οι ψυχοηθικιστές ιδεολόγοι και οι ιδεολόγοι οικονομικοηθικιστές...

...η πολιτική είναι θεραπεία για έναν λαό α-σθενή, και το σθένος του γεννιέται από την ελευθερία του, που είναι δημιουργία πολιτική...

Η ολιγαρχία ποτέ δεν αγάπησε την πολιτική, αλλά αγάπησε τον θρησκευτισμό, τον οικονομισμό ως θρησκεία, τον ψυχολογισμό ως θρησκεία, τον ηθικισμό ως θρησκεία, τον επιστήμονισμό ως θρησκεία' το κράτος, το κόμμα και την αγορά ως θρησκεία.

.~`~.