25 Σεπτεμβρίου 2012

Προς -δήθεν μη επαναλαμβανόμενη, «προοδευτική» ευρωκρατική- γνώσιν...


Η μέχρι θανάτου υπεράσπιση όσων μεγάλων και σπουδαίων έχουν ως τώρα κατακτηθεί, η αξιοποίηση τους, η οργάνωση της οικονομικής και πολιτικής ζωής της Ευρώπης... όλα αυτά εκ πρώτης όψεως θα ήταν ικανά να αποτελέσουν έναν σαφή και συγκεκριμένο στόχο, ένα πρόγραμμα που θα συσπείρωνε γύρω του οπαδούς και θα δημιουργούσε συναίνεση, αν δεν συνέβαινε σε αυτήν ακριβώς την πολιτική αποστολή η Γερμανία να αποδεικνύεται τόσο αποφασιστικά και αμετακίνητα κατώτερη από το έργο που έχει να επιτελέσει.

Η εμφατική απόφαση των Γερμανών να οργανώσουν την Ευρώπη ιεραρχικά, σαν μια πυραμίδα με τη Γερμανία στην κορυφή, είναι γνωστή σε όλους... Σε όλες τις χώρες, ακόμη και σ' αυτές που έως χτες κρατούσαν μια μάλλον σαφή αντιγερμανική στάση, δεν έλειπαν οι πολιτικές προσωπικότητες και τα ρεύματα που ήταν έτοιμα να παραδεχτούν... ότι τα εθνικά κράτη έπρεπε να δώσουν τη θέση τους σε πολύ μεγαλύτερες πολιτικές οντότητες... Έτσι η έννοια της ιεραρχικής οργάνωσης της Ευρώπης δεν ήταν από μόνη της απαράδεκτη.

Όμως αυτό που εντυπωσιάζει όποιον έρθει σε επαφή με τους Γερμανούς είναι καθαρά η μηχανική και υλιστική τους αντίληψη για την ευρωπαϊκή τάξη. Γι' αυτούς, οργάνωση της Ευρώπης σημαίνει να αποφασίζουν πόσο απ' αυτό ή από εκείνο το ορυκτό πρέπει να παραχθεί και πόσοι εργάτες πρέπει να χρησιμοποιηθούν. Δεν τους περνά από το μυαλό ότι καμιά οικονομική τάξη πραγμάτων δεν μπορεί να ισχύσει αν δεν βασίζεται σε μια πολιτική τάξη και ότι, για να κάνεις τον Βέλγο ή τον Βοημό εργάτη να δουλέψει, δεν αρκεί να του υποσχεθείς έναν ορισμένο μισθό... (Ι)

Δεν θα τίθεται βέβαια ζήτημα κάποιο τιποτένιο κρατίδιο να παρεμποδίζει την ευρωπαϊκή ειρήνη με ειδικά αιτήματα ή ειδικές απαιτήσεις - σε τέτοια περίπτωση θα του υπενθυμίζεται πολύ κοφτά ποια είναι τα καθήκοντα του μέσα στην Ευρώπη. (ΙΙ)

-------------------------------------------------------------------------------------------------
(Ι) «Την άνοιξη του 1942 ένας νεαρός Ιταλός διπλωμάτης ονόματι Λουτσόλλι γύρισε στην πατρίδα του μετά από ενάμιση χρόνο υπηρεσία στην πρεσβεία του Βερολίνου. Η πρώτη του δουλειά στη Ρώμη ήταν να καταγράψει τις σκέψεις του... Όταν επέστησαν την προσοχή του Μουσολίνι στο μνημόνιο του, σχολίασε ότι ''δεν είχε διαβάσει τίποτα τόσο σημαντικό και επιβλητικό εδώ και πολύ καιρό''» μας γράφει ο Mark Mazower περιγράφοντας το χωρίο που διαβάσατε από το βιβλίο του ''Σκοτεινή Ήπειρος: Ο Ευρωπαϊκός εικοστός αιώνας''.

(ΙΙ) «ομιλία του εξέχοντος ραδιοφωνικού σχολιαστή Χανς Φρίτσε, σχεδόν σίγουρα κατ' εντολή του Χίτλερ, όταν η ήττα των Ρώσων φαινόταν σίγουρη» ομοίως από το ίδιο βιβλίο.
-------------------------------------------------------------------------------------------------

Η οικονομία της αγοράς γεννήθηκε στην Άγγλία, αλλά οι αδυναμίες της δημιούργησαν πιο τραγικές επιπλοκές στην ηπείρωτική Ευρώπη. Για να καταλάβουμε τον γερμανικό φασισμό, πρέπει να επιστρέψουμε στην ρικαρντιανή Αγγλία...
Στην ουσία, οι φιλελεύθεροι δεν κατάφεραν πουθενά να επανεδραιώσουν την ελεύθερη επιχείρηση... Αποτέλεσμα των προσπαθειών τους ήταν η εδραίωση μεγάλων επιχειρηματικών συμφερόντων σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες και παράλληλα η εδραίωση του διαφόρων μορφών φασισμού, όπως χαρακτηριστικά συνέβη στην Αυστρία. Ο σχεδιασμός, η ρύθμιση και ο έλεγχος τους οποίους ήθελαν να αποκλείσουν ως απειλές για την ελευθερία, χρησιμοποιήθηκαν κατόπιν από τους δηλωμένους εχθρούς της ελευθερίας, για την ολοσχερή κατάργησή της. Η νίκη του φασισμού κατέστη αναπόφευκτη, επειδή οι φιλελεύθεροι παρεμπόδισαν όλες τις μεταρρυθμίσεις που περιελάμβαναν σχεδιασμό, ρύθμιση και έλεγχο. (ΙII)

Η προσκόλληση στις βρετανικές αντιλήψεις περί ελευθερίας ήταν ανάμεικτη με μια δυσπιστία απέναντι στους «πλουτοκράτες» του Σίτυ του Λονδίνου, οι οποίοι υπερασπιζόμενοι τον χρυσό κανόνα και το laissez-faire, είχαν καταδικάσει μεγάλο μέρος της ηπείρου στην ύφεση, χωρίς να μπορούν να βρουν μια διέξοδο...
Έκτοτε έχει συζητηθεί πολύ ο τρόπος με τον οποίο αντέδρασαν οι κυβερνήσεις. Οι περισσότερες ακολούθησαν τη συμβατική σοφία, που έλεγε να σφίξουν οι ζώνες, να περισταλούν οι δημόσιες δαπάνες και όλοι να περιμένουν ώσπου να ξαναποκτήσουν εμπιστοσύνη οι επενδυτές... Τα αδιέξοδα της νομοθετικής εξουσίας δημιούργησαν ένα ρεύμα υπέρ της ενδυνάμωσης της εκτελεστικής... (IV)

-------------------------------------------------------------------------------------------------
(ΙII) Karl Polanyi εν έτη 1944 στο βιβλίο του Ο μεγάλος μετασχηματισμός. Εκδ. Νησίδες

(ΙV) Mark Mazower - Σκοτεινή Ήπειρος: Ο Ευρωπαϊκός εικοστός αιώνας (1998). Εκδ. Αλεξάνδρεια.
-------------------------------------------------------------------------------------------------

Συμπληρωματικά στη παρατήρηση του Λουτσόλλι «ότι καμιά οικονομική τάξη πραγμάτων δεν μπορεί να ισχύσει αν δεν βασίζεται σε μια πολιτική τάξη» να προσθέσω τα λόγια του «neoliberal» Joseph Nye, σε περίπτωση που κάποια ή κάποιος σκεφτεί πως οι σκέψεις του Ιταλού διπλωμάτη είναι ξεπερασμένες ή εξαρτώνται από συγκεκριμένη ιδεολογική τοποθέτηση:

Έχει γίνει της μόδας να λέγεται ότι ο κόσμος μετά τον Ψυχρό Πόλεμο έχει περάσει από την εποχή της πολιτικής ισχύος στην εποχή της γεωοικονομίας. Τέτοιου είδους κλισέ δείχνουν ελλειπή και στενόμυαλη ανάλυση.
Η πολιτική και η οικονομία συνδέονται.

Τα διεθνή οικονομικά συστήματα εδράζονται στην διεθνή πολιτική τάξη.
Joseph Nye

.~`~.